Drugie małżeństwo Szczęsnego
W dniu 1 grudnia 1774 roku Szczęsny poślubił Józefinę Mniszchówną. Była ona niesłychanie inteligentną osóbką, utalentowaną artystycznie. Małżonkowie bardzo krótko mieszkali razem, gdyż Józefina nie mogąc znieść braku elokwencji męża, miała wiele romansów.
Trzecie małżeństwo
Przebywając w Sankt Petersburgu w roku 1793, dla Polaków był to czas drugiego rozbiory naszej ojczyzny, Szczęsny spotkał kolejną małżonkę, Józefinę Amalię. Małżeństwo to także trwało niedługo. Porozumiał się z nią w sprawach majątkowych i w zamian za przekazanie jej w zarząd wszystkich majątków otrzymywał rentę w wysokości 900 tysięcy złotych polskich. Przebywając w Hamburgu, poślubił on Zofię Wittównę, ale i tym razem szybko małżonkowie postanowili się rozstać.
Kariera
Zdj. Wikimedia Commons
Był on wojewodą ruskim i współpracownikiem Stanisława Augusta Poniatowskiego. Namiętnie działał on jako przywódca stronnictwa prorosyjskiego, usiłując blokować wszelkie próby reform, a nawet dążył do zniesienia centralnego rządu w Polsce. Ten niedouczony pożal się Boże magnat polski, na wieść o uchwaleniu Konstytucji 3 Maja, wraz z Sewerynem Rzewuskim dążył do organizacji interwencji rosyjskiej w Polsce. Gdy przybył on do Jass, znajdowała się tam główna kwatera Potiomkina, kochanka carycy Katarzyny II. Szczęsny. Spotkał tam przyszłą żonę Zofię, która także była kochanką Potiomkina. W Sankt Petersburgu, wraz z Ksawerym Branickim i Sewerynem Rzewuskim, ogłosił Szczęsny Potocki uniwersał, na mocy którego wzywał on do konfederacji targowickiej, której celem było utrzymanie tradycyjnych instytucji i swobód szlacheckich oraz przekształcenie Rzeczypospolitej w zdecentralizowaną federację magnacką, pod kontrolą rosyjską. Rządy targowicy, zostały wkrótce wymuszone za pomocą armii rosyjskiej i z udziałem polskiego króla, który przystąpiwszy do konfederacji, zrzekł się korony polskiej. Potocki zmarł w roku 1805, w wieku 53 lat. Pogrzeb zakłóciło ograbienie złożonych w kaplicy jego zwłok z rosyjskiego munduru, orderów i klejnotów, a nagie zwłoki zostały porzucone pod ścianą.
Sofiówka
Zofiówka, lub też inaczej mówiąc Sofiówka, to park o charakterze krajobrazowym położony w Humaniu na terytorium Ukrainy. Park ten został założony w roku 1796 przez Szczęsnego Potockiego dla ostatniej żony Zofii i nazwany jej imieniem. Założenie tego parku kosztowało 15 milionów ówczesnych złotych, co stanowiło kolosalny wydatek. Projektantem i wykonawcą tego parku, był inżynier wojskowy Ludwik Metzell. On to gromadził florę z wielu zakątków Europy i całego świata.
Całość została skomponowana w stylu romantycznym. W trakcie budowy wykopano dwa wielkie sztuczne stawy Dolny i Górny, które połączono kaskadą rzeki Kamionki, natomiast pod ziemią oba te stawy łączy podwodna rzeka, którędy do dnia dzisiejszego pływają łodzie obwożąc turystów. Na dolnym stawie utworzono wyspę, na której wybudowano największy na starym kontynencie wodotrysk o nazwie Żmija. Park zajmował obszar 160 hektarów, na jego powierzchni znajdowało się ponad 60 różnego rodzaju dzieł architektonicznych takich jak: rzeźby i popiersia, sztuczne groty, altany, mostki i pawilony. Park ten został skonfiskowany przez cara Mikołaja I za udział wielkiego patrioty polskiego Aleksandra Potockiego, syna Szczęsnego, w powstaniu styczniowym. Sofiówka była zatem przemianowana na Sad Carycy.
Polacy zawsze się zastanawiali, dlaczego Szczęsny Potocki tak wiele uczynił dla kurtyzany, niszcząc jednocześnie kraj, który uczynił go tak bogatym.
Ewa Michałowska- Walkiewicz
