„Przeżyłam Auschwitz, oszukałam śmierć” to książka, która nie próbuje szokować ani przytłaczać skalą okrucieństwa. Jej siła tkwi w głosie jednej osoby i w konsekwentnie prowadzonym dialogu pamięci. W nowości Wydawnictwa RM historia Zagłady wraca w formie opowieści osobistej, precyzyjnej i głęboko osadzonej w doświadczeniu jednostki.
Narracja prowadzi przez warszawskie dzieciństwo, getto, Majdanek, Auschwitz i Bergen-Belsen, a następnie przez wyzwolenie i budowanie życia od nowa w Republice Południowej Afryki. Każdy z tych etapów pojawia się jako fragment większej całości — biografii, która obejmuje zarówno czas wojny, jak i długie dekady po niej. Książka konsekwentnie pokazuje ciągłość losu, w którym przeszłość nie zostaje zamknięta, lecz pozostaje obecna w codzienności, relacjach rodzinnych i pamięci.
Pamięć opowiedziana w dialogu
Struktura publikacji opiera się na rozmowie Joanne Jowell z Ellą Blumenthal — ocalałą z Zagłady, która przeżyła ponad sto lat. Ten dialog nadaje całości szczególną dynamikę. Czytelnik otrzymuje dostęp do wspomnień porządkowanych, komentowanych i uzupełnianych przypisami, bez rozbijania narracyjnego rytmu. Efekt przypomina bezpośrednie przysłuchiwanie się rozmowie, w której głos świadka pozostaje w centrum, a kontekst historyczny precyzyjnie dopełnia opowieść.
Książka łączy formę pamiętnika i biografii, zachowując równowagę między osobistym doświadczeniem a faktograficzną dokładnością. Kolejne rozdziały nie funkcjonują jako zamknięte epizody, lecz jako ciągłość pamięci, w której wojna i powojnie wzajemnie się doświetlają.
Życie po Zagładzie
Szczególną wartością tej opowieści pozostaje perspektywa długiego trwania. Historia nie kończy się na wyzwoleniu obozów. Duża część książki poświęcona jest powojennemu życiu, emigracji, rodzinie i relacjom międzypokoleniowym. Portret Elli Blumenthal ukazuje kobietę energiczną, obdarzoną poczuciem humoru, silnie zakorzenioną w wierze i więziach rodzinnych. Doświadczenie Holokaustu pozostaje punktem odniesienia, lecz nie definiuje całej biografii.
„Przeżyłam Auschwitz, oszukałam śmierć” pełni funkcję świadectwa w momencie, gdy głosy naocznych świadków stopniowo znikają z przestrzeni publicznej. Książka kieruje uwagę ku odpowiedzialności pamięci i jej przekazowi kolejnym pokoleniom, bez upraszczania i bez skrótów myślowych.
Publikacja dostępna w polskim przekładzie Agnieszki Erdoğan. Premiera: 11 marca 2026 roku.
