Artykuły historyczne

Śmierć Hitlera, testament Hindenburga i pytania, które wracają po latach. „Pakt z Hitlerem” odsłania słowa skazane na zapomnienie
Artykuły historyczne II wojna światowa

Śmierć Hitlera, testament Hindenburga i pytania, które wracają po latach. „Pakt z Hitlerem” odsłania słowa skazane na zapomnienie

Wielka historia lubi wygodne wersje wydarzeń, ale czasem pod spodem zostają zdania, dokumenty i pytania, które nadal kłują po oczach. Śmierć Hitlera w książce Pakt z Hitlerem pojawia się obok przemówienia z czerwca 1941 roku, konferencji Żukowa i testamentu Paula von Hindenburga jako część szerszej opowieści o pamięci, polityce i […]

Madryckie corralas historia sąsiedzkiego życia wraca na ulice
Artykuły historyczne Publicystyka Turystyka historyczna

Madryckie corralas: historia sąsiedzkiego życia wraca na ulice

Wieczorne rozmowy na ulicy, krzesła wynoszone przed dom, wspólne jedzenie i sąsiedzkie plotki wracają do centrum hiszpańskiej stolicy. Klaudia Pieszczoch pisze o madryckich corralas oraz akcji „Vecinas a la fresca” i pokazuje, że mieszkańcy Lavapiés próbują odzyskać przestrzeń publiczną wypieraną przez turystykę, rosnące ceny i coraz silniejszą kontrolę miasta. W […]

Zatopienie „Shōhō”. Jak Amerykanie rozbili pierwszy japoński lotniskowiec podczas bitwy na Morzu Koralowym
Artykuły historyczne II wojna światowa

Zatopienie „Shōhō”. Jak Amerykanie rozbili pierwszy japoński lotniskowiec podczas bitwy na Morzu Koralowym?

Japońskie załogi próbowały przygotować samoloty do startu, amerykańskie grupy uderzeniowe przecinały chmury, a pojedyncze błędy zaczynały ważyć tyle co całe okręty. Zatopienie „Shōhō” pokazało, jak brutalnie wyglądała nowa era wojny lotniskowców na Pacyfiku. Bitwa na Morzu Koralowym zapisała się w historii jako pierwsze starcie lotniskowców, podczas którego okręty przeciwników praktycznie […]

Socmodernizm dla mas i elit. Kulisy życia architektów w powojennej Polsce
Artykuły historyczne

Socmodernizm dla mas i elit. Kulisy życia architektów w powojennej Polsce

Eleganckie kawiarnie Warszawy, zagraniczne wyjazdy, konkursy architektoniczne i życie w cieniu państwowego systemu. Fragment książki o Janie Zdanowiczu pokazuje jednak środowisko pełne kontrastów: od dobrze sytuowanych projektantów po przemęczonych pracowników biur projektowych, którzy funkcjonowali w rytmie norm, dokumentacji i niekończącej się biurokracji. Powojenna odbudowa Polski stworzyła architektom wyjątkową pozycję społeczną. […]

Kanibalizm po śląsku. Głód, śmierć i ucieczka chłopa
Artykuły historyczne

Kanibalizm po śląsku. Głód, śmierć i ucieczka chłopa

Kora drzew, lebioda, zupy z trawy i wsie, w których śmierć stawała się codziennością. Kanibalizm po śląsku nie był literacką legendą ani pojedynczą opowieścią powtarzaną dla efektu. Fragment książki Za chlebem. Polscy chłopi w poszukiwaniu ziemi obiecanej pokazuje skalę głodu, strachu i desperacji, które w XIX wieku pchały ludzi do […]

„Wydałem wojnę szujom, łajdakom, mordercom i złodziejom i w walce tej nie ulegnę”. Jak Józef Piłsudski przygotowywał grunt pod przewrót majowy
Artykuły historyczne I wojna światowa i okres międzywojenny

„Wydałem wojnę szujom, łajdakom, mordercom i złodziejom i w walce tej nie ulegnę”. Jak Józef Piłsudski przygotowywał grunt pod przewrót majowy?

Spokojny dom w Sulejówku, książki, ogród i rodzinne życie nie oznaczały politycznej ciszy. Józef Piłsudski coraz uważniej obserwował chaos II RP, utrzymywał kontakty ze swoimi zwolennikami i publicznie atakował system parlamentarny. W tle narastał konflikt z częścią wojskowych i polityków, a przewrót majowy stawał się coraz bardziej realnym scenariuszem. Historia […]

Historia sztucznej inteligencji. Jak Alan Turing, filozofowie i pisarze przygotowali świat na erę AI i ChatGPT
Artykuły historyczne

Historia sztucznej inteligencji. Jak Alan Turing, filozofowie i pisarze przygotowali świat na erę AI i ChatGPT

Historia sztucznej inteligencji jest dłuższa, niż się wydaje, bo idee „myślących” urządzeń można odnaleźć już w starożytności. Kto był rzeczywistym ,,ojcem” współczesnej sztucznej inteligencji? Odpowiada profesor i trzykrotny rektor Akademii Górniczo-Hutniczej oraz prezes Krakowskiego Oddziału PAN, Ryszard Tadeusiewicz w publikacji pt. Sztuczna inteligencja. Od Tuninga po ChatGPT. Człowiekiem, który naprawdę […]

Zamek w Gniewie i zamek w Sztumie – krzyżackie warownie Pomorza, od średniowiecznych oblężeń po współczesne funkcje
Artykuły historyczne Turystyka historyczna

Zamek w Gniewie i zamek w Sztumie – krzyżackie warownie Pomorza, od średniowiecznych oblężeń po współczesne funkcje

Kamienne mury pamiętają więcej, niż widać na pierwszy rzut oka. Zamek w Gniewie i zamek w Sztumie prowadzą przez historię pełną oblężeń, zmian władzy i odbudów, które odcisnęły się na każdym fragmencie tych warowni. Dziś funkcjonują inaczej niż w czasach Krzyżaków, ale ich przeszłość wciąż pozostaje czytelna w układzie murów […]