Clotilde Bruneau, Vincent Delmas, Geneviève Bührer-Thierry, Gwendal Lemercier, Karol Wielki
Jeśli chcesz poznać historię najważniejszych postaci w dziejach świata, możesz sięgnąć po serię wydawnictwa Scream, która przedstawia wybitne jednostki z przeszłości. Komiks okraszony świetnym historycznym materiałem jest przyjemną lekturą dla każdego, niezależnie od zainteresowań historycznych i wieku.
Karol Wielki jest postacią, która uważana jest za prekursora współczesnej Europy. Niektórzy nawet widzą w nim twórcę zjednoczonej Europy. Po trudnych wiekach po upadku Cesarstwa Rzymskieog Europa pogrążyła się w politycznym i społecznym chaosie. Dopiero nastanie epoki Karolingów i działalność Karola Wielkiego sprawiła, że formować się zaczęła średniowieczna Europa w kształcie jakim znamy ją z filmów czy podręczników.
Akcja komiksu rozpoczyna się w momencie śmierci Pepina Krótkiego. Dwaj jego synowie, Karloman i Karol otrzymują po połowie królestwa, ale Karloman popada w konflikt z bratem i zawiera sojusze, które okażą się później dla Francji niekorzystne. Na szczęście dla Karola, Karloman kilka lat później umiera i Karol zostaje samodzielnym władcą Franków.
Pierwszą osią narracji są podboje i przemoc polityczna, ukazane jako podstawowe narzędzie władzy Karola. Album nie unika brutalności wojen saskich, przymusowej chrystianizacji i ekspansji terytorialnej, przedstawiając władcę jako bezwzględnego stratega, dla którego wojna była środkiem narzucania porządku politycznego i religijnego. Taki obraz przełamuje szkolny stereotyp Karola jako wyłącznie mądrego reformatora.
Drugim ważnym wątkiem jest budowa chrześcijańskiej władzy cesarskiej, opartej na sojuszu z Kościołem i papiestwem. Koronacja cesarska ukazana zostaje jako element politycznej strategii legitymizacji władzy, w której religia pełniła funkcję ideologicznego spoiwa. Album podkreśla zarazem napięcia między potęgą świecką a autorytetem papieskim, unikając wizji pełnej harmonii.
Trzecia płaszczyzna dotyczy reform administracyjnych i kulturowych, określanych mianem renesansu karolińskiego. Karol występuje tu jako reorganizator państwa i protektor kultury elit, przy czym rozwój szkolnictwa i administracji przedstawiony jest przede wszystkim jako narzędzie pragmatycznej polityki, służącej wzmocnieniu kontroli nad imperium.
Na końcu, po zakończeniu komiksu otrzymujemy kontekst historyczny postaci Karola Wielkiego, pióra Geneviève Bührer-Thierry. Okraszony jest bogatą ikonografią, co sprawia, że to co trzymamy w ręku to nie tylko komiks ale też wprowadzenie do historii głównego bohatera.
Scenariusz
Scenariusz autorstwa Bruneau i Delmasa jest klarowny, dydaktyczny i chronologiczny, zgodny z duchem całej serii. Autorzy koncentrują się na kluczowych momentach, kosztem pogłębionej psychologii postaci. Ta pedagogiczna skuteczność ma jednak swoją cenę: narracja bywa sucha, przejścia między wydarzeniami są szybkie, postacie drugoplanowe słabo zarysowane, a niektóre istotne epizody (wojny, reformy) zamknięte w zaledwie kilku planszach.
W efekcie album funkcjonuje bardziej jako ilustrowana synteza historii politycznej niż jako wciągająca opowieść fabularna.
Rysunek i narracja wizualna
Rysunki Gwendala Lemerciera utrzymane są w realistycznym, klasycznym stylu, dobrze dopasowanym do tematyki. Sceny bitew, stroje i architektura świadczą o solidnej dokumentacji ikonograficznej. Jednocześnie inscenizacja pozostaje dość zachowawcza: niewiele zabiegów graficznych podkreślających upływ czasu, co sprawia, że Karol Wielki starzeje się wizualnie w niewielkim stopniu.
Kolorystyka autorstwa Pierluigiego Casolino wzmacnia czytelność plansz, lecz nie wyróżnia się szczególną oryginalnością. Całość jest poprawna i solidna, lecz niezbyt efektowna.
Momentami tekst jest nieczytelny, mała czcionka i kursywa sprawiają trudności w odczytaniu go.
Ocena i recenzja
Komiks jest bardzo rzetelny jeśli chodzi o prawde historyczną. Dużym plusem dla twórców jest wykorzystanie wiedzy Geneviève Bührer-Thierry, która specjalizuje się w historii wczesnego średniowiecza. Dzięki temu portret Karola Wielkiego nie jest podręcznikowy i sztywny. Mamy bohatera, którego ponoszą emocje, który jest świetnym strategiem i politykiem ale zarazem zdaża się mu być brutalnym wojownikiem.
Niestety minusem może być objętość komiksu. Tak ważna postać historyczna, która wpisała się w pamięć potomnych, mogłaby być nieco dłuższa niż 45 stron.
Komiks jest idealny dla nauczycieli i miłośnicy historii, którzy zobaczą w nim bardzo dobre narzędzie popularyzatorskie, natomiast bardziej wymagający czytelnicy komiksu wskazują na nadmiernie akademicki charakter całości.
Karol Wielki skutecznie realizuje swój podstawowy cel: przybliża jedną z kluczowych postaci średniowiecznej Europy, unikając bezkrytycznego mitu. Polecałbym dzieciom, nauczycielom, studentom i tym, którzy poszukują rzetelnego komiksu historycznego.
Wydawnictwo Scream
Ocena: 5/6
Remigiusz Gogosz
Egzemplarz recenzencki otrzymany od Wydawnictwa Scream. Tekst jest subiektywną oceną autora, redakcja nie identyfikuje się z opiniami w nim zawartymi.
