Brytyjski hołd dla załogi ORP Błyskawica

W niedzielę, 7 maja kilkuset mieszkańców miasta w Cowes w Wielkiej Brytanii oddało hołd załodze polskiego okrętu wojennego ORP Błyskawica w 75. rocznicę obrony miasta na wyspie Wight u południowych wybrzeży Anglii przed niemiecką Luftwaffe.

Podczas niedzielnej uroczystości na miejskiej promenadzie wzięli udział m.in. wiceadmirał Stanisław Zarychta, przedstawiciel królowej Elżbiety II lord namiestnik wyspy Wight gen. Martin White, ambasador RP w Wielkiej Brytanii Arkady Rzegocki oraz burmistrzowie obu części miasta, Cowes i East Cowes. Ambasador RP i gen. White wspólnie odsłonili pamiątkową tablicę poświęconą „siedemdziesięciu mieszkańcom, którzy stracili życie w nalocie oraz odwadze oficerów i załogi ORP Błyskawica”.

Podczas uroczystości, wiceadmirał Stanisław Zarychta powiedział, że 75 lat temu oba nasze narody odważnie sprzeciwiły się wspólnemu wrogowi. Jego zdaniem, ten polsko-brytyjski wysiłek wojenny stanowił podłoże dla bliskich, przyjaznych relacji pomiędzy naszymi krajami. W trakcie wystąpienia admirał zacytował raport komandora Wojciecha Franckiego. Przy okazji podkreślił, że „wysiłek polskiej załogi znacząco ograniczył straty w ludziach i szkody dla miasta”. Głos zabrała również córka komandora Franckiego, Janina Doroszkowska. Podziękowała ona mieszkańcom za ich lojalność, pamięć i uhonorowanie nie tylko jego ojca, ale także bohaterskich osiągnięć Polaków i przyjaźni naszych narodów.

Uroczystość na miejskiej promenadzie została poprzedzona przemarszem zespołu reprezentacyjnego Marynarki Wojennej i lokalnej orkiestry wojskowej z wyspy Wight przez udekorowane polskimi flagami ulicami Cowes.

Obchody 75. rocznicy trwały od czwartku, 4 maja od momentu zacumowania polskiego okrętu wojennego ORP Gniezno. W sobotę, 6 maja, zorganizowano upamiętniający obronę Cowes wyścig żeglarski dookoła wyspy Wight na trasie historycznego pierwszego Pucharu Ameryki z 1851 r.

W nocy z 4 na 5 maja 1942 roku niemieckie lotnictwo przeprowadziło intensywne bombardowanie Cowes w Wielkiej Brytanii. Przed całkowitym zniszczeniem miasto uratował polski okręt ORP „Błyskawica”, który przebywał tam ze względu na prace remontowe na pokładzie. Na czas remont „Błyskawica” była rozbrojona. Komandor Francki zauważył wówczas samoloty zwiadowcze niemieckiego lotnictwa i podjął, niezgodną z prawem, decyzję o ponownym uzbrojeniu okrętu i odpowiedzi na atak wroga, by ochronić mieszkańców miasta. Pod osłoną nocy dowożono na okręt amunicję. Podczas bombardowania miasta, załoga ORP „Błyskawica” odpowiedziała ogniem armat przeciwlotniczych. Zmusiło to niemieckie bombowce do rozbicia szyku i zwiększenia wysokości lotu.

Niszczyciel ORP „Błyskawica” był jednym z najnowocześniejszych okrętów przedwojennej Marynarki Wojennej. Jednostka ta została zbudowana w angielskiej stoczni J. Samuel White & Co. Ltd. w Cowes. Na ORP „Błyskawica” podniesiono polską banderę 25 listopada 1937 roku. Podczas II wojny światowej okręt przepłynął 150 tysięcy mil morskich, eskortował 83 konwoje, uczestniczył w 108 patrolach i operacjach morskich. Brał udział również w zniszczeniu dwóch i uszkodzeniu sześciu okrętów nawodnych oraz zniszczeniu dwóch statków handlowych wroga, a także uszkodził trzy okręty podwodne. Zestrzelił na pewno cztery samoloty i dwa prawdopodobnie. Podczas zadań bojowych, trzykrotnie uległ uszkodzeniom. Jako jedyny okręt został odznaczony Orderem Virtuti Militari w uznaniu za swe wojenne zasługi. Po wojnie ORP „Błyskawica” powróciła do Gdyni. Przez dwadzieścia był jeszcze eksploatowany jako klasyczny niszczyciel. Od 1976 r. funkcjonuje jako okręt-muzeum. Obecnie jest to najstarszy tej klasy okręt na świecie i jeden z niewielu zachowanych, które brały udział podczas działań wojennych.

Źródła: dzieje.pl, polskieradio.pl, 3fo.wp.mil.pl

Fot.: Wikimedia Commons

Emilia Ostapowicz

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*