Bursztynowy skarb na Lubelszczyźnie

Podczas kopania rowów obronnych w okolicy obecnej Basonii w województwie lubelskim chłopi natrafili na interesujące znalezisko. Miało to miejsce w 1914 roku na początku I Wojny Światowej.

Znaleziskiem okazał się bursztyn. Wykopane bryły ważyły ponad 200kg, natomiast bursztynowe paciorki kolejne 30 kg. Wzmianka o tym pochodzi z roku 1937, której autorem był pochodzący z Urzędowa Michał Pękalski.

Niestety odnaleziony sprzed 100 laty bursztyn nie przetrwał w całości do współczesnych czasów. Część materiału została wykorzystana do opału w pobliskiej kuźni. Cenny kruszec został także wykorzystany do wyrobu mydła przez aptekarza z Urzędowa, Sawę. Marta Cyran z Działu Archeologii Muzeum Lubelskiego w Lublinie podkreśliła, że odnalezione bursztyny trafiły do muzeum jeszcze w latach 50. XX wieku. Obecnie materiał stanowi 1 procent odkrycia z 1914 roku – dokładnie jest to 253 paciorków, 11 nieobrobionych brył i elementy wyciętych krążków. Kolejne bursztyny z Basonii znajdują się w Muzeum Ziemi i w Państwowym Muzeum Archeologicznym w Warszawie.

Pochodzenie tego bursztynu przypisuje się na region Półwyspu Sambijskiego znad Bałtyku. Stamtąd miał być przewożony Wisłą na południe kraju. Marta Cyran przypuszcza, że kruszec miał trafić do mieszkańców Cesarstwa Rzymskiego. Handlarz przewożący materiał zatrzymał się także w okolicy Basonii. Wskazują na to przeprowadzone ostatnio badania w Nieszawie Kolonii, że już wtedy mogła istnieć tutaj osada. Co więcej niektóre bursztynowe paciorki przeznaczone na sprzedaż miały kształt stożka, co pozwala datować znalezisko na pierwszą połowę V wieku naszej ery. Kruszec posiada także ślady toczenia oraz specyficzne bruzdy, co stanowiło element zdobienia. Marta Cyran wyjaśnia, że na Lubelszczyźnie nie znaleziono do tej pory pracowni bursztyniarskich, co nie znaczy, że ich nie było.

Kruszec został doceniony już w neolicie. Ówcześni ludzie wykorzystywali go w celach leczniczych oraz tworzyli z niego amulety. Wraz z upadkiem Cesarstwa Rzymskiego zaczęto częściej używać srebra oraz brązu.

Odnaleziony bursztyn to drugie pod kątem wielkości takie znalezisko w Polsce. Pierwsze miało miejsce we Wrocławiu. Obecnie skarb jest wyeksponowany na stałej wystawie archeologicznej ,,Śladami przeszłości. Najdawniejsze dzieje Ziemi Lubelskiej” w Muzeum Lubelskim na Zamku. W Muzeum Zamojskim w Zamościu znajduje się kopia eksponatu.

Źródło: www.lublin.wyborcza.pl

Anna Maćkowiak

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

*