Starożytny komputer wciąż badany

W tym roku mija 115. rocznica odkrycia mechanizmu z Antykithiry. Tak zwany starożytny komputer natrafiono 17 maja 1902 r. przez archeologa Valeriosa Staisa. Z tej okazji Google uczciło mechanizm z Antykithiry i dało specjalne Doodle: logo Google, w którym każda litera symbolizuje koła zębate, składające się na mechanizm z Antykithiry.

Mechanizm z Antykithiry to starożytny mechaniczny przyrząd, zaprojektowany do obliczania pozycji ciał niebieskich. Było to dość skomplikowane urządzenie napędzane za pomocą korby lub kilku korb. Jego powstanie datuje się na lata 150-100 p.n.e.

W 1900 roku grecki nurek Elias Stadiatos odkrył wrak starożytnego statku handlowego na głębokości 42 m obok greckiej wyspy Antykithiry, pomiędzy Kithirą i Kretą. Nurkowie wówczas wydobyli z niego wiele posągów i innych artefaktów. Początkowo myślano, że jest to średniowieczny zegar, który przypadkiem spadł na starożytny wrak. Sądzono, że wówczas nie znano tak złożonych urządzeń z tamtych czasów. Dalsze badania potwierdziły jednak wiek znaleziska.

Badacze doszli do wniosku, że ten mechanizm składał się z 37 kół zębatych wyciętych z brązu o średnicy od 1 do 17 cm, nałożonych jedne na drugie, które poruszały kilkoma wskazówkami. Koła były napędzane za pomocą korby z boku. W latach 50. XX w. zdaniem brytyjskiego historyka Dereka J. De Solla Price, miał być to rodzaj astronomicznego kalkulatora służącego do precyzyjnego przewidywania wzajemnych położeń Słońca, Księżyca i planet.

Ostatnio udało się odczytać większość inskrypcji na urządzeniu. Dzięki temu badacze stwierdzili, że tarcza z przodu pokazywała ruch Słońca i Księżyca na tle zodiaku. Ukazywała także fazy Księżyca. Tarcze z tyłu zapewne pozwalały synchronizować kalendarz słoneczny z księżycowym oraz przewidywać zaćmienie Słońca i Księżyca. Mechanizm prawdopodobnie pozwalał na przewidywanie momentu wschodu i zachodu najważniejszych gwiazd i gwiazdozbiorów oraz pozycji pięciu znanych wówczas plant.

We wraku w pobliżu Antykithiry w dalszym ciągu prowadzi się poszukiwania, w nadziei, że uda się wyłowić z morza kolejne fragmenty niezwykłego przyrządu.

Wrak statku i sam mechanizm dziś można zobaczyć w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Atenach.

Źródła: pomorska.pl, wyborcza.pl

Fot.: Wikimedia Commons

Emilia Ostapowicz

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*