Sekretna wojna III. Z dziejów kontrwywiadu II RP | Recenzja

Pod redakcją Zbigniewa Nawrockiego, Sekretna wojna III. Z dziejów kontrwywiadu II RP

Służby specjalne! Zwrot, który niemalże od początków ich istnienia rozpala wyobraźnię badaczy. Dodatkowo ostatnio mocno oddziałuje też na wielu pasjonatów tematu a nawet miłośników teorii spiskowych. Raczej do tych ostatnich nie dotrze, ale dla dwóch pierwszych grup czytelników najnowsza publikacja Centralnego Ośrodka Szkolenia Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na pewno dotrze. Sekretna wojna III to książka naprawdę godna polecenia i to z kilku powodów.

Uczciwość wymaga by najpierw wyjaśnić ten liczebnik w tytule. Pozycja, z którą przyszło mi się zapoznać jest, bowiem trzecią kolei publikacją COS ABW, która ściśle dotyczy tematu kontrwywiadu cywilnego i wojskowego II Rzeczypospolitej, a ten tom omawia szereg szczegółowych problemów związanych z jego funkcjonowaniem.

Co czytelnik może znaleźć na kolejnych kartach– trzeba przyznać– naprawdę opasłego tomiszcza? W największym skrócie mówiąc badacze, będący autorami poszczególnych artykułów przedstawiają aktualny stan badań nad polskimi służbami kontrwywiadowczymi okresu dwudziestolecia międzywojennego. Dodatkowo w kilku miejscach narracja dotyka okresu przed odzyskaniem niepodległości oraz czasów II wojny światowej a nawet PRLu. Moim zdaniem to zabieg nad wyraz korzystny, ponieważ takim postawieniem sprawy autorzy i redaktor dowodzą, że żadnego okresu w historii nie da się rozpatrywać zupełnym oderwaniu od kontekstu. Szczególnie dotyczy to notek biograficznych oficerów i agentów służb specjalnych II RP, które w książce także odnajdziemy. I chyba właśnie one są tam najciekawsze, ponieważ moim zdaniem prześledzenie losów głównych bohaterów dramatu daje raczej pełniejszy obraz problemu niż sucha analiza dokumentów.

Ponadto Sekretna wojna III pozwala też czytelnikowi zrozumieć procedury i sposób działania tych jednostek kontrwywiadu II RP, które zrozumieć możemy. Autorzy pokazują, z jakimi problemami musieli zmierzyć się oficerowie i agenci, w czasach, kiedy to infiltracja przez obce wywiady była problemem rzeczywistym i ogromnie palącym. Uwagę poświęcono też miarę równomiernie operacjom wymierzonym w wywiad III Rzeszy jak i ZSRR. Moim zdaniem daje to już jakąś sposobność rozeznania się w temacie.

Niewątpliwą zaletą Sekretnej wojny III jest też naprawdę solidny aparat badawczy (przypisy i bibliografia), co umożliwia czytelnikowi poszerzenie wiedzy w temacie. A to w mojej ocenia jest naprawdę genialna sprawa w przypadku książek tego typu. Bądź, co bądź to jednak pozycja naukowa. I właśnie w tym zakresie dostrzec można niewątpliwe wady książki.

Przede wszystkim jest napisana językiem dość fachowym, co niestety zawęża krąg odbiorów. Choć autorzy i redaktor założyli sobie a cel, by tą publikacją upowszechnić i spopularyzować wiedzę na temat służb specjalnych, jednak sposób konstrukcji narracji niestety to utrudnia. Sekretną wojnę III trzeba czytać z ogromną uwagą, co wymaga skupienia. Dlatego zdecydowanie nie jest to lektura „do poduszki” Jednak polecam ją wszystkim historykom XX wieku, badaczom dziejów wojskowych i politycznych czy miłośnikom tych tematów. Pozycja naprawdę godna uwagi.

Ocena recenzenta: 5/6

 

Recenzent Dawid Siuta

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*