Tego dnia 1991 roku rozpoczęła się operacja Pustynna Burza, pierwsza operacja NATO na tak dużą skalę. Utarła ona szlak dla późniejszych interwencji w Afganistanie oraz Syrii. Była to również pierwszy udział Wojska Polskiego po rozpadzie komunizmu w konflikcie
Operacja „Pustynna burza” była operacją militarną mającą na celu wyzwolenie państwa Kuwejt, zajętego przez irackie siły zbrojne. Jako, iż państwo posiadało znaczne zasoby ropy i było jednym z jej głównych dostawców do Stanów Zjednoczonych i Europy, jego podbicie przez Irak zagrażało przemysłowi nie tylko państw Europy i Ameryki, ale także sąsiadującym państwom arabskim.
I wojna w Zatoce Perskiej
Preludium I wojny w Zatoce Perskiej była wojna iracko-irańska stoczona w latach 1980-1988. Była to wyjątkowo krwawa wojna. Oba kraje wyszły z niej osłabione. Pomimo uznania zwycięstwa nad Iranem, w praktyce zwycięstwo nie przyniosło znacznych zdobyczy dla Iraku, a tylko dodatkowe problemy finansowe.
Dyktatura Saddama Hussajna polegała na dużej armii, którą mógł się wysługiwać jak osobistą strażą. Jednak koszt jej utrzymania był ogromny. Saddam Hussein uznał więc, że państwa sąsiadujące powinny wypłacić Irakowi kompensatę za walkę z ekstremizmem irańskim. Jego pomysł wzbudził raczej negatywne odczucia, szczególnie w Kuwejcie.
Gdy dyplomatyczne próby wymuszenia pieniędzy od sąsiadów nie powiodły się, Irak zaatakował Kuwejt bezpośrednio. Atak rozpoczął się 2 sierpnia 1990 roku. Powodem ataku były roszczenia Iraku do kwestii wydobycia ropy przez Kuwejt, gdzie stwierdził, że ilość wydobywanej ropy negatywnie wpływa na sytuację gospodarczą Iraku.
Kuwejt został zdobyty w przeciągu kilku godzin, a Saddam Hussain uznał Kuwejt za 19. prowincję Iraku. Efekty tego ruchu były bardzo negatywne dla Iraku. Państwa arabskie sąsiadujące z Kuwejtem i Irakiem uznały agresję za zbrodnie.
ONZ zwołało posiedzenie, gdzie rozważono użycie siły w celu odepchnięcia sił irackich za granice Kuwejtu. Tę decyzję wspierały państwa arabskie, obawiając się następnego ruchu Saddama Husseina.
Władze Arabii saudyjskiej uznały, że ich państwo może być następnym celem. Już w sierpniu 1990 roku rozpoczęła się operacja Pustynna tarcza, która miała na celu zabezpieczenie granicy saudyjsko-kuwejckiej.
Była to też operacja przygotowująca atak na zajęte przez Irak państwo. Koalicja liczyła sobie wiele państw, głównymi byli: Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Francja, Egipt, Arabia Saudyjska i siły Kuwejtu.
Poza nimi były też jednostki z Turcji, Włoch, Kanady, Belgii, Szwecji, Norwegii, Polski i wielu innych państw. Była to ogromna operacja. Jej głównym celem było także przeniesienie i przygotowanie zasobów dróg oraz wszystkich możliwych materiałów, jakich żołnierze koalicji będą potrzebować w późniejszym działaniu. Wszystkie porty w Arabii Saudyjskiej pracowały całodobowo, odbierając coraz to więcej materiałów, broni, amunicji i pojazdów.
Ta sytuacja była bardzo zła dla Iraku, jednak dyktator nie cofnął się pomimo żądań ONZ i Stanów Zjednoczonych o opuszczeniu terytorium Kuwejtu i przywróceniu ich rządu. Operacja Pustynna tarcza zakończyła się w styczniu 1991 roku. Tuż przed rozpoczęciem Operacji Pustynna burza.
Operacja Pustynna Burza
Rozpoczęła się 17 stycznia 1991 roku. Atak poprowadziły siły powietrzne i to właśnie przewadze w powietrzu zawdzięcza się tak znaczną przewagę. Bombardowania strategiczne poprowadzone przez siły powietrzne koalicji niemal całkowicie zdziesiątkowały okopanych Irakijczyków. Obrona przeciwlotnicza nie była w stanie ochronić nieba, a błyskawiczne ataki na bazy lotnicze opóźniały odpowiedź Iraku.
Jeszcze przed rozpoczęciem walk Irak potwierdził, że jeśli zostanie zaatakowany w ramach odpowiedzi, zaatakują Izrael. Saddam Hussein chciał w ten sposób sprowokować Izrael do przyłączenia się do wojny przeciw Irakowi.
To mogłoby zmienić opinię państw arabskich dotyczącą wojny z Irakiem. Jednak wciągnięcie znienawidzonego Izraela do wojny nie udało się. Tego również obawiał się ONZ, wobec tego przeprowadzili rozmowy i przygotowania do potencjalny ataków rakietowych Iraku na Izrael. Sami Izraelici donieśli, że ataków było niewiele, a te udane były mało niszczycielskie.
Plan ataku sił głównych koalicji zakładał związanie walką Irackich siły na południu a na wschodzie, natomiast miało ruszyć główne natarcie. Atak ze wschodu miał zepchać wszystkie pozostałe siły irackie do Kuwejtu i to właśnie tam zadać im największy cios. Wówczas siły Irackie byłyby zmuszone do wycofania się z Kuwejtu na północ w głąb Iraku.
Atak, pomimo trudności, okazał się sukcesem. Na zachodzie siły irackie były mocno zdemoralizowane po bombardowaniach, a błyskawiczne manewrowanie oddziałów Koalicji powodowało, że niektóre irackie jednostki były okrążane, zanim jeszcze spotkały się z przeciwnikiem.
Nie mając możliwości zerwania kontaktu, Irakijczycy zaczęli poddawać się masami. Do sukcesu sił Koalicji doszła również przewaga technologiczna szczególnie Stanów Zjednoczonych.
Ówczesny model czołgu Abrams był zdecydowanie lepszy niż iracki T-72 lub T-64. Dobrym przykładem jest bitwa o grzbiet Medina, gdzie amerykańscy czołgiści zmierzyli się z czołgami Gwardii Republikańskiej.
Starcie było całkowitym zwycięstwem dla Koalicji. Sukcesy rosły i z każdym kolejnym natarciem irackie wojska zaczynały się wycofywać, tak jak zakładano, w głąb Iraku. Pustynna Burza została zakończona sukcesem 28 lutego 1991 roku.
Co dalej?
Rządy Saddama Husseina zostały zakwestionowane, jednak w dalszym ciągu posiadał pod sobą wielkie wsparcie. Koalicja nie zamierzała prowadzić dalszych działań po spełnieniu swojego głównego celu, którym było oswobodzenie Kuwejtu.
Jednak reżim Saddama Hussaina miał również wielu wrogów. Stany Zjednoczone zaczęły nakłaniać mniejszości narodowe w Iraku do powstań, które wybuchły przeciw rządom Saddama, które mimo wczesnych zwycięstw, upadły przez brak zgodności politycznej i wsparcia.
Wojna w Zatoce Perskiej zakończyła okupację Kuwejtu, ale stworzyła mnóstwo nowych problemów, które do dziś są obszernie analizowane i debatowane.
Bibliografia:
- Westermeyer, Paul W., U.S Marines in the Gulf War, 1990-199: Liberating Kuwait, Quantico 2014.
- Operation DESERT STORM: 17JANUARY to 28 FEBRUARY 1991, history.army.mil [dostęp 12.12.2024].
