Jaka jest rola państwa w historii?

Rola państwa, które chce mieć decydujący wpływ na to, jak się o historii pisze, powinna być w tym zakresie zminimalizowana – mówił profesor Marcin Kula podczas spotkania w Instytucie Historycznym UW dotyczącym badań nad historią Polski XX wieku.

Dyrektor Instytutu, dr hab. Łukasz Niesołowski-Spanò, wyjaśnił, że spotkanie zorganizowano w odpowiedzi na słowa premiera Mateusza Morawieckiego, który powiedział – Nie zrobiliśmy wszystkiego (…) żeby wyjaśnić naszą historię. (…) 25 lat wolnej, niepodległej Polski z tego punktu widzenia były według mnie stracone.

Według dr. Hab. Marcina Zaremba, słowa Mateusza Morawieckiego – oznaczałyby, że jako historycy nie pisaliśmy prawdy, albo to, co pisaliśmy jest niezgodne z tym, czego się od nas oczekuje. Spotkanie w IH było także rozmową o etyce badawczej.

Według Zaremby wzorem badacza jest prof. Marcin Kula, twórca jednej z badawczych szkół w Instytucie, mianowicie szkoły socjologii historycznej. Do grona uczniów prof. Kuli należą Dariusz Stola, dyrektor Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN; Paweł Machcewicz, były dyrektor Muzeum II Wojny Światowej oraz Krzysztof Persak. Ich prace naukowe to przykłady tego, jak historia powinna być badana i przedstawiana.

Prof. Kula zauważył widoczną wśród polityków chęć pisania historii na nowo, gdyż władza uważa, że historia właśnie się na nowo zaczyna, w ślad za tym instytucje państwowe chcą widzieć historię Polski jako historię bohaterską. Przykładem tego miała być zmiana dokonana w ekspozycji stałej Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. Według profesora rola państwowa powinna mieć zminimalizowany wpływ w tym, jak pisze się historię, a historycy powinni skoncentrować się na prezentacji rzetelnych wyników badań.

W trakcie spotkania padło pytanie o ocenę nowelizacji ustawy IPN. Uznano ją za „ustawę nieostrą i nieskuteczną”. Dr hab. Piotr Maciej Majewski powiedział, że rządzący zapominają, jaką rolę w budowaniu stosunków międzynarodowych mają „miękkie” kontakty naukowe i kulturalne. Badacze są „ambasadorami wzajemnego zrozumienia”.

Jedną z edycji źródłowych pod redakcją badaczy związanych z IH UW jest seria „Polskie Dokumenty Dyplomatyczne”, wydawana przez Polski Instytut Spraw Międzynarodowych.

Na spotkaniu zaprezentowany został również dorobek naukowy prof. Jerzego Kochanowskiego, który w swoich pracach skupia się na historii społecznej XX wieku. Wśród jego publikacji znajdują się prace poświęcone m.in. czarnemu rynkowi w czasach PRL („Tylnymi drzwiami: „Czarny rynek” w Polsce 1944-1989”) czy cudzoziemcom w Warszawie („Warszawiacy nie z tej ziemi. Cudzoziemscy mieszkańcy stolicy 1945-1989”).

Historycy zauważyli, że warto rozpocząć badania nad historią czasów teraźniejszych, czyli historycznymi badaniami nad społeczeństwem po roku 1989.

Instytut Historyczny UW rozpoczął działalność w roku akademickim 1930/31 jako jednostka naukowo-dydaktyczna, prowadząca interdyscyplinarne badania nad szeroko rozumianą historią. IH prowadzi działalność dydaktyczną i badawczą w zakresie historii Polski i powszechnej. Głównym kierunkiem badań prowadzonych w IH UW jest historia Polski od czasów najdawniejszych do współczesności na tle dziejów europejskich. W Instytucie prowadzonych jest obecnie ponad 70 krajowych i międzynarodowych projektów badawczych finansowanych z grantów przyznanych przez Narodowe Centrum Nauki i Narodowy Program Rozwoju Humianistyki. Pracownicy IH uczestniczą również w realizacji projektów międzynarodowych, afiliowanych przy uniwersytetach zagranicznych. Biblioteka IH, jedna z największych bibliotek humanistycznych i największa biblioteka historyczna w Polsce, gromadzi i udostępnia literaturę z zakresu historii i dziedzin pokrewnych. Instytut zatrudnia blisko osiemdziesięciu pracowników naukowych. W działalności naukowej i dydaktycznej uczestniczy też kilkunastu emerytowanych profesorów oraz grupa historyków spoza Instytutu.

Źródło: dzieje.pl

Fot.: domena publiczna

Nicola Chwist

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*