Poterna, zamojska Furta Wodna to budowla została wzniesiona pod kierunkiem Jana Mallet-Malletskiego. Teraz ma zostać odrestaurowana.
Furta wodna to przejście w murze na końcu ulicy Moranda, pomiędzy Bastionem I (zajmowanym przez Klub Karate) a Bastionem II (w którym prezentowane są stroje z epoki). W murach miejskich przebito wówczas poterny, zwane także furtami. Na przedpolach twierdzy powstał “system dzieł ziemnych” (raweliny, lunety, redany itd.). Poprawiono i przebudowano m.in. zamojskie fosy. Furty miały ułatwić pieszą komunikację między twierdzą a jej przedpolem. Miały 10-metrów długości korytarze o charakterystycznym, kolebkowym sklepieniu. Ukryto je w murze, co miało chronić obrońców przez ewentualnym ostrzałem najeźdźców. Taka furta znajduje się np. przy ulicy Bernarda Moranda (inne poterny istniały m.in. obok Nowej Bramy Lwowskiej, obok Starej Bramy Lubelskiej). Nie zawsze była wyeksponowana. W latach 70. ub. wieku zamojska Furta Wodna była zasypana, nieczytelna – wspomina Adam Gąsianowski, właściciel Muzeum Fotografii w Zamościu. Potem jednak zapadła decyzja o jej odrestaurowaniu. Prace przeprowadzono w latach 80. W pierwszym okresie istnienia Zamościa za murami od strony południowej rozciągały się rozlewiska i bagna. W 1836 roku zostały one ostatecznie osuszone, by poprawić warunki zdrowotne w twierdzy. Furta ułatwiała łączność z urządzeniami obronnymi i hydrotechnicznymi zlokalizowanymi na przedpolu. Zostało też zlecone wykonanie dokumentacji technicznej przez Zamojską Dyrekcję Inwestycji Sp. z o.o. w Zamościu. Następnie, posiadając dokumentację techniczną miasto wystąpi z wnioskiem do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Lublinie o wydanie pozwolenia na wykonanie prac. Jeśli wniosek będzie przyjęty pozytywne, Wydział Gospodarki Komunalnej wystąpi do Wydziału Urbanistyki i Ochrony Zabytków o wydanie decyzji zezwalającej na wykonanie prac. Kolejnym krokiem będzie wybranie wykonawcy prac.
Źródło: kronikatygodnia.pl,zamojska.org,zyciezamoscia.pl, turystyka.zamosc.pl
Fot.: Furta wodna w południowej kurtynie; widok na dawny kościół i klasztor klarysek
Marika Matusiak
