Kontrowersje wokół kamienia runicznego z Jelling

Kamień runiczny króla Gorma z Jelling to prawdopodobnie falsyfikat. Autentyczność zabytku poddaje w wątpliwość prof. Birgit Sawyer z Uniwersytetu w Uppsali.

Król Grom był pierwszym władcą Dani. W Jelling w Danii znajdują się dwa kamienie runiczne: mniejszy – Gorma Starego oraz większy – jego syna Haralda Sinozębego. Fundację kamienia Gorma, datowało się dotąd około roku 955. Napis na nim brzmi w tłumaczeniu: „Król Gorm wystawił ten pomnik Tyrze, swojej żonie, ozdobie Danii”. Ma to być najstarszy zabytek, na którym pojawia się nazwa Danii (TANMARKA[R]). Zdaniem szwedzkiej historyk kamień Gorma wykazuje „młodsze cechy” niż kamień Haralda. „Inskrypcja Gorma ma znaki rozdzielające pomiędzy słowami, podczas gdy Haralda zawiera słowa pisane razem (kurmfaþursin; aukaft), a gdzie inskrypcja Gorma ma pisownię monograficzną (þusi; þurui), Haralda ma diagraficzną (þausi; þaurui), prawdopodobnie oddającą dyftongi”. Szwedkę popiera rosyjski badacz  Władimir Rybakow z Rosyjskiej Akademii Nauk, który stwierdził: „Wiemy, że wiele średniowiecznych statutów jest fałszerstwami nie były wystawione przez osoby, które są wymienione w tekście jako ich autorzy. To samo pytanie nie zostało postawione w kwestii kamieni runicznych. Czy mogą istnieć kamienie, które nie zostały zrobione i ufundowane przez tych ludzi, którzy są wymienieni w inskrypcjach? Jeśli tak, wtedy kamień Gorma, który wydaje się być młodszy niż Haralda powinien być po prostu potraktowany jako późniejsze fałszerstwo”. Swoje tezy, choć wysuwane już wcześniej bez większego echa, Birgit Sawyer ogłosiła w artykule opublikowanym na Academia.edu „A Vindication of a New Perspective on the Late Viking-Age Rune-stones in Scandinavia; ‘Denmark’ and the Jelling monuments”.

Źródło: medievalia.pl

Fot: Kamienie runiczne z Jelling. Fot. Wikipedia Commons.

Piotr Rapiński

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*