Steve Tsang, Olivia Cheung, Myśl polityczna Xi Jinpinga
Truizmem jest stwierdzenie, że Chiny są jednym z najpotężniejszych państw świata. Chińska gospodarka ciągle się rozwija. Tymczasem zaskakująco mało uwagi poświęcamy chińskiej polityce. Chiński przywódca jest nieporównywalnie mniej medialny niż Donald Trump. Tymczasem w ostatnich latach skupił on w swoich rękach niewyobrażalną władzę i de facto odmienił oblicze chińskiej polityki.
Kim zatem jest Xi Jinping? Jakie ma poglądy? Czy można dokonać syntezy i analizy jego myśli politycznej?
Właśnie taką problematykę podejmuje recenzowana książka. Ukazała się ona nakładem Instytutu Narutowicza. Jej autorami są uznani naukowcy. Steve Tsang jest urodzonym w Hongkongu historykiem i politologiem. Natomiast Olivia Cheung wykłada politologię.
Oboje napisali świetną książkę, która pomaga zachodniemu czytelnikowi zrozumieć współczesne Chiny i człowieka, który stoi na ich czele.
Struktura książki
Autorzy przyznają, że ich publikacja nie wyczerpuje całkowicie omawianego zagadnienia, stanowi jednak krytyczną analizę najważniejszych założeń Myśli Xi. Są oni zdania, że Myśl Xi należy traktować już traktować jako formę ideologii politycznej.
Treść
Recenzowana książka składa się z siedmiu rozdziałów. Przyznaję, że przeczytałem ją niemal jednym tchem. Jest to fenomenalna publikacja dla wszystkich interesujących się polityką. Nie ukrywam, że po zakończeniu lektury żałowałem, że to już koniec. Świadczy to o rzetelnej pracy, jaką wykonali autorzy.
Oczywiście zachodniemu czytelnikowi nie jest łatwo zrozumieć specyfikę Chin i ich systemu politycznego. Wszystko to za sprawą zupełnie odmiennej mentalności ludzi i systemu wartości. Jednak książka jest napisana naprawdę przystępnym językiem. Autorzy starają się przedstawiać omawiane zagadnienia w sposób możliwie jasny i zrozumiały dla czytelnika.
Do polskiego wydania został dodany wstęp, który jest rozmową Wojciecha Łobodzińskiego z autorami. Przybliżają w nim oni praktykę władzy i ideologię Chin pod rządami Xi.
Czy rzeczywiście skupił on w swoim ręku tak potężną władzę? Jak to się stało, że całkowicie zdominował partię? W jaki sposób zapewnił sobie pozostanie u władzy po zakończeniu dwóch kadencji?
W pierwszym rozdziale autorzy porównują Myśl Xi z Myślą Mao. Oczywiście Xi nie może się jeszcze równać z samym Mao, jednak wszystkie jego działania do tego właśnie zmierzają. W latach 2017 – 2020 doszło do konsolidacji Myśli Xi w społeczeństwie i partii. Przewodniczący nakreślił wizję Chińskiego Marzenia, które ma zostać osiągnięte w 2050 roku. Chiny mają stać się „nowoczesnym socjalistycznym krajem”, który pod wieloma względami osiągnie hegemonię na świecie.
Fascynujące są wszystkie fragmenty poświęcone wewnętrznym walkom partyjnym. Xi Jinping dokonał odnowy i reorganizacji Komunistycznej Partii Chin. W tym celu ogłosił program walki z korupcją, łamiąc dotychczasowe tabu. Był bezwzględny dla swoich potencjalnych rywali. Xi chce stworzyć partię na wzór leninowski, zwartą i zdyscyplinowaną, która słucha tylko jednego człowieka – swojego przewodniczącego. W jego wizji partia przewodzi państwu i narodowi we wszystkich aspektach życia. Jednak to państwo ma służyć partii, a nie odwrotnie. Dla Xi Jinpinga nie ma Chin bez partii, a partii bez niego.
Zaskakującym jest, jak bardzo reżim korzysta ze zdobyczy nowoczesnych technologii dla swoich celów. Ze zdumieniem przeczytałem, że w Chinach dwie kamery przypadają na jednego mieszkańca. Poziom inwigilacji w Chinach jest niewyobrażalny dla mieszkańców Zachodu, funkcjonujących w systemach demokratycznych. Tymczasem Xi wielokrotnie dał dowód temu, że indoktrynację ideologiczną traktuje niezwykle poważnie.
Podsumowanie
Uważna lektura recenzowanej książki przynosi odpowiedź na wiele pytań. Jak Xi Jinping godzi ideologię komunistyczną z wolnym rynkiem i własnością prywatną? Dlaczego niektóre przedsiębiorstwa prywatne cieszą się większą sympatią władz niż państwowe (przykład: Huawei)? Jak to możliwe, że walka z korupcją i ubóstwem ciągle trwa i czy może zostać kiedykolwiek zakończona? Czy Xi Jinping naprawdę jest „czerwonym cesarzem Chin”? Czy rozważa kwestię sukcesji? Jak jego poglądy przekładają się na bieżącą politykę wewnętrzną i zagraniczną? Czym Myśl Xi jest, a czym nie jest? Czy możliwe jest ziszczenie pragnienia Xi, wyrażonego w haśle: jeden kraj, jeden naród, jedna ideologia, jedna partia i jeden lider?
„Myśl polityczna Xi Jinpinga” to arcyciekawa analiza poglądów człowieka, który stoi na czele jednego z najpotężniejszych państw świata. Zdecydowanie polecam tę publikację. Jest to naprawdę świetna lektura.
Instytut Narutowicza
Wojciech Sobański
Ocena: 6/6
Egzemplarz recenzencki otrzymany od Wydawnictwa Instytutu Narutowicza. Tekst jest subiektywną oceną autora, redakcja nie identyfikuje się z opiniami w nim zawartymi.
