W Szkocji, w pobliżu granicy z Anglią, doszło do odkrycia, które wstrząsnęło światem pasjonatów historii i archeologii. Amatorscy wykrywacze metali, Keith Young i Lisa Stephenson, odnaleźli coś, co na zawsze zmieniło ich życie. Wśród cennych artefaktów znajdowało się 30 złotych i srebrnych monet z XIV wieku, które stanowią niezwykły pomnik średniowiecznej przeszłości Szkocji i Anglii.
W Szkocji, w pobliżu granicy z Anglią, miało miejsce niezwykłe odkrycie dokonane przez amatorskich wykrywaczy metali. Zespół pasjonatów tej dziedziny – Keith Young i Lisa Stephenson – znaleźli ponad 30 złotych i srebrnych monet, które pochodzą z całego XIV wieku. Monety, należące zarówno do Szkocji, jak i Anglii, były bite w czasie panowania różnych władców. To właśnie to rzadkie znalezisko zostało określone przez samą Lisę Stephenson mianem „znaleziska życia”.
Wykrywacze metali, którzy prowadzili swoje badania w rejonie wioski Cappercleuch, zlokalizowanej w regionie Scottish Borders, natrafili na fantastyczną skarbnicę monet. Początkowo odkryli około 30 sztuk, które datowane były na cały XV wiek. Wśród nich znajdowały się zarówno angielskie srebrne kasze, jak i szkockie złote demi oraz pół-demi.
Kasze, bite przez monarchów takich jak Henryk V (panował w latach 1413–1422) i Edward IV (panował w latach 1461–1483), a także demi i pół-demi bity przez Jakuba I Szkockiego (panował w latach 1406–1437) oraz Jakuba II (panował w latach 1437–1460), stanowiły cenne skarby. Warto zaznaczyć, że każda z tych monet była wybita z wizerunkiem monarchy, który panował w danym czasie.
Kasza była dużą srebrną monetą, którą po raz pierwszy wprowadził w Anglii Edward I w 1279 roku. Moneta ta była warta cztery pensy i stanowiła ważną część systemu monetarnego średniowiecznej Anglii. Szkocki złoty demy z kolei pochodził od francuskiego słowa „démier”, oznaczającego połowę, ponieważ moneta ta była mniejsza od szlachcica – złotej monety angielskiej. Zwykle wyceniana była na dziewięć szylingów w szkockich pieniądzach. Pół-demia stanowiła mniejszą wersję demi, której wartość wynosiła około 4,5 szylinga.
Po dokonaniu odkrycia, para wykrywaczy natychmiast zgłosiła znalezisko do Szkockiej Jednostki Skarbów, która zajmuje się badaniem wszelkich odkryć archeologicznych w kraju. Wstępne analizy przeprowadzone przez archeologów z tej jednostki wykazały, że monety mogły zostać ukryte na tym terenie na początku lub w połowie lat sześćdziesiątych XIV wieku.
W trakcie dalszych wykopalisk, które zostały przeprowadzone we współpracy z ekspertami z National Museums Scotland, odnaleziono kolejne pięć monet, co powiększyło liczbę odkrytych skarbów do 35.
30 złotych i srebrnych monet z XIV wieku to fascynujące znalezisko
Jak zauważył Antony Lee z Treasure Trove Unit, takie znaleziska, które zawierają zarówno angielskie, jak i szkockie monety, nie są niczym wyjątkowym, jednak z racji tego, że nie spotyka się zbyt wielu skarbów z tego okresu w Szkocji, można je uznać za szczególnie cenne. “Keith i Lisa działali szybko i prawidłowo, zgłaszając nam to” – powiedział Lee. Następnie, razem z archeologami, przeprowadzili wykopaliska na miejscu, dokumentując okoliczności odkrycia.
Po zakończeniu wszelkich badań przez Dział Skarbów, monety zostaną przekazane do Szkockiego Panelu Alokacji Znalezisk Archeologicznych (SAFAP), niezależnego panelu, który będzie odpowiedzialny za ich alokację do muzeów. SAFAP przypisze im także wartość pieniężną, którą wypłaci się znalazcom w postaci nagrody za ich odkrycie. Każde muzeum, które będzie chciało wystawić te monety, będzie musiało zebrać fundusze na nagrodę „ex-gratia”, która stanowi rekompensatę za znalezienie skarbu.
To odkrycie jest jednym z wielu przykładów, które pokazują, jak amatorzy-wykrywacze metali, dzięki swojej pasji, przyczyniają się do odkrywania nieznanych fragmentów historii. Choć często zdarza się, że takie skarby pozostają nieznane, to w przypadku Cappercleuch ich odkrycie rzuca nowe światło na życie w XV wieku w Szkocji i Anglii. Pozostaje nam jedynie czekać, jak te cenne monety zostaną zaprezentowane szerokiej publiczności, by każdy mógł podziwiać kawałek tej fascynującej historii.
Źródło: Live Science
Fot. Crown Office and Procurator Fiscal Service
