Henry Russell, Krótka historia powieści. Innowacyjny przewodnik po kierunkach, dziełach, tematach i technikach
Co wiecie o literaturze? Kto jest w gronie literackich klasyków? I czy warto czytać powieści trudne, z przekazem albo obrazoburcze? Henry Russell w swej nowej publikacji „Krótka historia powieści” daje nam, może bardzo subiektywny wybór najciekawszych książek w dorobku ludzkości. Przynajmniej w teorii.
Małe nie zawsze jest złe
Na co zwrócić baczniejszą uwagę? Po pierwsze – zabrakło mi autorów starożytnych i średniowiecznych, a przecież mieli o czym pisać, i tak właściwie, to oni ukształtowali wszystko, co dziś ma jakiekolwiek znaczenie. A tutaj brak wielu ciekawych pisarzy, również z późniejszych epok. Dlatego śmiem twierdzić, że to raczej wybór powieści z kręgu współczesnego, i bardziej z podwórka anglosaskiego.
Chciałbym w takim zbiorze również coś z kręgu muzułmańskiego, indyjskiego czy chińskiego, czyli coś co porywa, ale nie koniecznie jest dostępne na Zachodzie. W sumie mamy do czynienia z 67 ciekawymi powieściami, choć część z nich w ogóle nie jest mi znana. Znajdziemy tutaj wiele z literatury latynoamerykańskiej, anglosaskiej, iberyjskiej, rosyjskiej…
Na plus jest na pewno łatwy język, który skłoni, zwłaszcza czytelników o nieco młodszym stanie ducha, do sięgnięcia po te książki. Mnie szczególnie zafascynowały powieści o których wcześniej nie czytałem. Albo takie, które ciężko dostać w bibliotece w małym miasteczku jak to, w którym mieszkam. Mam tu na myśli zwłaszcza „2666” Bolaño czy „Moją walkę” Knausgårda. Oczywiście to nie jedyne ciekawe pozycje, ale tych akurat nigdzie nie udało mi się zdobyć.
Kotku – co masz w środku?
Książka podzielona jest na cztery główne kręgi tematyczne. Pierwszy opowiada o kierunkach w świecie powieści. Wiecie – powieść historyczna, autobiografia, fantasy, horror, nowela, powieść psychologiczna, romans, powieść filozoficzna, saga czy literatura LGBT. I nie tylko.
Część druga kreśli nam ogólne wiadomości z zakresu dzieł, od mniej więcej XI wieku po czasy współczesne. Wątek ten rozpoczyna „Opowieść o Genjim” Murasaki Skikibu (dotąd w ogóle nie wiedziałem o istnieniu tej powieści), na „Genialnej przyjaciółce” Eleny Ferrante kończąc.
Część trzecia w krótki sposób opisuje poszczególne tematy poruszane w powieściach. Od miłości i cudzołóstwa, przez wiarę, historię, konflikt pomiędzy jednostką a społeczeństwem, kwestie idei, podziałów społecznych, po światy wymyślone (utopie). Informacje są krótkie i raczej sugerują konkretne książki, które warto byłoby przeczytać pod właśnie tym kątem.
Część czwarta to opisy techniki, które pomagają budować ciekawą fabułę danego dzieła. Mamy więc początek i zakończenie, nawiązania do aluzji czy dialogów. Jest parodia, symbolizm, retrospekcja czy satyra. Czyli wszystko to, co pozwala budować narrację, ciekawość czytelnika, a także promocję danego pisarza lub pisarki. Dla mnie była to najsłabsza część publikacji, ale wynika to raczej z małego zainteresowania tym tematem z mojej strony.
Książka zasadniczo trzyma cały czas ten sam poziom merytoryczny. O ile zazwyczaj jestem zwolennikiem szerszego rozpisywania się o danym temacie, tym razem jestem w stanie przymknąć oko na ten brak. Zaletą książki jest podsunięcie czytelnikowi takich książek, które albo już się „przeżyły”, albo są mniej znane szaremu czytelnikowi.
Kolejny plus przyznałbym za piękną szatę graficzną. Znajdziemy tutaj nie tylko zdjęcia poszczególnych literackich geniuszy, ale i reprodukcje ich dzieł lub fragmenty grafik czy obrazów, które nawiązują do danego tematu.
Podsumowanie
Książka zawiera się na 224 stronach, choć przy ilości zdjęć, tekstu jest sporo mniej. Warto posiąść tą pozycję, aby odkryć literaturę na nowo. Znajdziecie tutaj sporo niespodzianek. Jakich? Tego już dowiedzieć się musicie sami.
Wydawnictwo Alma Press
Ocena 5/6
Ryszard Hałas
Egzemplarz recenzencki otrzymany od Wydawnictwa Alma Press. Tekst jest subiektywną oceną autora, redakcja nie identyfikuje się z opiniami w nim zawartymi.
