Konstytucyjna Historia Polski XIX-XX w., redakcja naukowa: Dariusz Makiłła
Ciągłe zmiany, jakie zachodzą w kraju i poza jego granicami zwiększyły zainteresowanie porządkiem prawnym Polski. Na rynku wydawniczym pojawiło się więc kompendium wiedzy – Konstytucyjna Historia Polski XIX-XX w. Nowość Wydawnictwa Naukowego PWN jest podręcznikiem, w którym przedstawiono wszechstronną analizę aktów konstytucyjnych w poszczególnych okresach funkcjonowania państwa polskiego.
Struktura
Redakcją naukową zajął się znany i szanowany Dariusz Makiłła, profesor nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne, historyk, prawnik i nauczyciel akademicki w Akademii Ekonomiczno-Humanistycznej w Warszawie. Specjalista w zakresie historii państwa i prawa polskiego, historii ustroju i prawa.
Jak podkreślił w przedmowie profesor Makiłła, przygotowanie takiego podręcznika było konieczne, ze względu na duże zainteresowanie porządkiem prawnym wśród społeczeństwa polskiego. Publikacja ma rozwiać problemy z prawidłowym definiowaniem konstytucjonalizmu, jego klasyfikacji, założeń ideowych i metodologicznych.
Jest to praca zbiorowa, podzielona na dwie części. Wszyscy autorzy zajmują się historią ustroju i prawa, książka jest więc przygotowana przez specjalistów w danej dziedzinie. Pochodzą z różnych ośrodków badawczych takich jak: Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Gdański i Akademia Ekonomiczno-Humanistyczna w Warszawie.
Podręcznik posiada bogatą bibliografię. Autorzy posiłkowali się źródłami i opracowaniami naukowymi, jednocześnie omawiając wszelkie nieścisłości w starszych opracowaniach.
Pierwsza część (lata 1795-1918)
Pierwsza część obejmuje okres porozbiorowy, czyli lata 1795-1918. Autorami poszczególnych rozdziałów są po kolei Michał Gałędek (dwa pierwsze), Paweł Cichoń (trzeci), Marian Małecki (czwarty), Dariusz Makiłła i Angelika Wojtan (piąty).
Każdy rozdział podzielono na podrozdziały, w których omówiono zagadnienia, a następnie rozszerzono kolejne wątki o bardziej szczegółowe informacje. Przedstawiono ustrój (jak był odbierany przez społeczeństwo), administrację, sądownictwo, konstytucję – jakie znaczenie miała w danym okresie i jak ewoluowała w kolejnych latach.
Dokładnie przeanalizowano konstytucjonalizm na przykładzie Księstwa Warszawskiego, Królestwa Polskiego, Wolnego Miasta Krakowa i Galicji.
Druga część (lata 1918-1997)
Druga część obejmuje lata późniejsze: 1918-1997. Z całą pewnością ta część naszej historii jest znana większemu gronu czytelników. Autorami poszczególnych rozdziałów są Angelika Wojtan (pierwszy i trzeci), Agnieszka Łukaszczuk-Walter (drugi) i Jacek Zaleśny (czwarty).
Również tutaj znajdziemy teksty bogate w przypisy. Dodatkowo autorzy często wyjaśniają różne kwestie, np. komu przysługuje prawo wyborcze albo jak postrzegali pewne sprawy autorzy innych opracowań.
Mamy tutaj zagadnienia bardziej współczesne. Czytelnik może się zapoznać z zakresem kompetencji prezydenta, Rady Ministrów, administracji państwowej i rządowej w wyżej wymienionych latach. Autorzy często odwołują się do konkretnych dekretów czy artykułów.
Ostatnie rozdziały to Polska Ludowa, następnie współczesny polski konstytucjonalizm. Wytłumaczone zostały zmiany konstytucyjno-ustrojowe w omawianym okresie.
Konstytucyjna Historia Polski XIX-XX w. – ocena i podsumowanie
Jest to idealne kompendium wiedzy zarówno dla studentów prawa, politologii, historii, jak i pasjonatów, chcących zwiększyć swoją wiedzę na temat ustroju w Polsce. Autorzy starali się zanalizować podjęte przez siebie zagadnienia, wyjaśnić wszystkie kwestie prawne, posiłkując się przy tym konkretnymi artykułami.
Przede wszystkim zrobili to chronologicznie, wyszczególniając poszczególne wątki jak „Księstwo Warszawskie” czy „Wolne Miasto Kraków”. Jest to o tyle istotne, że pokazuje zmiany ustrojowe i konstytucyjne na przestrzeni lat.
Podręcznik oceniam bardzo dobrze. Ilość zawartych informacji może lekko przytłoczyć, natomiast jest to zrozumiałe. Zapewne autorzy chcieli dokładnie wytłumaczyć porządek prawny i to, jak zmieniał się na przestrzeli lat. Jedyne czego mi brakowało, to krótka notatka o autorach poszczególnych rozdziałów. Myślę, że taka informacja mogła się pojawić nawet w przypisie na początku rozważań każdego z działów.
Wydawnictwo Naukowe PWN
Ocena recenzenta: 6/6
Magdalena Opęchowska
Recenzja powstała we współpracy z Wydawnictwem Naukowym PWN.
