Prawdopodobnie 14 kwietnia 966 roku odbył się chrzest Mieszka I

Tego dnia 966 roku prawdopodobnie Mieszko I został ochrzczony, co jest uznawane za początek chrystianizacji państwa Polskiego

Najprawdopodobniej 14 kwietnia 966 roku odbył się chrzest Mieszka I, polskiego księcia. Dlaczego nie był to chrzest całej Polski, jak błędnie informują podręczniki do nauki historii? Na to pytanie postaramy się odpowiedzieć w dalszej części tekstu.

Data 14 kwietnia 966 roku jest umowna. Przyjmuje się, że w 966 roku tego dnia, przypadała Wielka Sobota. To doskonały moment, aby przyjąć chrzest. Ten sakrament książę Mieszko I przyjął za sprawą Czechów. W 965 roku przyjechała do Mieszkowego państwa czeska księżniczka Dobrawa z dynastii Przemyślidów. Była córką Bolesława I Okrutnego, po którym imię otrzymał później jej syn, urodzony w 967 roku – Bolesław Chrobry – pierwszy król Polski.

Wiara rzymskokatolicka w Czechach w czasach Mieszka I

Fakt, że książę zdecydował się na przyjęcie chrztu z rąk czeskich, mógłby świadczyć, że nad Wełtawą ta religia miała się całkiem dobrze. Otóż sytuacja wyglądała zupełnie inaczej. Chrześcijaństwo w ówczesnych Czechach przechodziło poważny kryzys! Czesi nie tylko nie mieli własnego biskupa, ale także stosunek Czechów do wiary katolickiej był niechętny. Wszystko za sprawą zależności od Niemiec.

Naszych dzisiejszych południowych sąsiadów podbił Henryk Ptasznik oraz Otton I. W dodatku Czechy prowadziły politykę proniemiecką. Kierowały się ku Bawarii, która rywalizowała z Saksonią. Taki stan rzeczy miał miejsce aż do początków XI wieku. Biorąc pod uwagę powyższe widać antagonizm czesko-polski.

Nad Wisłą mieliśmy bowiem dobre stosunki z Saksonią. Przyczyną takiego stanu rzeczy byli Wieleci – wrogowie zarówno Sasów, jak i Polaków, a przecież stare przysłowie mówi, że nic tak nie łączy, jak wspólny wróg. Mimo że Mieszko I przyjął chrzest, to Czesi i Polacy rywalizowali ze sobą aż do połowy XI wieku. Wtedy bowiem uznano odrębność obydwu tych państw. Do tego czasu rozważano utworzenie jednego państwa słowiańskiego, czego obawiali się Niemcy.

Dlaczego chrzest Mieszka I, a nie Polski?

Przyjęcie chrztu przez księcia Mieszka I nie dotyczyło całej ludności, a jedynie jego samego i jego najbliższego otoczenia. Jak podaje Stanisław Zakrzewski w książce Mieszko I jako budowniczy państwa polskiego, chrzest mógł przejść nawet bez echa. Co więcej, niektórzy z książęcego otoczenia mogli się zbuntować i odejść z dworu, ponieważ nie chcieli sprzeniewierzyć się wierze wyznawanej przez przodków.

Trzeba tu zaznaczyć, że przyjęcie chrztu przez księcia Mieszka I pociągało za sobą nieodwracalne skutki. Jednym z nich było niszczenie posągów przedstawiających dawne bóstwa. Miało to być symbolem zerwania z pogańskimi zwyczajami. Jednak dzięki temu aktowi, Mieszko I znalazł się w kręgu władców zachodnioeuropejskich.

Gdyby nie działania Mieszka I, nie mogłyby zaistnieć późniejsze wydarzenia. Takie jak choćby zjazd gnieźnieński w roku 1000, czy wreszcie tak długo oczekiwana przez wszystkich koronacja jego syna – Bolesława, która odbyła się 18 kwietnia 1025 roku.

Kim była Dobrawa – żona Mieszka I?

Jak już wspomniałem na początku, Dobrawa była córką Bolesława I Okrutnego. Był on młodszym synem Drahomiry. Dobrawa nie pamiętała zapewne babki, ponieważ jej ojciec nie utrzymywał kontaktów z matką, ponieważ ta zepchnęła jego, tak jak i jego starszego brata Wacława na margines.

Gdy Dobrawa przybywała do państwa, w którym panował jej przyszły mąż, prawdopodobnie przywiozła ze sobą biskupa, który był jej własnym kapelanem Jordanem. Ton właśnie udzielił chrztu księciu Mieszkowi I, a następnie udzielił ślubu parze książęcej.

Pierwszym synem Dobrawy i Mieszka I był Bolesław zwany później Wielkim lub Chrobrym. Urodził się w 967 roku. Został spłodzony w okresie Wielkiego Postu i to sprawiło, że był określany mianem szatańskiego pomiotu.

Nazewnictwo mieszkowego państwa

Oczywiście w tym tekście umownie używana jest nazwa Polska, ale w X wieku o takiej nazwie naszego kraju jeszcze mowy być nie mogło. Jak się zatem nazywało państwo leżące nad Wisłą? Tutaj przychodzi nam z pomocą dokument, który pod koniec życia wystawił książę Mieszko I. Jest to Dagome iudex, czyli taki akt zawierzenia Państwa Gnieźnieńskiego, Stolicy Apostolskiej. W tym dokumencie znajduje się tajemnicza nazwa Civitas Schinesghe.

Według Dagome iudex, syn Mieszka I – Bolesław Chrobry miał współrządzić wraz z macochą – Odą Dytrykówną (Dobrawa zm. 977) oraz swoim przyrodnim rodzeństwem. Przyszły pierwszy król Polski nie chciał dzielić się z nikim władzą. Wygnał z kraju macochę i przyrodnich braci. Rządził samodzielnie, kontynuując i rozszerzając dzieło ojca.

Bibliografia:

• Kamil Janicki, Żelazne damy. Kobiety, które zbudowały Polskę, Kraków 2015.
• Zakrzewski Stanisław, Mieszko I jako budowniczy państwa polskiego, Kraków 2024.