Nie każdy wie, że ojciec królowej Bony był blisko spokrewniony z francuskimi Walezjuszami. W jego żyłach płynęła ta sama krew, co w przyszłego władcy Francji – Karola VIII. Historia tego rodu to nie bajka o królewskich mariażach, lecz sieć intryg, zdrad i politycznych kalkulacji, które połączyły tron Francji z dworem w Mediolanie i… Krakowie.
Koligacje między dynastiami bywają zaskakujące. Czy wiesz, że ojciec polskiej królowej – Bony Sforzy d’Aragony był kuzynem króla Francji Karola VIII Walezjusza, a ich matki były rodzonymi siostrami? Poznajcie francuskie korzenie drugiej żony Zygmunta Starego.
Karolina Sabaudzka została żoną króla Francji, Ludwika XI Walezjusza, zwanego Królem Pająkiem. Przydomek ten otrzymał ze względu na sposób rządzenia. Był niezwykle przebiegły i wolał działać w ukryciu, niż prowadzić otwarte wojny. Snuł sieć intryg, sojuszy i spisków właśnie jak pająk. Pająk tka sieć pajęczą i czeka, aż niczego nieświadoma ofiara sama w nią wpadnie.
Taki właśnie był Ludwik XI Walezjusz. Ludwik manipulował przeciwnikami, kupował ich lojalność, rozbijał sojusze swoich wrogów i wciągał ich w polityczne pułapki. Dzięki temu skutecznie umocnił władzę królewską i doprowadził do osłabienia potężnych książąt feudalnych, zwłaszcza Burgundii. Z takim człowiekiem przyszło żyć Karolinie Sabaudzkiej.
Karolina Sabaudzka – królowa Francji
Przyszła ona na świat w 1441 roku i wraz z o 8 lat młodszą siostrą – Boną Sabaudzką wychowywały się we francuskim Chambéry. Karolina już od kołyski była przeznaczona na żonę dla Ludwika XI Walezjusza. Był on synem Karola VII Walezjusza. Króla Francji, który swoją koronację zawdzięczał francuskiej bohaterce narodowej, Joannie d’Arc. Ich ślub odbył się w 1451 roku, kiewdy przebywał na wygnaniu w Sabaudii, ponieważ był skłócony z ojcem – Karolem VII Walezjuszem. Małżeństwo Ludwika XI Walezjusza z Karoliną Sabaudzką, miało zapewnić mu azyl polityczny.
Ludwik XI Walezjusz wstąpił na tron w 1461 roku, po śmierci swojego ojca – Karola VII Walezjusza. Jego żona – Karolina Sabaudzka, mimo że była koronowana na królową Francji, trzymała się z dala od polityki. Zmarła w 1483 roku, zaledwie kilka miesięcy przed śmiercią swojego męża – Ludwika XI Walezjusza.
Bona Sabaudzka – księżna Mediolanu
Karolina Sabaudzka w 1470 roku urodziła Ludwikowi XI Walezjuszowi syna – Karola VIII Walezjusza. Rozpoczął on w 1494 roku konflikt, który przeszedł do historii pod nazwą wojen włoskich o Mediolan i Neapol. Ten konflikt splecie dynastię Walezjuszy, ród Sforzów i dynastię Habsburgów. O odzyskanie Mediolanu i Neapolu będzie walczyła później matka królowej Bony – Izabella Aragońska, a po jej śmierci także jej córka – Bona Sforza d’Aragona.
Małżeństwo Bony Sabaudzkiej z Galeazzo Marią Sforzą miało zacieśnić relacje francusko-włoskie. Sforzowie liczyli także na to, że zyskają nowego sojusznika. Historia pokazała jednak, że stali się wrogami, ale do tego dojdziemy.
Galeazzo Maria Sforza okazał się potworem, a nie mężem. Dopuszczał się licznych gwałtów i morderstw, nawet na zakonnicach. Żonę obwiniał za taki stan rzeczy, ponieważ jego zdaniem była gruba i przez to nieatrakcyjna fizycznie i to ona popchnęła go do cudzołóstwa! Za swoje podłe postępowanie zapłacił najwyższą cenę. Został zamordowany 26 grudnia 1476 roku. Bona Sabaudzka, mimo że jej zmarły mąż był tyranem , modliła się do Boga, żeby wybaczył jej mężowi wszystkie grzechy.
Kuzyn pomścił kuzyna?
Synem Bony Sabaudzkiej – siostry Karoliny Sabaudzkiej – był Gian Galeazzo Sforza. Po śmierci Galeazzo Marii Sforzy, władzę w Mediolanie chciał przejąć jego brat – Ludwik Sforza il Moro. Był on stryjem Giana Galeazzo Sforzy. Dążył on do wyeliminowania bratanka. Wraz z żoną – Beatrice d’Este skutecznie go podtruwali. Zdążył jednak przed śmiercią, która nastąpiła 21 października 1494 roku spłodzić z Izabellą Aragońską kilkoro dzieci, w tym przyszłą królową Polski, drugą żonę Zygmunta Starego – Bonę Sforzę d’Aragonę.
Ludwik Sforza il Moro po śmierci bratanka, wygnał z Mediolanu jego żonę – Izabellę Aragońską wraz z małymi dziećmi. Izabella walczyła o tron Mediolanu dla swojego syna – Francesca Marii Sforzy, ale bezskutecznie. Ostatecznie Francesco spadł z konia podczas polowania i zginął.
Wkrótce na Mediolan i Neapol najechali Francuzi. Najpierw król Francji Karol VIII Walezjusz, czyli kuzyn Giana Galeazzo Sforzy, a później, po śmierci Karola VIII, jego syn – Ludwik XII Walezjusz. Ludwik Sforza il Moro początkowo był przychylny Francuzom, ale wkrótce stał się ich wrogiem. Ostatecznie trafił do francuskiej niewoli, gdzie zmarł w 1508 roku w Loches.
Oto historia francusko-włoskiego sojuszu, który miał przyczynić się do chwały rodu Sforzów, ale obrócił się w niwecz. Wszystko dlatego, że dążenie do celu po trupach, nie zawsze się opłaca.
Bibliografia:
- Robert J. Knecht. Walezjusze. Królowie Francji 1328-1589, przekł. B. Kaczyńska, Kraków 2020
- Antonio Perria, Okrutni Sforzowie, przekł. A. Wasilewska, Warszawa 1985.
- Maria Bogucka, Bona Sforza, Warszawa 1989.
