Grzegorz Szczecina, Historyczno-patriotyczne rodowody misji ks. Jerzego Popiełuszki
W 2024 roku obchodziliśmy 40-lecie męczeńskiej śmierci ks. Jerzego Popiełuszki. Pasterza niezłomnego w wierze i oddaniu Ojczyźnie, za co spotkała go najwyższa cena, poświęcone życie. Prezentowana książka Historyczno-patriotyczne rodowody misji ks. Jerzego Popiełuszki nie jest kolejną biografią tego kapłana, a odpowiada na to, co ukształtowało postawę duszpasterza.
W trudnych czasach przyszło żyć Polakom po zakończeniu wojny. Polska znalazła się w strefie żelaznej kurtyny będącej pod butem komunistów. Wszelkie przejawy wolnościowe nowa władza na przestrzeni dziesięcioleci tłumiła boleśnie. Kościół jako filar polskości, stał się wrogiem publicznym numer jeden.
Władza wysyłała na ulice uzbrojone oddziały OMO i ZOMO z armatkami wodnymi, by nie pozwalać komukolwiek wyrażać protestu i niezadowolenia. Niepokornych zastraszano, aresztowano i poddawano torturom, a nawet mordowano.
Niestety taki los spotkał ks. Jerzego, w jego kazaniach i charyzmie władza dostrzegła wrogość do systemu. Został brutalnie torturowany i zabity w 1984 roku.
Autor
Grzegorz Szczecina z wykształcenia jest historykiem i archiwistą. Swoje zainteresowania badawcze skupia wokół postaci księdza Jerzego Popiełuszki, co znalazło swój wyraz w obronionej dysertacji doktorskiej w Instytucie Historii Kościoła i Patrologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
Autor prowadzi także szeroką działalność społeczno-patriotyczną. Jest członkiem Rady Naukowej Muzeum Ks. Jerzego Popiełuszki w Warszawie, pracownikiem Polskiego Radia. Pochodzący z Grybowa historyk również pielęgnuje dzieje lokalne, zwłaszcza historię grybowskich ofiar mordu katyńskiego.
Struktura i treść książki Historyczno-patriotyczne rodowody misji ks. Jerzego Popiełuszki
Główna część pracy składa się z pięciu rozdziałów, które poprzedzone są wstępem. W nim to autor stawia tezę, że dzieje Polski, a co za tym idzie, tożsamość narodu polskiego, jest ściśle powiązana z chrześcijaństwem. Trudno temu zaprzeczyć, bowiem rola Kościoła na ziemiach polskich w krzewieniu wiary i postaw patriotycznych wśród społeczeństwa na przestrzeni wieków była nieprzeceniona. Zwłaszcza w okresie niewoli i zagrożenia godności człowieka.
Niewątpliwie na postawę życiową księdza Jerzego Popiełuszki miały wpływ wzorce z przeszłości, wiara i szacunek do życia, które wyniósł z domu rodzinnego, przez poznawanie dziedzictwa Polski oraz doczesne doświadczenie wśród otaczających go ludzi.
O roli rodziny w kształtowaniu młodego księdza Jerzego traktuje rozdział I. Rodzina jest podstawową komórką społeczną, dzięki której otrzymujemy podwaliny pod swoje postrzegani świata. Rodzina Popiełuszków była cechowała się skromnością i głęboką pobożnością. Ważną rolę odgrywała w niej również tradycja przodków, którzy angażowali się w ruchy i organizacje patriotyczne.
Na formowanie się świadomości historyczno-patriotycznej oddziaływanie miała także szkoła oraz seminarium duchowne. Przez pierwsze lata nauki młody Popiełuszko poznawał historię Polski. Fara parafialna stała się z kolei dla niego drugim domem, gdzie odkrywał Boga oraz swoje powołanie.
Duży wpływ miały też autorytety kościelne jak ojciec Maksymilian Maria Kolbe, kardynał Stefan Wyszyński Prymas Polski, ks. Teofil Bogucki czy Jan Paweł II. To od nich i przez ich nauczanie i świadectwa, ks. Popiełuszko uczył się jak być dobrym pasterzem. Rozumiał tą głęboką więź narodu z Bogiem, która dawała siłę Polakom do pokonywania przeciwności losu i ucisku.
Niewątpliwie trwanie ze społeczeństwem w trudnych czasach komunizmu kształtowało charyzmę księdza Jerzego. Spotkania z wiernymi na mszach świętych za Ojczyznę, rozmowy z ludźmi pracy oraz studentami, uczestnictwo w podniosłych dla Kościoła rocznicach jak obchody milenijne czy peregrynacja kopii obrazu MB Częstochowskiej…to wszystko sprawiało, że duchowny czuł ducha wiary i niepodległości. Upominał się o prawa człowieka, walczył o poszanowanie godności każdego oraz uczył miłości do bliźniego.
Niestety cena za religijno-patriotyczną postawę była najwyższa. Ks. Jerzy Popiełuszko zginął męczeńską śmiercią z rąk służb bezpieki w 1984 roku.
Opinia
Książkę czyta się dobrze, jest napisana przystępnym stylem. Układ treści jest przejrzysty. Novum stanowi zagadnienie, bowiem autor nie skupił się na czysto biograficznym ujęciu, a zaprezentował genezę i czynniki kształtując postawę życiową księdza Popiełuszki. Ponadto opis działalności męczennika został oparty na zarówno źródłach archiwalnych, jak i na metodzie badawczej oral history – relacji świadków.
Na plus również zamieszczenie przez autora i wydawnictwo fotografii, niektóre z nich zostały opublikowane pierwszy raz. Wzbogaca to wartość książki.
Czytelnik może też zapoznać się z bibliografią oraz w treści z przypisami. Użycie aparatu naukowego i oparcie treści o szeroką bazę źródłową sprawia, że otrzymujemy jakościowo dobrą książkę. Trudno jest znaleźć jakiś mankament, nawet okładka została precyzyjnie dobrana.
Gorąco polecam!
Wydawnictwo IPN
Ocena recenzenta: 6/6
Ewelina Kazienko
Egzemplarz recenzencki otrzymany od Wydawnictwa IPN.