Parafialny Kościół Miejski w Jeleniej Górze. Historia i teraźniejszość, red. ks. Mariusz Majewski, Wacław W. Szetelnicki, 2011
W cieniu gór, pośród brukowanych ulic i starych murów, kryje się miejsce, w którym czas zdaje się płynąć inaczej. Tu splatają się legendy, sztuka i modlitwa, a opowieść o świątyni odsłania kolejne warstwy pamięci. Książka Parafialny Kościół Miejski w Jeleniej Górze. Historia i teraźniejszość prowadzi czytelnika przez niezwykły świat duchowego i materialnego dziedzictwa, które wciąż żyje w sercu miasta.
Kościół pw. Świętych. Erazma i Pankracego, to wyjątkowa, kamienna budowla usytuowana we wschodniej części centrum Jeleniej Góry, której historia sięga XIV wieku. Pierwsza świątynia spłonęła w 1303 roku. Kolejna budowla powstawała w dwóch etapach, w latach 1380-1400. Po zakończeniu wojny trzydziestoletniej kościół doczekał się odbudowy. Następne remonty miały miejsce w latach 1878-1880 i w XX w. Wystrój i wnętrze świątyni stanowi kunszt artystyczny z różnych okresów. Natomiast w murach zewnętrznych zachował się zespół epitafiów i płyt nagrobnych z XVI-XVIII w.
23 grudnia 2010 roku papież Benedykt XVI wyniósł świątynię do rangi Bazyliki Mniejszej, co skutkowało powstaniem niniejszej publikacji. Książka składa się z tekstów różnych autorów, w większości przedstawionych podczas ogólnopolskiej konferencji naukowej „Parafialny Kościół Miejski w Jeleniej Górze. Historia i teraźniejszość. Konferencja naukowa z okazji ogłoszenia kościoła pw. Świętych Erazma i Pankracego w Jeleniej Górze – Bazyliką Mniejszą. Książnica Karkonoska i Ratusz Miasta Jelenia Góra 13 i 15 maja 2011 roku”. Książkę podzielono na dwie części.
Pierwsza część skupia się wokół historii Bazyliki Mniejszej. Znajdziemy tu 12 tekstów przybliżających początki kościoła i parafii pw. Świętych Erazma i Pankracego, opis wnętrza świątyni, od Organów Adama Horatiusa Caspariniego, po dzieła jeleniogórskiego rzeźbiarza Josepha Antona Becherta.
Autorzy próbowali odpowiedzieć na pytanie dlaczego na patronów zostali wybrani akurat Święci Erazm i Pankracy? Kim byli i komu patronują. Jakie były relikty i jak przebiegał proces budowy świątyni. Przeczytamy o historii wyjątkowych organów i rodzinie organmistrzów, która je stworzyła. Dalej poruszono tematykę jezuitów i wpływu ich działalności na środowisko artystyczne i kościelne w Jeleniej Górze. Nie można także ominąć dzieł wspomnianego wyżej jeleniogórskiego rzeźbiarza Josepha Antona Becherta. Nieodłączną cześć historii świątyni stanowią także epitafia widniejące w murach kościoła. Na koniec pierwszej części przeczytamy o szkole katolickiej według zapisów jeleniogórskich kronikarzy.
Pierwsza połowa książki zdecydowanie stanowi rys historyczny Parafialnego Kościoła Miejskiego, oprócz tego znajdziemy tu szczegółowy opis architektury, a także bogactwa artystycznego i sakralnego świątyni.
Druga część publikacji dotyczy czasów teraźniejszych. Przeczytamy o Zgromadzeniu Sióstr Świętej Marii Magdaleny, Kaplicy św. Anny, która funkcjonuje jako kościół pomocniczy, kapłańskich powołaniach w parafii. Ciekawym dodatkiem jest kronika parafialna z lat 1945-1970, a także kod QR, który po zeskanowaniu daje dostęp do filmu na temat zabytków Bazyliki Świętych Erazma i Pankracego z 2011 roku.
Do tej pory powstało kilka opracowań, a także książki dotyczące konkretnych dzieł sztuki znajdujących się w świątyni. Publikacja zdecydowanie uzupełniła wiedzę na temat historii kościoła i funkcjonowania parafii. Składa się w większości z materiałów pokonferencyjnych, stąd znajdziemy w niej różną tematykę. Myślę, że w przyszłości przydałoby się opracowanie, które skupia się na konkretnym wątku, dzięki czemu można by było rozwinąć zagadnienia poruszone w publikacji.
Teksty zostały przygotowane przez specjalistów w swoich dziedzinach: teologów, historyków, doktorantów i naukowców, a także magistrów inżynierów. Znajdziemy tutaj liczne przypisy, noty o autorach, wykaz skrótów, ilustracje, a także bibliografię kościoła i parafii pw. Świętych Erazma i Pankracego. Brakuje mi jednak zestawienia bibliograficznego, który obejmuje wszystkie cytowane pozycje wydawnicze użyte w artykułach, a nie tylko te dotyczące świątyni. Zdecydowanie warto się zapoznać z książką.
Wydawnictwo Ad Rem
Ocena recenzenta: 6/6
Magdalena Opęchowska
Recenzja powstała we współpracy z Wydawnictwem Ad Rem. Tekst jest subiektywną oceną autora, redakcja nie identyfikuje się z opiniami w nim zawartymi.
