Szlacheckie dworki, husarskie skrzydła i dostatnie uczty – obraz, który znamy, to tylko część prawdy. Pytanie, czy polska szlachta była bogata, odsłania świat pełen kontrastów: od magnackiego przepychu po biedę gołoty. Za tymi różnicami kryły się nie tylko fortuny, ale też codzienny trud, ambicje i walka o przetrwanie. Złoty Wiek […]
Tag: magnateria
26 maja 1584 roku na dziedzińcu zamku wawelskiego został ścięty Samuel Zborowski
Tego dnia 1584 roku na dziedzińcu zamku wawelskiego został ścięty Samuel Zborowski Egzekucja na dziedzińcu wawelskiego zamku rozgrzała umysły, poruszyła sumienia i na zawsze zmieniła rozumienie prawa w Rzeczypospolitej. W samym centrum tego dramatu znalazł się Samuel Zborowski – człowiek rozdarty między lojalnością wobec ojczyzny a buntem przeciwko jej władzy. […]
Kuchnia i zwyczaje biesiadne szlachty polskiej w XVII wieku
Tradycja witania gości otwartymi ramionami, trunkami i zastawionym stołem nie jest w Polsce nowa. Uczty cenione były już od czasów średniowiecznych. Stawały się okazją nie tylko do zakosztowania przyjemności stołu, ale i zademonstrowania swojej zamożności, koligacji rodzinnych i sąsiedzkich oraz przerwania monotonii dnia codziennego. Pisano wtedy o ucztach „wesół nikt […]
Sarmacka dama: Barbara Sanguszkowa i Izabela Branicka
Sarmacka dama. Co kryje się pod tym określeniem? Zmierzch XVII wieku wniósł do całokształtu dziedzictwa kulturowego nową epokę – oświecenie. W Rzeczypospolitej szlacheckiej był to czas salonów towarzyskich, tak bardzo powszechnych wśród magnaterii w XVIII wieku. Ten typ rozrywki powstał we Francji, a jego inspiratorami, a raczej inspiratorkami, były kobiety, które […]
Polacy chcą ratować zamek na Ukrainie
Zamek w Czerwonogrodzie, który uznawany jest za jeden z najpiękniejszych obiektów tego typu za naszą wschodnią granicą, może odzyskać dawny wygląd za sprawą polskich inwestorów. Na drodze do odnowienia tego zabytku, należącego kiedyś do polskich rodów szlacheckich, stanąć może jeszcze tylko procedura prawna nakazująca poszukiwanie ewentualnych spadkobierców. Czerwonogród jest jedną […]
Niepokorni książęta
Bracia w polskiej polityce… Skąd my to znamy. Okazuje się, że w historii były już takie przypadki. Bracia Zbarascy, synowie rotmistrza, księcia Janusza Zbaraskiego, który mężnie odpierał najazdy Tatarów na wschodnie tereny Rzeczypospolitej i walczył razem z królem Stefanem Batorym w trzech słynnych kompaniach przeciwko Rosji (Połock, Wielkie Łuki, Psków), […]
Klientelizm w czasach królów rodaków – część II
Atanazy Miączyński h. Suchekomnaty (1639-1723), był pochodzącym z Mazowsza Płockiego, kolejnym w otoczeniu króla, człowiekiem zaczynającym swą karierę jako przedstawiciel szlachty średniej. Uważano go za jednego z najbardziej uzdolnionych oficerów swoich czasów. Związany był on z Sobieskim jeszcze przed jego obiorem na tron Rzeczypospolitej. Czytaj część I Posiadał dobra w województwie […]
Klientelizm w czasach królów rodaków – część I
Klientelizm staropolski przejawiał się często na bardzo różne sposoby. Od karmienia frazesami i gotówką szlachty szaraczkowej zgromadzonej na sejmiku, po kreację nowego rodu magnackiego przez starsze rody bądź dwór. Zjawisko klientelizmu wynikało w dużej mierze ze słabości Rzeczypospolitej, która często nie dawała szans na rozwój i karierę bardziej kreatywnym i […]