Ubiór ochronny lekarza podczas epidemii dżumy

Archeolodzy odkodowali najstarszy genom dżumy

Jak dowiodły badania archeologiczne prowadzone na stanowisku w Rosji, bakteria wywołująca dżumę zyskała swoją zjadliwość i zdolność przenoszenia się z pomocą pcheł już ok. 4 tys. lat temu. Wyniki badań uzyskano dzięki przebadaniu szkieletów ludzi, którzy zmarli na tę chorobę. Do tej pory najmłodszy odkryty genom miał o tysiąc lat mniej.

Dżuma to choroba wywołana przez bakterię Yersinia pestis. To właśnie ona była przyczyną największych śmiertelnych pandemii w historii. Najbardziej znane z nich przybrały nawet swoje nazwy, takie jak dżuma Justyniana czy czarna śmierć.

Niestety mimo postępu nadal są miejsca na ziemi, gdzie odnotowuje się przypadki występowania tej choroby. Mimo wpływu na cywilizację jej pochodzenie i czas pojawienia się nie są dobrze poznane. Największą zagadkę stanowi to, kiedy bakteria zyskała zjadliwość i zdolność do zakażania za pośrednictwem pcheł.

Jak wskazują najnowsze badania prowadzone przez międzynarodowy zespół naukowców, kierowany przez specjalistów z Max Planck Institute for the Science of Human History swoje śmiertelne zdolności bakteria zyskała w epoce brązu. Przebadany szczep pochodzi sprzed 3 800 lat. Został znaleziony w grobie na terenie Rosji, w rejonie Samary, w którym pochowane zostały dwie ofiary dżumy.

Dotychczasowe badania pozwoliły zidentyfikować najwcześniejsze ze znanych dotąd szczepów Y. pestis, które pochodziły z neolitu i wczesnej epoki brązu. Bakteria znaleziona obecnie należy do najstarszego szczepu jaki do tej pory znaleziono. Odkrycie to przesuwa początki dżumy wywołującej epidemię, aż o tysiąc lat.

Obie osoby, jak się wydaje, były zakażone tym samym szczepem Y. pestis. Nasze próbki Y. pestis pochodzące sprzed ok. 4 tys. lat mają wszystkie genetyczne elementy, o których wiemy, że są potrzebne do wywołania dymienniczej postaci choroby. Zatem dżuma, ze swoimi możliwościami zakażania, jakie znamy dzisiaj, była obecna znacznie dłużej niż sądziliśmy– powiedziała dr Kirsten Bos, współautorka pracy opublikowanej na łamach pisma „Nature Communications”.

Wcześniejsze badania pozwoliły zidentyfikować pojedynczą linię pochodzenia Y.pestis, która występowała na terenie Eurazji w epoce brązu. Nowe odkrycie wskazuje, że istniały co najmniej dwie linie i to w tym samym czasie. Mogły nawet różnić się wirulencją i charakterystyką zakażania.

– Pytania o to, czy obie linie były równie rozpowszechnione w ludzkich populacjach i jaki był stopień wpływu aktywności człowieka na ich rozprzestrzenianie się, wymagają dalszych badań. Dodatkowe próbki genomu bakterii dżumy z epoki brązu i żelaza mogłyby wskazać na kluczowe wydarzenia, które przyczyniły się do wyewoluowania wysokiej zjadliwości i do rozprzestrzenienia się jednego z najbardziej niesławnych patogenów ludzkości – powiedział prof. Johannes Krause, jeden z autorów publikacji.

Źródło: Polska Agencja Prasowa, natur.com

Kamil Janczarek

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*