Tego dnia 1920 roku powstała firma Mazda, która zaczynając jako producent korków, stopniowo rozwinęła się do znanego producenta samochodów osobowych
Mazda, początkowo znana jako Toyo Cork Kogyo Co., Ltd., miała swoje korzenie w produkcji korków w Hiroshimie, Japonii. Została założona w 1920 roku. Przez wiele lat firma przechodziła transformację, zaczynając od produkcji rikszy Mazda-Go w 1931 roku, a następnie rozwijając unikalne silniki Wankla w latach 60.
Mazda zdobyła popularność dzięki eksportowi samochodów, zwłaszcza modeli z silnikami rotacyjnymi, jednak kryzys paliwowy w 1973 roku przyczynił się do zmiany strategii firmy. Współpraca z Fordem w latach 70. i 80. przyniosła różne projekty partnerskie, zanim obie firmy stopniowo zmniejszyły swoje powiązania do minimum w 2015 roku. Dzięki zaangażowaniu w innowacje, jak technologia SkyActiv, Mazda utrzymuje się na rynku, koncentrując się również na kwestiach ekologicznych i wprowadzając biomateriały do produkcji pojazdów.
W skrócie:
- Historia Mazdy zaczęła się w 1920 roku jako Toyo Cork Kogyo Co., Ltd. w Hiroshimie, Japonii. W 1931 roku firma przeszła z produkcji narzędzi na pojazdy, prezentując auto riksze Mazda-Go. Nazwa “Mazda” pojawiła się wraz z produkcją pierwszych trójkołowych ciężarówek, symbolizując jednocześnie jedność cywilizacji Wschodu i Zachodu.
- W latach 60. Mazda zaangażowała się w rozwój silników Wankla, nawiązując współpracę z niemiecką firmą NSU. Współpraca z Fordem rozpoczęła się w 1974 roku, a Ford stopniowo zmniejszał swoje udziały w latach 2008–2015. Mazda korzystała z platform Forda, dostarczała mu transakcje i udzielała wsparcia w opracowywaniu modelu Explorer.
- W 2008 roku Ford ogłosił sprzedaż 20% udziałów w Mazdzie, tracąc kontrolę nad firmą. W 2010 roku Ford zredukował swój udział do 3%, skupiając się na wzroście na rynkach wschodzących. W 2015 roku, gdy udziały Forda spadły do około 2%, Ford sprzedał pozostałe udziały w Mazdzie.
- Mazda prowadzi badania nad pojazdami zasilanymi wodorem i stosuje biomateriały w produkcji. Technologia SkyActiv obejmuje różne innowacje, takie jak wysokoprężne silniki, lekkie konstrukcje, czy hybrydowe układy napędowe, zwiększając efektywność paliwową i redukując emisję. W latach 90. Mazda eksperymentowała z markami, takimi jak Autozam, Eunos i ɛ̃fini, oraz próbowała różnych strategii marketingowych. Firma angażuje się w badania nad pojazdami ekologicznymi, takimi jak hybrydy i biomateriały, prezentując również technologię SkyActiv dla efektywności paliwowej.
Mazda – początki
Historia Mazdy rozpoczęła się 30 stycznia 1920 roku, jako Toyo Cork Kogyo Co., Ltd., zakład produkujący korki, założony w Hiroshimie, Japonii. W latach 20. XX wieku firma musiała zostać uratowana przed bankructwem przez Bank Oszczędnościowy w Hiroshimie i innych przedsiębiorców z tego regionu.
W 1931 roku Toyo Kogyo przeszło z produkcji narzędzi maszynowych na pojazdy, prezentując auto riksze Mazda-Go. Nazwa Mazda pojawiła się wraz z produkcją pierwszych trójkołowych ciężarówek. Firma tłumaczy, że Mazda pochodzi od Ahura Mazda, boga harmonii, inteligencji i mądrości z wczesnej cywilizacji Zachodniej Azji. Nazwa ta symbolizowała dla członków Toyo Kogyo początek cywilizacji Wschodu i Zachodu, a także cywilizacji i kultury samochodowej.
Nazwa również wywodzi się od imienia założyciela firmy, Jujiro Matsuda. Alternatywne propozycje, takie jak Sumera-Go i Tenshi-Go, odzwierciedlały silne zainteresowanie Matsudy wiarą ludzką. Toyo Kogyo produkowało broń dla japońskich sił zbrojnych podczas II wojny światowej, szczególnie serię karabinów Typu 99.
Nazwę Mazda firma przyjęła oficjalnie w 1984 roku, chociaż każdy samochód sprzedawany od samego początku nosił tę nazwę. Modele takie jak Mazda R360 czy Mazda Carol były dostępne w dedykowanych salonach samochodowych Mazda Auto Store. Firma kontynuowała rozwijanie gamy pasażerskich samochodów, takich jak Savanna, Familia, Luce, Cosmo i Capella, sprzedawanych wyłącznie w sieci Mazda Auto Store.
Silnik Wankla
W latach 60. Mazda zainspirowała się modelem NSU Ro 80 i zdecydowała się poświęcić znaczny wysiłek inżynieryjny na rozwój silnika Wankla jako sposób odróżnienia się od innych japońskich producentów samochodów.
Firma nawiązała współpracę z niemiecką firmą NSU, rozpoczynając produkcję modelu Cosmo Sport w 1967 roku. Do dziś Mazda pozostaje jedynym producentem silników Wankla na rynku samochodowym, głównie z powodu rezygnacji innych firm z tego projektu w latach 70. oraz zaniechania przez General Motors prac nad prototypami samochodów Corvette z silnikami Wankla.
Dążąc do zwrócenia uwagi na siebie, Mazda zaczęła aktywnie eksportować swoje pojazdy, zarówno te z silnikami tłokowymi, jak i rotacyjnymi. Modele z silnikami Wankla zdobyły popularność ze względu na dobrą moc i lekkość w porównaniu do konkurencyjnych pojazdów z silnikami V6 lub V8. Modele R100 oraz seria RX przewodzili wysiłkom eksportowym firmy.
W 1968 roku Mazda rozpoczęła oficjalną działalność w Kanadzie, a w 1970 roku formalnie wkroczyła na rynek amerykański, odnosząc tam duży sukces. Firma stworzyła nawet model Mazda Rotary Pickup specjalnie dla klientów z Ameryki Północnej, co do dziś czyni Mazdę jedynym producentem samochodów dostawczych z silnikiem Wankla.
Jednak sukces Mazdy z silnikiem rotacyjnym załamał się w związku z kryzysem paliwowym w 1973 roku, gdy klienci zwrócili się ku pojazdom o lepszej efektywności paliwowej.
Mimo trudności finansowych, Mazda skupiła się na rozwijaniu modeli z silnikami tłokowymi, a mniejsza linia Familia stała się kluczowa dla światowej sprzedaży po 1973 roku. Wprowadzenie lekkiego modelu RX-7 w 1978 roku, a później nowoczesnego RX-8, potwierdziło zobowiązanie Mazdy do silników rotacyjnych.
Zmiana tej strategii zaowocowała również stworzeniem lekkiego samochodu sportowego z silnikiem tłokowym, jak Mazda MX-5 Miata, wprowadzona w 1989 roku i szeroko uznawana za odrodzenie koncepcji małego samochodu sportowego po jego schyłku pod koniec lat 70.
Współpraca z marką Ford
W latach 1974-2015 Mazda partnerowała z Ford Motor Company, którą Ford przejął w 1979 roku, osiągając 24,5% udziałów, a następnie zwiększając je do 33,4% w maju 1995 roku. W latach 2008-2015 Ford stopniowo zbywał swoje udziały w Maździe, pozostając z 2,1% akcji w 2014 roku. Współpraca ta, początkowo wynikająca z trudności finansowych Mazdy w latach 60., zaowocowała różnymi projektami partnerskimi.
Ford zaczął współpracę z Mazdą w 1971 roku, kiedy model B-Series Mazdy dał początek wariantowi Ford Courier dla Ameryki Północnej. W latach 80. produkty Mazdy z logo Forda zastąpiły wiele modeli Forda w regionie Azji i Pacyfiku, takie jak Laser zastępujący Escort czy Telstar zastępujący Cortinę.
W latach 90. Mazda pomogła Fordowi w opracowaniu modelu Explorer, sprzedawanego jako Mazda Navajo, jednak bez sukcesu, podczas gdy Ford odniósł sukces w segmencie SUV w USA.
Mazda wykorzystywała platformy Forda, np. Familia dla Lasera i Escorta od 1980 roku. W Ameryce Północnej model Probe produkowany był w nowym zakładzie Mazdy w Michigan, razem z modelem 626 i sportowym coupe Mazda MX-6. Mazda także korzystała z technologii Forda, np. silnika cyklu Millera w modelu Millenia w 1995 roku.
W latach 90. wzrost wpływów Forda spowodował, że zwiększył swoje udziały do 33,4% w maju 1996 roku. Henry Wallace, prezes od czerwca 1996 roku, zainicjował restrukturyzację, wprowadzając nowe kierunki dla marki, synergizację z Fordem i program innowacji cyfrowych.
Następcą H. Wallace’a był James Miller w listopadzie 1997, a później Mark Fields, który przyczynił się do poszerzenia oferty produktowej i odwrócenia losów Mazdy w latach 2000.
Warto zauważyć, że Mazda, dzięki wpływowi Forda w latach 90., mogła pochwalić się historią, utrzymując pierwszego obcokrajowca na stanowisku szefa japońskiej firmy samochodowej, Henry’ego Wallace’a.
Redukcja udziałów Forda
W trakcie światowego kryzysu finansowego w jesieni 2008 roku pojawiły się doniesienia, że Ford rozważa sprzedaż swojego udziału w Maździe w celu zoptymalizowania swojego portfela aktywów. Współpraca między Fordem a Mazdą była bardzo udana, oszczędzając Maździe około 90 milionów dolarów rocznie na kosztach rozwoju, a Fordowi “kilka razy więcej”. 18 listopada 2008 roku Ford ogłosił plan sprzedaży 20% udziałów w Maździe, redukując swój udział do 13,4% i tracąc kontrolę nad firmą, którą posiadał od 1996 roku.
Następnego dnia Mazda ogłosiła, że w ramach umowy wykupi 6,8% swoich akcji od Forda za około 185 milionów dolarów, a reszta zostanie nabyta przez partnerów biznesowych firmy. Jednocześnie poinformowano, że Hisakazu Imaki ustąpi ze stanowiska dyrektora generalnego, zastępując go Takashi Yamanouchi.
18 listopada 2010 roku Ford dalej zredukował swój udział do 3%, tłumacząc to większą elastycznością w dążeniu do wzrostu na rynkach wschodzących, a Sumitomo Mitsui Financial Group miała stać się największym udziałowcem.
Mimo to Ford i Mazda pozostawały strategicznymi partnerami poprzez wspólne przedsięwzięcia i wymianę informacji technologicznych. 30 września 2015 roku, gdy udziały Forda spadły na poziom niewiele ponad 2% z powodu rozcieńczenia akcji, Ford sprzedał pozostałe udziały w Maździe.
W 2011 roku Mazda pozyskała ponad 150 miliardów jenów w rekordowej emisji akcji w celu uzupełnienia kapitału, ponieważ zanotowała największą roczną stratę w ciągu 11 lat. Część uzyskanych środków została wykorzystana do budowy fabryki samochodów w Salamance, Meksyku. Meksykańska fabryka została zbudowana we współpracy z firmą Sumitomo Corporation.
W maju 2015 roku firma podpisała umowę z Toyota w sprawie utworzenia “długoterminowego partnerstwa”, które miało między innymi skutkować dostarczaniem przez Mazdę dla Toyoty technologii efektywnych silników benzynowych i wysokoprężnych SkyActiv w zamian za systemy ogniw paliwowych zasilanych wodorem.
Marki podlegające Maździe
W latach 90. Mazda eksperymentowała z różnymi markami na japońskim rynku, w tym Autozam, Eunos i ɛ̃fini. Motywacją była konkurencja na rynku ze strony innych japońskich producentów samochodów oferujących pojazdy w ramach wielu sieci dealerskich, takich jak Toyota, Nissan i Honda. Strategia ta była rezultatem filozofii inżynierii japońskiej, zwaną inżynierią Kansei, która była wykorzystywana jako hasło reklamowe w Ameryce Północnej.
Jednym z najdziwniejszych podbrandów był M2, stosowany do trzech rzadkich wariantów modelu Eunos Roadster oraz Autozam AZ-1. M2 nawet posiadało swoją własną awangardową siedzibę, ale zostało zamknięte po krótkim okresie działalności.
W 1992 roku Mazda planowała wprowadzenie luksusowej marki Amati, aby konkurować z Acura, Infiniti i Lexusem w Ameryce Północnej, rozpoczynając sprzedaż pod koniec 1993 roku. W skład pierwotnej gamy Amati miały wejść modele Amati 500, a także oznaczona inną nazwą wersja modelu Mazda Cosmo oraz Amati 1000. Marka Amati została ostatecznie porzucona, zanim jakiekolwiek samochody trafiły na rynek.
W Europie nazwa Xedos była również związana z modelem Mazda Xedos 6, oba modele były produkowane w latach 1992–1997. Linia Xedos była promowana pod marką Mazda i używała logo Mazdy z odpowiadających lat.
Ten eksperyment z dywersyfikacją nacisków na grupy zajmujące się rozwojem produktów w Maździe. Zamiast kilku wariantów na jednej platformie, developerów poproszono o pracę nad dziesiątkami różnych modeli jednocześnie. Konsumenci także byli zdezorientowani przez wzrost liczby podobnych nowych modeli. Ten eksperyment z selektywnym marketingiem zakończono w połowie lat 90. z powodu warunków ekonomicznych, głównie związanych z załamaniem japońskiego bańki cenowej aktywów w 1991 roku.
Mazda i dbałość o środowisko
Mazda, przez wiele dziesięcioleci, prowadzi badania nad pojazdami zasilanymi wodorem. Firma opracowała hybrydową wersję swojego kompaktowego minivana Premacy, wykorzystującą wersję charakterystycznego silnika rotacyjnego, który może pracować na wodór lub benzynę, nazwanego Mazda Premacy Hydrogen RE Hybrid. Mimo planów wprowadzenia go w 2008 roku, do 2010 roku pojazd był w fazie ograniczonych testów.
W 2010 roku Toyota i Mazda ogłosiły umowę dostawczą dotyczącą technologii hybrydowej używanej w modelu Prius od Toyoty.
Mazda również poszukuje zastosowań biomateriałów w swoich pojazdach, w tym plastików i tkanin wykonanych z mąki kukurydzianej, dążąc do bardziej przyjaznej dla środowiska produkcji. Firma wprowadziła niektóre z tych innowacji do modelu Mazda5 na targach EcoInnovasia 2008, w Queen Sirikit National Convention Center w Bangkoku. Do 30% elementów wnętrza modelu Mazda5 wykonano z komponentów z biomateriałów.
Technologia SkyActiv to ogólna nazwa dla szeregu technologii stosowanych w nowych modelach. Te technologie zwiększają ekonomiczność paliwową na poziomie zbliżonym do napędu hybrydowego, zwiększają moc silnika i redukują emisję.
Obejmują one silniki benzynowe o wysokim stopniu sprężania, silniki wysokoprężne o zmniejszonym stopniu sprężania z nowym dwustopniowym układem turbodoładowania, wydajne automatyczne skrzynie biegów, lżejsze manualne skrzynie biegów, lekkie konstrukcje nadwozia i układy kierownicze zasilane elektrycznie. Istnieje także możliwość połączenia tych technologii z napędem hybrydowym dla jeszcze większej ekonomiczności paliwowej.
Źródła:
- Historia kołem się toczy – Mazda, Moto [dostęp 29.01.2024].
- Oficjalna strona dystrybutora samochodów Mazda
