Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie zaprasza na ogólnopolską konferencję naukową „Nie (tylko) Partia? Organizacje społeczne w Polsce Ludowej 1944–1989 – geneza, funkcjonowanie, znaczenie”.
Sesja odbędzie się w dniach 9–10 czerwca 2016 r. w Centrum Edukacyjnym IPN im. Janusza Kurtyki Przystanek Historia ul. Marszałkowska 21/25 w Warszawie.
Organizatorzy konferencji postanowili pochylić się nad tematyką mało rozpoznaną w dotychczasowej polskiej historiografii, czyli funkcjonowaniem i znaczeniem różnego rodzaju organizacji społecznych, mimo wszystko dość licznie działających w okresie PRL w formie zarejestrowanych oficjalnie towarzystw, stowarzyszeń, zrzeszeń, związków (z wyłączeniem związków zawodowych sensu stricto) etc. Horyzont zainteresowań konferencji obejmuje zarówno organizacje działające w skali ogólnopolskiej, jak i lokalnej. Problematyka obrad będzie obejmować m.in. poniższe kwestie:
Geneza organizacji społecznych w PRL (kontynuacja czy nowe elementy?)
Rola tradycji w działalności społecznej
Formy funkcjonowania (kluby, stowarzyszenia, związki, itp.) oraz prawne podstawy aktywności
Obszary funkcjonowania (twórczość, nauka, kultura, rekreacja, mniejszości narodowe, kombatanci, obronność itp.)
Organizacje społeczne jako szyld, miejsce pozastatutowej czy niszowej aktywności
Formy życia organizacyjnego
Życie codzienne społecznika
Finanse organizacji społecznych w PRL
Aktywność społeczna a PZPR
Relacje pomiędzy organizacjami społecznymi
Aktywność społecznikowska a praca zawodowa w PRL
Aparat bezpieczeństwa PRL wobec organizacji społecznych (Służba Bezpieczeństwa, wywiad i kontrwywiad)
Organizacje społeczne wobec kluczowych wydarzeń politycznych w PRL
Organizacje społeczne jako część życia publicznego PRL (np. udział w świętach organizacyjnych i państwowych)
Organizacje społeczne jako „okno” na świat, ich kontakty z zagranicą
Schyłek PRL – koniec czy etap działalności?
PROGRAM
9 czerwca (czwartek)
10.00-10.10 Otwarcie konferencji
10.10-11.50 Sesja 1
Prowadzenie: dr Tomasz Łabuszewski
prof. dr hab. Dariusz Jarosz (Instytut Historii PAN w Warszawie)
„Zwrot stalinizacyjny” 1948–1950 i jego wpływ na funkcjonowanie organizacji społecznych
dr Tadeusz Ruzikowski (OBEP IPN w Warszawie)
Formalno-prawne aspekty funkcjonowania Polskiego Związku Żeglarskiego 1945–1989
Anna Nowakowska-Wierzchoś (Archiwum Akt Nowych w Warszawie)
Sekcja Kobiet Prawników przy Lidze Kobiet Polskich i jej wkład w „doskonalenie systemu prawnego” w Polsce (1959–1989)
dr Karol Nawrocki (OBEP IPN w Gdańsku)
Od działaczy w mundurach do „kanciastego stołu”. Zarys historii pomorskich struktur piłki nożnej (1945–1989)
Dyskusja
11.50-12.05 Przerwa kawowa
12.05-13.45 Sesja 2
Prowadzenie: dr Robert Spałek
dr Renata Knyspel-Kopeć
Formy funkcjonowania wybranych organizacji społecznych wyższej użyteczności w świetle przepisów prawnych okresu Polski Ludowej
Michał Przeperski (BEP IPN/Instytut Historii PAN w Warszawie)
Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich w epoce Gomułki
dr Jan Olaszek (BEP IPN w Warszawie)
Inwigilacja najwierniejszych? Służba Bezpieczeństwa wobec Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego
Jacek Herman (Archiwum Państwowe w Łodzi)
Organizacja oraz funkcjonowanie Rady Łódzkiej Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego w Łodzi w latach 1982–1989
Dyskusja
13.45-14.45 Przerwa
14.45-16.25 Sesja 3
Prowadzenie: dr Tadeusz Ruzikowski
dr Dorota Gałaszewska-Chilczuk (Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie)
Geneza, funkcjonowanie i znacznie Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w latach 1949–1989
Andrzej Czyżewski (OBEP IPN w Łodzi)
Więcej niż tylko organizacja kombatancka – dzieje łódzkiego oddziału ZBOWiD na tle epoki 1949–1989
dr Krzysztof Busse (Delegatura IPN w Radomiu)
Wróg czy sojusznik? Stowarzyszenie PAX pod kontrolą aparatu bezpieczeństwa
dr Dominika Pasich
Działalność Stowarzyszenia PAX na terenie powiatu olkuskiego
Dyskusja
16.25-16.40 Przerwa kawowa
16.40-18.20 Sesja 4
Prowadzenie: dr Konrad Rokicki
Filip Gończyński-Jussis (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie)
Przede wszystkim umasowić? Liczebność członków jako determinanta działalności Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej
dr Zbigniew Bereszyński
Pomiędzy kolaboracją a opozycją. Stowarzyszenia chrześcijańskie i władze „Polski Ludowej” na przykładzie województwa opolskiego w latach 1950–1989
dr Łukasz Jastrząb (PAN Biblioteka Kórnicka)
Związki kombatanckie powstańców wielkopolskich w optyce bezpieki
dr hab. Urszula Kozłowska, prof. US (Uniwersytet Szczeciński)
Społeczne ramię służby zdrowia. Aktywność Polskiego Czerwonego Krzyża na Pomorzu Zachodnim (1945–1948)
Dyskusja
10 czerwca (piątek)
10.00-11.40 Sesja 5
Prowadzenie: dr Kazimierz Krajewski
Miłosz Kościelniak-Marszal
Zrzeszenie Polski Związek Łowiecki – geneza i kierunki rozwoju w pierwszych latach funkcjonowania
dr hab. Krzysztof Sychowicz (OBEP IPN w Białymstoku/Państwowa Wyższa Szkoła Informatyki i Przedsiębiorczości w Łomży)
Białoruskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne – powstanie i działalność
dr Paul Vickers (Justus-Liebig-Universität, Giessen, Niemcy)
Towarzystwo Przyjaciół Pamiętnikarstwa: Instytucja pamięci popularnej w Polsce Ludowej
dr Krzyżanowski Piotr (Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Jakuba z Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim)
Stowarzyszenia cygańskie w PRL – geneza, działalność i znaczenie
Dyskusja
11.40-11.55 Przerwa kawowa
11.55-13.35 Sesja 6
Prowadzenie: dr Elżbieta Kowalczyk
dr hab. Artur Pasko (Uniwersytet w Białymstoku)
PKOl wobec bojkotu Igrzysk Olimpijskich w Moskwie (1980) i Los Angeles (1984)
Aleksandra Wierzchowska (Przystanek Historia Centrum Edukacyjne IPN im. Janusza Kurtyki w Warszawie)
Wyobraźnia koncesjonowana. Polskie Stowarzyszenie Miłośników Fantastyki 1981–1989
Adam Suławka (Uniwersytet Warszawski)
Rosyjskie organizacje społeczno-kulturalne w PRL
Joanna Wiesler (Universität Regensburg, Niemcy)
Działalność organizacji społecznych na rzecz dobra dzieci w Polsce Ludowej na przykładzie Towarzystwa Przyjaciół Dzieci (TPD)
Dyskusja
13.35-14.35 Przerwa
14.35-15.55 Sesja 7
Prowadzenie: dr Bartłomiej Noszczak
Sebastian Drabik (OBEP IPN w Krakowie)
ZMP w województwie krakowskim (1948–1956) – studium przypadku
dr hab. Anna Pachowicz (Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Tarnowie)
O sukcesach i porażkach organizacji funkcjonujących w Tarnowie w latach 1945–1959
Agnieszka Fic (Uniwersytet Wrocławski)
Organizacje społeczne na wrocławskich osiedlach lat sześćdziesiątych
Dyskusja
15.55-16.10 Przerwa kawowa
16.10-17.30 Sesja 8
Prowadzenie: dr Tadeusz Ruzikowski
dr Adam Dziuba (OBEP IPN w Katowicach)
Świętowanie pod pepeerowską kuratelą. Organizacje społeczne jako organizatorzy i uczestnicy rytuałów władzy w województwie śląskim w latach 1945–1948
dr Dariusz Gałaszewski (OBEP IPN w Warszawie)
Powszechna Organizacja „Służba Polsce” jako narzędzie totalitarnego podporządkowania młodzieży władzy komunistycznej w Polsce w latach 1948–1955
Paweł Jackowski (Uniwersytet Warszawski)
Ochotnicze Hufce Pracy w PRL: koncepcja funkcjonowania a realia
Dyskusja
17.30 Zakończenie konferencji
