Tego dnia 1955 roku w Schiavon urodził się Pietro Parolin, włoski kardynał
Jego życie zaczęło się w prowincjonalnym miasteczku, a decyzje — zmieniały bieg historii w skali globalnej. Gdy Watykan milczał, on mówił. Gdy świat tracił nadzieję, Pietro Parolin prowadził rozmowy, których nikt inny nie odważył się podjąć.
17 stycznia 1955 roku w niewielkiej miejscowości Schiavon, położonej w regionie Wenecja Euganejska we Włoszech, przyszedł na świat Pietro Parolin – przyszły kardynał i jeden z najważniejszych współczesnych hierarchów Kościoła katolickiego. Pochodził z rodziny o skromnym, lecz stabilnym zapleczu społecznym – jego ojciec, Luigi Parolin (1921–1965), prowadził sklep z artykułami żelaznymi, a matka, Ada Miotti (1928–2024), była nauczycielką szkoły podstawowej. Pietro miał jeszcze siostrę oraz brata.
Dzieciństwo Parolina zostało naznaczone dramatem – gdy miał zaledwie dziesięć lat, jego ojciec zginął tragicznie w wypadku samochodowym. To wydarzenie w dużej mierze ukształtowało jego duchową wrażliwość i chęć służby Kościołowi oraz ludziom. Po wstąpieniu na drogę kapłańską, 27 kwietnia 1980 roku przyjął święcenia kapłańskie i rozpoczął intensywne studia specjalistyczne.
Ukończył Papieski Uniwersytet Gregoriański, uzyskując tytuł doktora prawa kanonicznego, oraz Papieską Akademię Kościelną, gdzie przygotowywał się do służby dyplomatycznej w strukturach Stolicy Apostolskiej. W wieku 31 lat, w 1986 roku, rozpoczął pracę w służbie dyplomatycznej Watykanu, obejmując swoją pierwszą misję w nuncjaturze apostolskiej w Nigerii.
Pietro Parolin w dyplomacji watykańskiej
Podczas trzyletniej misji w Nigerii, Pietro Parolin zdobył doświadczenie w prowadzeniu delikatnych rozmów w regionach, gdzie napięcia religijne – zwłaszcza między chrześcijanami a muzułmanami – miały realny wpływ na sytuację społeczną i polityczną. Był to pierwszy etap jego trzydziestoletniej kariery dyplomatycznej, która z czasem uczyniła go jedną z czołowych postaci w watykańskiej służbie zagranicznej.
W latach 1989–1992 pracował w nuncjaturze w Meksyku, gdzie odegrał kluczową rolę w finalizacji długoletnich rozmów prowadzonych przez arcybiskupa Girolamo Prigione. Zakończyły się one historycznym przełomem – po 130 latach wrogości państwowo-kościelnej, Meksyk uznał prawnie Kościół katolicki, a tym samym nawiązał formalne stosunki dyplomatyczne z Stolicą Apostolską. Miało to również znaczenie konstytucyjne – władze państwowe wycofały się z zapisów o charakterze antyklerykalnym, obowiązujących od czasów rewolucji.
W kolejnych latach Parolin wrócił do Rzymu, gdzie jako dyrektor departamentu zajmował się m.in. relacjami dyplomatycznymi z Hiszpanią, Andorą, Włochami i San Marino. Od 2000 roku pracował również z biskupem Attilio Nicorą nad wdrażaniem reform Konkordatu laterańskiego z 1984 roku, szczególnie w zakresie duszpasterstwa wojskowego we Włoszech.
Pietro Parolin i jego wpływ na politykę międzynarodową Watykanu
W listopadzie 2002 roku objął funkcję podsekretarza stanu ds. relacji z państwami w Sekretariacie Stanu Stolicy Apostolskiej, którą pełnił aż do sierpnia 2009 roku. W tym okresie był odpowiedzialny za szereg złożonych misji międzynarodowych i negocjacyjnych. Występował m.in. na forum Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej w Wiedniu, gdzie zabrał głos na temat Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej.
Jak podkreślił w swojej wypowiedzi:
Ponieważ ten traktat jest jedynym aktualnie dostępnym międzynarodowym instrumentem prawnym, którego celem jest osiągnięcie świata wolnego od broni jądrowej, nie wolno dopuścić do jego osłabienia. Ludzkość zasługuje na nic mniej niż pełną współpracę wszystkich państw w tej ważnej sprawie.
Równolegle działał na rzecz rozwiązywania sporów dyplomatycznych z udziałem Iranu, Korei Północnej i Wietnamu. Reprezentował również Stolicę Apostolską podczas Konferencji w Annapolis w 2007 roku, zwołanej przez administrację prezydenta George’a W. Busha, której celem było wznowienie rozmów pokojowych między Izraelem a Palestyną.
Ważnym aspektem jego działalności była też ochrona środowiska. W wystąpieniu na forum Organizacji Narodów Zjednoczonych powiedział:
W salach ONZ często mówi się o „odpowiedzialności za ochronę”. Stolica Apostolska uważa, że odnosi się to również do zmian klimatycznych. Państwa mają wspólną „odpowiedzialność za ochronę” klimatu poprzez działania łagodzące i adaptacyjne, a przede wszystkim odpowiedzialność za ochronę naszej planety.
Pietro Parolin jako nuncjusz apostolski w Wenezueli
17 sierpnia 2009 roku papież Benedykt XVI mianował Pietro Parolina arcybiskupem tytularnym Aquipendium oraz nuncjuszem apostolskim w Wenezueli. Uroczystość sakry biskupiej odbyła się 12 września 2009 roku, a głównym konsekratorem był sam papież, wspierany przez kardynałów Tarcisio Bertonego i Willama Levadę.
Misja dyplomatyczna w Caracas należała do wyjątkowo trudnych, ponieważ ówczesny prezydent Hugo Chávez dążył do przekształcenia kraju zgodnie z zasadami tzw. „rewolucji boliwariańskiej” — socjalistycznej ideologii, która często stawała w otwartym konflikcie z nauczaniem i działalnością Kościoła katolickiego. Zadaniem nuncjusza było łagodzenie napięć oraz podtrzymywanie kanałów dialogu między państwem a wspólnotą kościelną, co wymagało dyplomatycznej finezji, cierpliwości i znajomości lokalnego kontekstu społeczno-politycznego.
Jako były pracownik watykańskiej dyplomacji, Parolin dobrze znał specyfikę Ameryki Łacińskiej i potrafił skutecznie mediować w spornych kwestiach, starając się nie dopuścić do eskalacji konfliktów i zapewniając Kościołowi przestrzeń do działania duszpasterskiego.
Pietro Parolin Sekretarzem Stanu Stolicy Apostolskiej
Następny etap kariery Pietro Parolina nadszedł 31 sierpnia 2013 roku, kiedy to papież Franciszek mianował go nowym Sekretarzem Stanu Stolicy Apostolskiej, zastępując kardynała Tarcisio Bertonego. Parolin objął urząd 15 października 2013 roku, a w chwili nominacji był najmłodszym sekretarzem stanu od czasów kardynała Eugenio Pacellego, który pełnił tę funkcję od 1929 roku, zanim został papieżem Piusem XII.
W jednym z wywiadów Parolin przyznał: inicjatywy papieża nadały Sekretariatowi Stanu nową dynamikę i stworzyły impuls do ponownego podjęcia dyplomatycznych działań na rzecz pokoju.
Od momentu objęcia funkcji, Pietro Parolin stał się najbliższym doradcą papieża w sprawach międzynarodowych oraz autorem wielu kluczowych decyzji w zakresie polityki zagranicznej Watykanu. W krótkim czasie został również członkiem Kongregacji ds. Biskupów i Kongregacji Kościołów Wschodnich, a 22 lutego 2014 roku otrzymał godność kardynała prezbitera tytularnego kościoła Santi Simone e Giuda Taddeo a Torre Angela.
Od lipca 2014 roku zasiadał także w Radzie Kardynałów, która doradzała papieżowi Franciszkowi w reformie Kurii Rzymskiej. Obecność w tym gronie świadczyła o jego zaufaniu i wpływach w najwyższych kręgach władzy kościelnej.
Pietro Parolin jako mediator i architekt przełomów dyplomatycznych
W tym okresie Pietro Parolin odegrał kluczową rolę w mediacji między rządem Wenezueli a opozycją. W 2014 roku, po eskalacji protestów i zamieszek, prezydent Nicolás Maduro osobiście zaprosił Parolina do udziału w rozmowach jako „świadka dobrej woli”. Dialog ten był próbą deeskalacji najpoważniejszego od dekady kryzysu społecznego w kraju, a sam kardynał podkreślał wagę pokojowych rozwiązań i roli Kościoła jako bezstronnego pośrednika.
W grudniu 2014 roku Parolin spotkał się z Johnem Kerrym, ówczesnym sekretarzem stanu Stanów Zjednoczonych, prosząc o znalezienie „odpowiedniego humanitarnego rozwiązania” dla więźniów przetrzymywanych w bazie Guantanamo. Spotkanie to miało miejsce w kontekście trwających rozmów na temat zamknięcia kontrowersyjnego ośrodka.
Jednym z najważniejszych osiągnięć dyplomatycznych Pietro Parolina była jego rola w procesie normalizacji relacji pomiędzy Kubą a Stanami Zjednoczonymi. W październiku 2014 roku prowadził rozmowy między przedstawicielami obu krajów w Watykanie, a jego dyskretna, lecz skuteczna mediacja znacząco przyczyniła się do zbliżenia tych zwaśnionych stron. Jak sam później zauważył:
Dyplomacja Stolicy Apostolskiej zawsze stara się budować mosty, a nie mury.
Pietro Parolin wobec kryzysów międzynarodowych i zagrożeń globalnych
Jako Sekretarz Stanu Stolicy Apostolskiej, Pietro Parolin nie unikał stanowczego głosu w najpoważniejszych konfliktach międzynarodowych. Po brutalnym zamordowaniu 21 egipskich Koptów przez Państwo Islamskie w Libii, Parolin nazwał wydarzenie przerażającym, a sytuację w regionie określił jako poważną. Podkreślił konieczność szybkiej i zdecydowanej reakcji społeczności międzynarodowej, dodając, że każda interwencja zbrojna musi być zgodna z prawem międzynarodowym i odbywać się pod auspicjami Organizacji Narodów Zjednoczonych.
Po legalizacji małżeństw jednopłciowych w Irlandii na mocy referendum z maja 2015 roku, Pietro Parolin nie krył rozczarowania wynikiem głosowania. Jego słowa odbiły się szerokim echem:
Byłem bardzo zasmucony tym wynikiem. Nie sądzę, że można mówić tylko o porażce chrześcijańskich zasad, to porażka ludzkości.
Tego samego roku odwiedził Abu Zabi, gdzie uroczyście poświęcił Kościół św. Pawła w Musaffah, który stał się drugą katolicką parafią w stolicy Zjednoczonych Emiratów Arabskich.
Ciągłość nauczania Kościoła
Pietro Parolin wielokrotnie podkreślał znaczenie ciągłości w nauczaniu Kościoła katolickiego, przeciwstawiając się interpretacjom sugerującym, że papież Franciszek rozpoczął rewolucję w Kościele. W jego ocenie Ojciec Święty starał się jedynie ukierunkować wspólnotę wiernych na istotę Ewangelii – na bycie Kościołem Jezusa Chrystusa, wiernym swojemu powołaniu.
Jednocześnie Parolin nie odrzucał możliwości reform. W przemówieniu na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim w lutym 2016 roku bronił celibatu kapłańskiego, określając go jako dar, który należy przyjąć i pielęgnować z radosną wytrwałością. Jednocześnie uznał, że choć celibat nie jest dogmatem, to jego zmiana powinna odbywać się jedynie w duchu posłuszeństwa Ewangelii i dla dobra jedności Kościoła.
Pietro Parolin – dyplomacja klimatyczna i relacje z Rosją
W maju 2016 roku, z okazji 25-lecia odnowienia relacji dyplomatycznych między Stolicą Apostolską a Estonią, Parolin odwiedził ten kraj i wygłosił wykład na Uniwersytecie w Tartu, w którym omówił precyzyjne znaczenie dyplomacji watykańskiej we współczesnych stosunkach międzynarodowych.
W październiku tego samego roku został członkiem Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów. Jego głos stał się szczególnie ważny po rezygnacji Marie Collins z Papieskiej Komisji ds. Ochrony Nieletnich, która oskarżyła niektóre biura Kurii Rzymskiej o opóźnianie reform. Parolin nazwał tę sytuację haniebną i potwierdził potrzebę większej transparentności w działaniach Stolicy Apostolskiej.
W 2017 roku, jako pierwszy od niemal dwóch dekad Sekretarz Stanu Watykanu, udał się z wizytą do Moskwy, co miało istotne znaczenie w kontekście relacji z Rosyjskim Kościołem Prawosławnym i polityką Kremla wobec Europy Wschodniej.
Pietro Parolin a relacje Watykanu z Chinami
Relacje między Stolicą Apostolską a Chińską Republiką Ludową to jeden z najbardziej złożonych i kontrowersyjnych tematów ostatnich dekad. W 2018 roku, po podpisaniu umowy dotyczącej mianowania biskupów w Chinach, kardynał Joseph Zen skrytykował porozumienie, twierdząc:
Papież Franciszek nie zna prawdziwej Partii Komunistycznej w Chinach, ale Parolin powinien wiedzieć. On był tam tyle lat, musi wiedzieć. Może być zadowolony, że zachęca papieża do optymizmu co do negocjacji… ale to niebezpieczne.
Pietro Parolin odpowiedział, że żadna osobista opinia nie może być traktowana jako wyłączna interpretacja tego, co jest dobre dla chińskich katolików.
Podkreślił, że jeśli wierni są proszeni o poświęcenie, nie może to być cena politycznego układu, lecz musi mieścić się w ewangelicznej perspektywie większego dobra – dobra Kościoła Chrystusowego.
Pietro Parolin wobec wojny w Ukrainie i konfliktu w Gazie
Po inwazji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 roku, Pietro Parolin odgrywał kluczową rolę w działaniach dyplomatycznych Stolicy Apostolskiej zmierzających do zakończenia konfliktu i ochrony ludności cywilnej. W komunikacie wydanym przez watykański Sekretariat Stanu zaznaczył, że choć spełnił się najgorszy scenariusz, to wciąż istnieje przestrzeń dla dobrej woli, dla negocjacji i dla mądrości, która chroni uzasadnione aspiracje wszystkich i nie dopuszcza do triumfu partykularnych interesów nad pokojem.
Papież Franciszek, wspierany przez Parolina, ogłosił 2 marca 2022 roku — Środę Popielcową — dniem modlitwy i postu za pokój. Parolin później zaznaczył, że w świetle agresji, udzielanie Ukrainie pomocy militarnej jest moralnie dopuszczalne, ponieważ istnieje prawo do zbrojnej obrony w przypadku napaści.
W lipcu 2024 roku, po raz pierwszy od początku wojny, Parolin odwiedził Ukrainę. Jego wizyta miała głęboki wymiar duszpasterski — przewodniczył uroczystościom maryjnym i spotkał się z przedstawicielami władz państwowych oraz kościelnych, podkreślając wagę dialogu i solidarności międzynarodowej.
W kontekście nowej fazy wojny w Strefie Gazy w 2024 roku, Parolin wyraził stanowisko, które spotkało się z ostrą reakcją ze strony Ambasady Izraela przy Stolicy Apostolskiej. Podkreślił, że choć Izrael ma prawo do samoobrony, to działania zbrojne muszą być proporcjonalne, dodając: zginęło 30 tysięcy ludzi, więc nie są. Ambasada określiła te słowa jako godne ubolewania.
Klimat, wartości i kobiety na froncie zmian
Pietro Parolin angażował się także w tematykę ochrony środowiska. W listopadzie 2024 roku uczestniczył w COP29, globalnej konferencji klimatycznej, gdzie pojawiły się kontrowersje wokół jego rzekomego sprzeciwu wobec porozumienia, które miało wspierać kobiety zaangażowane w walkę ze skutkami zmian klimatycznych. Minister środowiska Kolumbii zarzucił Parolinowi, że współdziałał z krajami takimi jak Arabia Saudyjska, Rosja, Iran i Egipt, blokując część ustaleń. Watykan nie skomentował bezpośrednio tych doniesień.
Wcześniej, podczas szczytu COP28 w Abu Zabi w listopadzie 2023 roku, Parolin odczytał specjalne orędzie papieża Franciszka, który nie mógł uczestniczyć osobiście ze względów zdrowotnych. Mówił w nim o konieczności odpowiedzialności moralnej wobec przyszłych pokoleń oraz pilnej potrzebie wspólnego działania.
2023–2025: Kościół, jedność i kontrowersje
W 2023 roku, po tym jak biskupi niemieccy przegłosowali możliwość błogosławienia związków jednopłciowych, Pietro Parolin podkreślił konieczność rozmów z Rzymem i innymi Kościołami lokalnymi. Jego zdaniem żaden lokalny Kościół nie może samodzielnie podejmować decyzji dotyczących dyscypliny Kościoła powszechnego, a dialog ma na celu zachowanie jedności i wierności Ewangelii.
W lutym 2025 roku, gdy pojawiły się pogłoski o możliwej rezygnacji papieża Franciszka z powodu pogarszającego się stanu zdrowia, Parolin stanowczo je zdementował. Tym samym potwierdził, że Ojciec Święty nie rozważa ustąpienia z urzędu.
W marcu tego samego roku spotkał się z amerykańskim senatorem J.D. Vance’em. Tematem rozmowy była sytuacja międzynarodowa, w tym kwestie migrantów, uchodźców i więźniów politycznych. Spotkanie wpisywało się w szeroko zakrojony dialog Stolicy Apostolskiej z przedstawicielami różnych państw i nurtów politycznych.
Życie prywatne i poglądy
Pietro Parolin włada kilkoma językami: włoskim, weneckim, angielskim, francuskim i hiszpańskim. Mimo zajmowanego wysokiego stanowiska i tytułu kardynała, uchodzi za osobę skromną, a jego wypowiedzi cechuje jasność, rozwaga i otwartość na trudne tematy.
W kwestii celibatu kapłańskiego powiedział: Celibat nie jest dogmatem wiary i może być przedmiotem refleksji, ale zawsze w służbie jedności i zgodnie z wolą Bożą.
W sprawie demokratyzacji Kościoła zauważył: Zawsze mówiono, że Kościół nie jest demokracją. Jednak dziś istnieje silniejsze poczucie demokratycznego ducha, które należy traktować poważnie.
W odniesieniu do eutanazji i tzw. testamentów życia, Parolin podkreślał potrzebę ochrony życia, nazywając legalizację eutanazji wyrazem pychy — przemocy tych, którzy chcą postawić się na równi z Bogiem.
Odnosząc się do najnowszych dokumentów watykańskich, takich jak Fiducia supplicans, zaznaczył, że Kościół zawsze się zmienia, ale musi pozostać wierny Ewangelii.
Pietro Parolin – kandydat na papieża?
Od lat Pietro Parolin uważany jest za jednego z tzw. papabili – potencjalnych następców papieża Franciszka. Od 28 czerwca 2018 roku posiada rangę kardynała biskupa, najwyższego stopnia w kolegium kardynalskim. W 2025 roku jako najstarszy rangą kardynał poniżej 80. roku życia przewodniczył konklawe, co dodatkowo wzmocniło spekulacje dotyczące jego ewentualnego wyboru.
W jednym z wywiadów z 2025 roku, były wielki mistrz włoskiej masonerii Giuliano Di Bernardo oświadczył, że zna Parolina osobiście od początku lat 2000 i życzy mu wyboru na papieża.
