Gmina Miasta Zakopane przeznaczy kwotę 12 milionów złotych na zakup od osoby prywatnej budynku, w którym podczas II wojny światowej mieściła się siedziba niemieckiej policji politycznej (Gestapo) zwana „Katownią Podhala”. Dziś budynek ten użytkowany jest jako ośrodek wypoczynkowy „Palace”. Docelowo władze Zakopanego chcą urządzić w nim muzeum, w którym prowadzona będzie działalność edukacyjna, kulturalna i społeczna.
Ponad 70 letnia walka o odzyskanie historycznego budynku, przesiąkniętego krwią torturowanych i pomordowanych w nim Polaków, powoli dobiega końca. „W końcu doczekamy się godnego upamiętnienia cierpiących tu za wolną Polskę” – powiedziała prezes Stowarzyszenia Muzeum Walki i Męczeństwa „Palace” Lucyna Galica – Jurecka, córka doktora Wincentego Galicy – byłego więźnia „Palace” i jednego ze współzałożycieli muzeum, działającego w piwnicach tego budynku.
Władze Zakopanego czekają obecnie na uprawomocnienie się uchwały Rady Miasta w sprawie zakupu budynku „Palace”. Niebawem dojdzie do spotkania burmistrza Zakopanego Leszka Doruli z pełnomocnikiem właściciela, podczas którego podjęte zostaną dalsze działania związane z przekazaniem miastu tego historycznego obiektu. Oficjalne sfinalizowanie transakcji kupna i przejęcia budynku powinno nastąpić jeszcze w tym roku. Oprócz muzeum męczeństwa w budynku ma również znajdować się muzeum sportu, poświęcone upamiętnieniu wybitnych postaci Zakopanego.
Komisariat Gestapo, który ze względu na okrutne tortury stosowane w czasie przesłuchań nazwany został „Katownią Podhala” funkcjonował w okresie od października 1939 r. do stycznia 1945 r. w budynku hotelu „Palace” przy ul. Chałubińskiego 7 w Zakopanem. W listopadzie 1939 r. budynek hotelu został zaadaptowany przez hitlerowców na siedzibę Gestapo i więzienie. Znajdowało się w nim sześć cel więziennych, w których jak wynika z relacji świadków zawsze panowało ogromne przeludnienie. Przebywający w nich więźniowie byli zakuwani w stalowe obejmy – kajdany, zakładane na ręce i nogi, przytwierdzone łańcuchami do ścian.
Szacuje się, że przez katownię przewinęło się około 2 tysięcy Polaków oraz cudzoziemców, na co wskazują m. in. napisy wydrapane na ścianach. Większość osadzonych była torturowana, a około 400 osób Niemcy bestialsko zamordowali na miejscu. Osoby, którym udało się przetrwać okrutne tortury były następnie kierowane do innych więzień i obozów koncentracyjnych, w tym m. in. do więzienia Montelupich w Krakowie czy do Auschwitz. „Katownia Podhala” przestała istnieć pod koniec stycznia 1945 r. Więźniami „Palace” byli m. in. Franciszek Gajowniczek, kurierzy tatrzańscy – Stanisław Marusarz, Helena Marusarzówna, Bronisław Czech, a także inicjatorzy utworzenia w 1994 r. w piwnicach ośrodka wypoczynkowego „Palace” Muzeum Walki i Męczeństwa: dr Wincenty Galica, Marian Polaczyk i Władysław Szepelak.
Źródła: krakow.onet.pl; wikipedia
Fot: Wikimedia Commons
Zenon Purta
