Indygeniczna psychologia Słowian. Wprowadzenie do realnej nauki o duszy | Recenzja

Andrzej Pankalla, Konrad Kośnik, Indygeniczna psychologia Słowian. Wprowadzenie do realnej nauki o duszy

Kiedy po raz pierwszy zobaczyłem tytuł Indygeniczna psychologia Słowian. Wprowadzenie do realnej nauki o duszy, automatycznie przyszły mi na myśl skojarzenia z popularnymi ostatnio pseudohistorycznymi i uwłaczającymi wszelkiej inteligencji nurtami tak zwanego turbosłowiaństwa. Dlatego nie powinno dziwić, że z niecierpliwością oczekiwałem dostarczenia wyżej wymienionej książki i skonfrontowania jej zawartości z tajemniczym tytułem.

Pierwszą kwestią było sprawdzenie tego kim są autorzy, by uniknąć sytuacji, w której na mojej półce znajdzie się książka autorstwa kogoś pokroju Białczyńskiego, Bieszka czy Szydłowskiego. Jakże miłe było moje zaskoczenie. Otóż obaj autorzy są związani z Instytutem Psychologii Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu. Andrzej Pankalla jest samodzielnym pracownikiem naukowym tegoż instytutu, specjalizującym się w badaniu historii myśli psychologicznej i psychologii kulturowej, psychologii religii. Jest nie tylko autorem licznych prac i artykułów, ale był również kierownikiem wypraw badawczych do Ekwadoru czy Gwatemali. Natomiast Konrad Kośnik jest doktorantem tegoż instytutu, zajmującym się badaniem psychologii i kultury Słowian, oraz poszukiwaniem polskiej tożsamości narodowej.

Czy zatem jest zaznaczony w tytule temat pracy? Otóż indygenizm jest nurtem występującym w kulturze i sztuce, który zakłada przywrócenie minionych wartości i tradycji dzisiejszemu światu. Nurt ten zakłada powrót do korzeni i etniczną ciągłość mieszkańców danego terenu. Praca składa się z czterech rozdziałów. W pierwszym autorzy przedstawili obszar badawczy, określając kogo w swoim tekście określają mianem Słowianina. Drugi rozdział został całkowicie poświęcony tematyce psychologicznej. Autorzy przedstawiają w nim również tezy mówiące o budowaniu mitycznej tożsamości jednostki. Kolejny rozdział został poświęcony omówieniu i ustaleniu wniosków na temat psychologii Słowian. Wiążą w nim ze sobą zarówno spojrzenia na naturalny bieg wydarzeń (życie i śmierć) jak i przymioty umysłu mające wynikać z posiadanych przez Słowian imion. Rozdział kończy omówienie słowiańskiej wizji człowieka. Ostatni z rozdziałów przedstawia związki tożsamości Słowian z dzisiejszymi Polakami przejawiające się w procesach kształtowania tożsamości narodowej.

Lektura rozwiała moje wątpliwości odnośnie pseudonaukowości. Autorom należy przyznać, iż wykonali bardzo dobrą pracę opracowując od strony psychologicznej współczesne zainteresowanie słowiańszczyzną i starając się je powiązać z pracami historyków. Styl pisania pracy jest dla osób niezaznajomionych z psychologią dość bełkotliwy i niejasny, ale to prawdopodobnie efekt specyfiki dyscypliny, z którą są związani autorzy pracy. Zwiększone użycie warsztatu historyka w tejże pracy nie tylko uczyniłoby ją dużo czytelniejszą, ale również pomogłoby wyjaśnić wiele z zagadnień, po których autorzy się jedynie prześlizgnęli pozostawiając wiele niedomówień. Niewątpliwą zaletą jest również aneks w skład którego wchodzi opis geograficzny słowiańszczyzny, przedstawienie panteonu bóstw słowiańskich, oraz słownik pojęć psychologicznych używanych w książce.

Wydawnictwo: Universitas

Ocena recenzenta: 4/6

Łukasz Nowok

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*