Czy archeologiczne znaleziska staną się zabytkami? Bezcenne zabytki wciąż oczekują na decyzję

Trwające od kilku miesięcy prace rewitalizacyjne płyty Starego Rynku w Łomży poza zmianą nawierzchni czy budową fontanny przewidywały również otwarcie stanowisk archeologicznych. Jednakże to co odkryli archeolodzy przeszło ich najśmielsze oczekiwania.

Badania archeologiczne na Starym Rynku w Łomży rozpoczęły się w kwietniu tego roku. W trakcie prowadzonych prac badawczych udokumentowano i zbadano 570 nieruchomych obiektów archeologicznych. Jak informował Podlaski Wojewódzki Konserwator Zabytków, prof. Małgorzata Dajnowicz – w znacznej mierze są to pozostałości po jamach i słupach tworzących kramy i stoiska kupców. Podczas wykopalisk archeolodzy znaleźli południową część fundamentów starego ratusza, dwie studnie (murowana i drewniana) oraz wybrukowaną, 4-metrową nieckę.

Wśród odkopanych zabytków ruchomych odkryto m.in. jagiellońskie denary, srebrne półgrosze, krzyżackie monety (najprawdopodobniej szelongi), ruskie kopiejki, a także odważnik monetarny dukata węgierskiego, używany w XV i XVI wieku do potwierdzania autentyczności monet, które mogły być okrojone lub oskrobane na rancie ze złota. Są to eksponaty numizmatyczne obejmujące okres od XV do XX wieku. Ponadto odnaleziono jeszcze plomby kupieckie, aplikacje, przedmioty codziennego użytku i fragmenty potłuczonych naczyń. Do najstarszych zabytków należą fragmenty ceramiki kultury niemeńskiej liczące ponad 4 tysiące lat, prostokątne paleniska z okresu wpływów rzymskich, a także przedmioty z przełomu XV/XVI wieku.

Mimo, że odkrycia są znaczące i mają dużą wartość naukową i edukacyjną status wydobytych artefaktów nadal nie jest jednoznacznie określony. W zabezpieczenie i wyeksponowanie zabytków zaangażował się poseł Polskiego Stronnictwa Ludowego Stefan Krajewski przesyłając do Generalnego Inspektora Zabytków – minister Magdaleny Gawin interpelację poselską. 

Kwestia wykopanych artefaktów była także przedmiotem rozmów między pracownikami Wojewódzkiego Urzędu Ochronny Zabytków, władzami miasta oraz firmą odpowiedzialną za projekt rewitalizacji rynku. Pomimo, że znaleziska ujrzały światło dzienne już kilka miesięcy temu nadal nie znajdują się w rejestrze zabytków.

Jak możemy przeczytać interpelacji nr 15476 złożonej przez posła Krajewskiego: „[zabytki] Są o tyle cenne, że mogą stanowić zarówno walor turystyczny, jak i edukacyjny. Nie dziwi więc fakt,
iż wystosowany został w tej sprawie list do władz miasta, a także Ministerstwa Kultury, podpisany przez reprezentantów wielu ważnych i opiniotwórczych środowisk łomżyńskich”.

Poseł Krajewski wystosował również do minister Gawin pytanie czy Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Białymstoku podjął w tej sprawie stosowne kroki. Oprócz tego parlamentarzysta zwrócił się z prośbą o podanie informacji czy sprawę otoczenia zabytków odpowiednią ochroną przedłożono w Ministerstwie Kultury i czy podjęto w tej kwestii jakieś działania.

Obecnie, do czasu udzielenia odpowiedzi, sytuacja odkryć archeologicznych wciąż nie jest zamknięta.

Link do filmu relacjonujący stan wykopalisk z lipca bieżącego roku tutaj

Zdjęcia wykopalisk tutaj

Źródła: bialystokonline.pl, wzasiegu.pl, 4lomza.pl, sejm.gov.pl

Fot.

Marcin Marszałek

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*