Historia w zasięgu ręki!
Niedawno zaczął się kolejny rok, 2026. Ale czy aby na pewno? Przyjrzyjmy się bliżej różnym kalendarzom i systemom liczenia czasu różnych kultur na przestrzeni wieków i sprawdźmy, czy można w ogóle mówić o jakimś obiektywnie sposobie wyznaczania dat. Cel powstania kalendarza Kalendarz jest dla współczesnego człowieka czymś, co uchodzi za […]
Na krakowskim rynku padły słowa przysięgi, które przez stulecia uchodziły za symbol zwycięstwa Rzeczypospolitej nad zakonem krzyżackim. Hołd pruski 1525 roku zapisał się w zbiorowej pamięci jako triumf monarchy i polityczny sukces państwa Jagiellonów. Coraz częściej powraca jednak pytanie, czy wydarzenie uznawane za moment chwały nie kryło w sobie zalążka […]
Kryminały często zaczynają się od spektakularnej zbrodni, ale najbardziej zapadają w pamięć te historie, w których punkt wyjścia jest zwyczajny, niemal banalny. Jedno przypadkowe odkrycie uruchamia wtedy lawinę zdarzeń, odsłaniając sieć powiązań, kłamstw i ukrytych tożsamości. W powieści „Złoty spadochron” Katarzyny Gołdy zwykły wieczór zamienia się w moment graniczny. (…) […]
Wyobrażenie przepowiedni zapowiadającej władzę cesarską nad Rzymem zwykle brzmi jak obietnica chwały. W historii dynastii julijsko-klaudyjskiej Agrypina i Neron zostali wpisani w los, gdzie triumf polityczny splata się z zapowiedzią rodzinnej zbrodni. Matka przyjęła tę wizję bez wahania. Władza miała znaczyć więcej niż bezpieczeństwo. Historia cesarskiego Rzymu pełna jest dramatów […]
W cieniu wielkiej historii często rodzą się opowieści, których nikt nie zapisuje w podręcznikach. Gdy w Monachium ukazywał się pierwszy nakład książki Adolfa Hitlera, w niewielkiej osadzie w Kotlinie Szczercowskiej przyszedł na świat chłopiec z rodziny potomków braci czeskich. Polska wieś międzywojenna oznaczała dla takich miejsc codzienność zbudowaną z piachu, […]
Rewolucja lutowa 1917 roku zaczęła się od kolejek po chleb i strajku w jednej z fabryk Piotrogrodu. W ciągu kilku dni protest robotników przerodził się w kryzys państwa, którego car nie potrafił już kontrolować. Rozpad dyscypliny w armii, bunt elit i paraliż władzy sprawiły, że imperium Romanowów runęło niemal bez […]
„Każdy dzień trwał jak dziesięć lat” – mówi Ella, bohaterka książki „Przeżyłam Auschwitz, oszukałam śmierć” autorstwa Joanne Jowell. W autentycznych relacjach ocalałej nie ma patosu ani wielkich deklaracji. Jest biały pył z wagonów po cemencie, namioty zrywające się na wietrze i rzepy obierane w lodowatym deszczu. Jest też drewniana łyżka, […]
W obozie liczyła się każda garść mąki, każdy gest i każdy człowiek, który potrafił zaryzykować więcej, niż nakazywał rozsądek. W tle zbrodni katyńskiej pojawia się scena cicha, niemal domowa: wypiek komunikantów, konspiracja, dziecko przemykające między barakami. Opowieść o Janinie Lewandowskiej i Władziu odsłania mikroświat solidarności, w którym wiara i odwaga […]