Na Słowacji natrafiono na gniazdo karabinu maszynowego z okresu II wojny światowej
Rolnik sądził, że to skała. Okazało się, że to niemieckie gniazdo karabinu maszynowego z okresu II wojny światowej.
W październiku 2023 roku sołtys wsi Chocholná-Velčice poinformował o niezwykłym znalezisku. Znaleziono niemieckie gniazdo karabinu maszynowego z okresu II wojny światowej. Żelbetowe stanowisko karabinu maszynowego zostało wykopane przez miejscowego rolnika na terenie wsi Kostolná-Záriečie. Rolnik sądził, że to skała.
Na miejscu znaleziska i w jego okolicach konserwatorzy przeprowadzili badanie wykrywaczem metalu z wynikiem negatywnym. Sugeruje to, że gniazdo nie było aktywnie wykorzystywane w obronie przed nacierającymi armiami radzieckimi i rumuńskimi.
Znalezisko zostało przeniesione przez Muzeum Trenczyńskie na jego teren przy aktywnej pomocy burmistrza wsi Chocholná-Velčice.
Obiekty tego typu znane są pod nazwami Kugelstand i Kugelbunker. Mają kształt ściętej kuli lub kuli z wystającym wejściem w kształcie walca lub lejka. Produkowano je również na terenie Słowacji pod koniec 1944 roku aż do przejścia frontu na krótko przed zakończeniem wojny poprzez odlewanie betonu w drewnianych formach wielokrotnego użytku, w które wkładano okucie z żelaznych prętów.
Oba podstawowe kształty wykonano w kilku wariantach. Służyły jako schrony i miejsca ostrzału dla piechoty, najczęściej dla strzelców maszynowych. Na Słowacji rozmieszczono do tysiąca Kugelstandów, co czyni je najliczniejszym niemieckim żelbetowym obiektem ogniowym na Słowacji.
W 1945 roku, w ostatnich miesiącach II wojny światowej, wieś Chocholná-Velčice przez około dwa tygodnie znajdowała się wzdłuż linii frontu. Nazistowska armia niemiecka broniła wioski przed nacierającymi wojskami radziecko-rumuńskimi, zanim ostatecznie się wycofała. W tym czasie wojsko niemieckie ufortyfikowało swoje pozycje gniazdami karabinów maszynowych.
Większość z Kugelstandów znajdowała się na terenie Bratysławy, uznanej za twierdzę, oraz na linii twierdzy ciągnącej się od Bratysławy po Kysuce. Po wojnie znaczna ich część uległa zniszczeniu, część pozostała w miejscach pierwotnej osady, a część została przeniesiona i wtórnie wykorzystana, np. służyły jako drabinki na placach zabaw czy zbiorniki.
W regionie trenczyńskim do czasu tego znaleziska znane były co najmniej trzy zachowane Kugelstands i miejsca kilku innych, które zostały zniszczone lub przeniesione w nieznane miejsce.
Źródło: Matúš Sládok, Nezvyčajný nález guľometného hniezda z druhej svetovej vojny, Pamiatkový úrad SR [dostęp: 03.01.2024], przy pomocy Google Translator
Fot. Pamiatkový úrad SR
