Tego dnia 1966 zmarł Chester Nimitz, głównodowodzący amerykańskiej Floty Pacyfiku, który dowodził alianckimi siłami powietrznymi, lądowymi i morskimi podczas II wojny światowej
Admirał Chester Nimitz to jedna z kluczowych postaci II wojny światowej, której przywództwo i strategiczny geniusz zadecydowały o zwycięstwie aliantów na Pacyfiku. Po ataku na Pearl Harbor w grudniu 1941 roku objął dowództwo nad Flotą Pacyfiku Stanów Zjednoczonych, stając przed niezwykle trudnym zadaniem – powstrzymania japońskiej ofensywy i przechylenia szali zwycięstwa na stronę USA. Dzięki jego decyzjom, takim jak bitwa o Midway, taktyka żabich skoków czy wsparcie dla marynarki atomowej po wojnie, Nimitz na zawsze zapisał się na kartach historii jako jeden z najwybitniejszych dowódców XX wieku.
Chester William Nimitz przyszedł na świat 24 lutego 1885 roku w rodzinie o niemieckich korzeniach. Jego ojciec, Chester B. Nimitz, zmarł jeszcze przed jego narodzinami, dlatego kluczową rolę w wychowaniu młodego Chestera odegrał jego dziadek – Charles Nimitz, były marynarz niemieckiej floty handlowej. To właśnie on zaszczepił w chłopcu miłość do morza i dyscyplinę, która miała później zaowocować w jego imponującej karierze.
Początkowo Nimitz marzył o służbie w armii lądowej i chciał podjąć naukę w prestiżowej akademii wojskowej West Point. Niestety, brak wolnych miejsc przekreślił te plany. Przełomem okazała się rada Jamesa L. Slaydena, znajomego rodziny, który poinformował młodego Chestera o możliwości zdobycia miejsca w Akademii Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych.
To był dla niego jedyny realny sposób na kontynuację edukacji, dlatego poświęcił się nauce z pełnym zaangażowaniem. W 1901 roku został przyjęty do akademii, a cztery lata później, w 1905 roku, ukończył ją z wyróżnieniem, zajmując siódme miejsce na 144 uczniów.
Wczesna służba i specjalizacja w okrętach podwodnych
Po ukończeniu akademii Nimitz szybko piął się po szczeblach kariery. Już na początku służby został przydzielony do rozwijającego się wówczas pionu okrętów podwodnych, który w tamtym czasie budził ogromne zainteresowanie jako nowoczesna gałąź marynarki wojennej. To właśnie w tej dziedzinie miał stać się prawdziwym autorytetem.
Podczas I wojny światowej Nimitz dosłużył się stopnia komandora porucznika, a jego zasługi nie pozostały niezauważone. W 1918 roku awansował na komandora i objął stanowisko dowódcy Sił Podwodnych Floty Atlantyku Stanów Zjednoczonych. W uznaniu jego umiejętności, głównodowodzący Floty Stanów Zjednoczonych (CINCUS), admirał Samuel Robinson, wybrał go na swojego adiutanta po zakończeniu wojny.
Wypadek i dalsza kariera
Choć jego kariera rozwijała się dynamicznie, nie obyło się bez trudnych momentów. Podczas jednego z ćwiczeń doszło do niefortunnego wypadku – Nimitz stracił część palca serdecznego wskutek awarii silnika wysokoprężnego. Dodatkowo ciężka infekcja ucha spowodowała u niego znaczne niedosłyszenie. Nie poddał się jednak przeciwnościom losu – w zamian nauczył się perfekcyjnie czytać z ruchu warg, co pozwoliło mu sprawnie funkcjonować w dowodzeniu marynarką.
W 1933 roku został mianowany dowódcą USS Augusta (CA-31), okrętu flagowego Floty Pacyfiku, co było kolejnym kamieniem milowym w jego karierze. W kolejnych latach pełnił wysokie funkcje sztabowe w Waszyngtonie, zyskując coraz większe uznanie jako specjalista od strategii morskiej. W 1938 roku awansował do stopnia kontradmirała, a rok później objął prestiżowe stanowisko komendanta Biura Nawigacji Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych.
Jego osiągnięcia i wkład w rozwój floty podwodnej były tak znaczące, że na jego cześć nazwano typ lotniskowców Nimitz oraz USS Nimitz – jedną z najpotężniejszych jednostek amerykańskiej marynarki wojennej.
Admirał Chester Nimitz: strateg i architekt zwycięstwa na Pacyfiku
10 dni po ataku na Pearl Harbor 7 grudnia 1941 roku prezydent Franklin D. Roosevelt mianował kontradmirała Chestera Nimitza głównodowodzącym Floty Pacyfiku Stanów Zjednoczonych (CINCPACFLT). Był to jeden z kluczowych momentów w historii amerykańskiej marynarki wojennej, gdyż to właśnie Nimitz miał stanąć na czele odrodzenia sił zbrojnych na tym teatrze działań.
Natychmiast po nominacji opuścił Waszyngton i udał się na Hawaje, gdzie podczas skromnej ceremonii na pokładzie okrętu podwodnego USS Grayling objął stanowisko dowódcy. Tradycyjnie takie uroczystości odbywały się na pokładach pancerników, jednak po ataku japońskim większość z nich była zatopiona lub poważnie uszkodzona. Nimitz został awansowany na stopień admirała 31 grudnia 1941 roku.
Przejmując dowództwo w najbardziej krytycznym okresie wojny, zmagał się z wieloma wyzwaniami: brakami w okrętach, samolotach i zaopatrzeniu. Mimo tych trudności udało mu się zatrzymać japońską ofensywę i zorganizować skuteczną obronę.
Kluczowym atutem Nimitza była znajomość japońskich planów, ponieważ amerykański wywiad wojskowy złamał japoński kod dyplomatyczny marynarki wojennej oraz pracował nad rozszyfrowaniem kodu JN-25. Japończycy, choć stosowali ciszę radiową przed atakiem na Pearl Harbor, nie byli świadomi, że ich szyfrowane wiadomości są czytane na Hawajach.
24 marca 1942 roku amerykańsko-brytyjska Kombinacja Szefów Sztabów wydała dyrektywę określającą Pacyfik jako obszar amerykańskiej odpowiedzialności strategicznej. Kilka dni później Kolegium Połączonych Szefów Sztabów USA (JCS) podzieliło ten teatr na trzy obszary operacyjne:
- Obszar Oceanu Spokojnego (dowodzony przez Nimitza),
- Obszar Południowo-Zachodniego Pacyfiku (dowodzony przez gen. Douglasa MacArthura),
- Obszar Południowo-Wschodniego Pacyfiku.
Nimitz uzyskał kontrolę nad wszystkimi alianckimi jednostkami powietrznymi, lądowymi i morskimi w swoim rejonie. W tym czasie doszło do sporu strategicznego między nim a MacArthurem. MacArthur planował ofensywę na Japonię przez Nową Gwineę, Filipiny i Formozę, lecz admirał Ernest King, szef operacji morskich, oraz Nimitz opowiadali się za taktyką żabich skoków.
Miała ona na celu omijanie najsilniejszych japońskich pozycji i zdobywanie kluczowych punktów strategicznych, aż do Okinawy. Prezydent Roosevelt zawarł kompromis, przydzielając obu dowódcom ich własne teatry operacyjne.
Kluczowe bitwy: Midway, Guadalcanal i przełamanie dominacji Japonii
Nimitz musiał zmierzyć się z przewagą japońską w kilku kluczowych starciach. Bitwa na Morzu Koralowym zakończyła się stratami po obu stronach, lecz zatrzymała japońską inwazję na Port Moresby. Ponadto dwa japońskie lotniskowce zostały uszkodzone i nie mogły wziąć udziału w kolejnym wielkim starciu – bitwie o Midway.
Dzięki informacjom wywiadowczym Nimitz zdołał przygotować obronę Midway, co doprowadziło do dramatycznego starcia 4-7 czerwca 1942 roku. W wyniku tej bitwy Japonia straciła cztery lotniskowce, co trwale zachwiało jej zdolnościami ofensywnymi. Był to punkt zwrotny wojny na Pacyfiku.
Kolejnym krokiem było zdobycie Guadalcanalu, co zapoczątkowało długą kampanię wyspiarską. Pod wodzą Nimitza alianci kontynuowali ofensywę na Wyspach Salomona i Nowej Gwinei, jednocześnie budując zdolności do decydujących starć morskich.
Chester Nimitz i ostateczny triumf. Filipiny, Okinawa i kapitulacja Japonii
W 1944 roku siły Nimitza zadawały coraz cięższe ciosy japońskiej marynarce. Bitwa na Morzu Filipińskim oraz bitwa w Zatoce Leyte (24-26 października 1944 roku) zniweczyły zdolności operacyjne floty japońskiej. W marcu 1945 roku Amerykanie wylądowali na Iwo Jimie, a w kwietniu ruszyli na Okinawę. Równolegle, w ramach Operacji Starvation, Amerykanie zaminowali japońskie porty i drogi wodne, skutecznie paraliżując ich łańcuchy zaopatrzenia.
2 września 1945 roku na pokładzie USS Missouri, w Zatoce Tokijskiej, Japonia formalnie skapitulowała. Admirał Chester Nimitz podpisał dokument w imieniu Stanów Zjednoczonych.
Po wojnie Nimitz został Szefem Operacji Morskich i odegrał kluczową rolę w przekształceniu marynarki wojennej, popierając m.in. budowę pierwszego okrętu podwodnego o napędzie atomowym. Zmarł 20 lutego 1966 roku w San Francisco, pozostawiając po sobie legendę jednego z najwybitniejszych dowódców w historii amerykańskiej marynarki wojennej.
