Decyzje Sejmu i Senatu rozpalają wyobraźnię: przyszły rok ma brzmieć głosami historii i kultury, od sal parlamentu po radiowe archiwa i portowe nabrzeża. W centrum opowieści – patroni 2026 roku – nazwiska i instytucje, które kształtowały państwo, naukę i codzienność: Daszyński, Staszic, Fogg, Ossoliński, Polskie Radio, Gdynia, Czerwiec ’76. To […]
Tag: Zbaraż
Pierwowzory sienkiewiczowskich bohaterów. Prawdziwe losy Skrzetuskiego, Bohuna, Kmicica i Wołodyjowskiego w cieniu legendy Trylogii
Szabla połyskuje, honor pcha do czynów, a między legendą a prawdą zieje przepaść większa, niż pamiętamy z lektur. W tej szczelinie odsłaniają się pierwowzory sienkiewiczowskich bohaterów – ludzie z krwi i kości, uwikłani w namiętności, konfederacje i własne grzechy. Ich nazwiska ocalały, lecz losy poszły innym torem, pełnym paradoksów, które […]
20 sierpnia 1651 roku zmarł Jeremi Wiśniowiecki
Tego dnia 1651 roku w obozie pod Pawołoczą zmarł Jeremi Wiśniowiecki Książę Jeremi Michał Korybut Wiśniowiecki – książę na Wiśniowcu, Łubniach i Chorolu, dowódca wojsk koronnych, wojewoda ruski od 1646, starosta przemyski, przasnyski, nowotarski, hadziacki i kaniowski. Książę Jarema, Młot na Kozaków był jednym z najpotężniejszych magnatów na Ukrainie. Ojciec […]
Oblężenia w Trylogii z perspektywy historycznej i literackiej
XVII wiek to w polskiej historii okres licznych wojen. Niejednokrotnie stawały się one inspiracją dla wszelkiej maści artystów i ludzi kultury. Henryk Sienkiewicz wykorzystał historię powstania Chmielnickiego, potopu szwedzkiego czy wojny polsko-tureckiej do napisania dzieł, które wywarły ogromny wpływ na Polaków i ich postrzeganie historii. Dzieje Skrzetuskiego, Kmicica czy Wołodyjowskiego […]
Kim był prawdziwy Skrzetuski z “Ogniem i mieczem”?
Jan Skrzetuski, czyli jeden z dwóch najważniejszych bohaterów Ogniem i Mieczem jest jedną z bardziej znanych postaci literackich w Polsce. Sienkiewicz wykreował tego porucznika husarskiego na wzór rycerza idealnego – odważnego i szlachetnego chrześcijanina, który gotów jest się bić za ojczyznę i świętą wiarę rzymską. Bolesław Prus z pewnym przekąsem […]
Twierdza w Zbarażu | Polska i Ukraina. Śladami historycznego dziedzictwa
W kolejnym, piątym odcinku autorzy projektu “Polska i Ukraina. Śladami historycznego dziedzictwa” zabiorą nas pod słynny Zbaraż. Fundatorem twierdzy była kasztelan krakowski Jerzy Zbaraski, a my zamek doskonale znamy z książki oraz filmu “Ogniem i mieczem”, gdzie Jarema Wiśniowiecki, bohatersko dawał odpór niezliczonym wojskom kozacko-tatarskim.
Obrona zbaraska, czyli Termopile w polskim wydaniu
Dzięki produkcji filmowej w reżyserii Zacka Snydera z 2006 roku „300”, niemal każdemu znana jest bitwa pod Termopilami, czyli heroiczna obrona trzystu Spartan w wąskim przesmyku, przed Persami w znacznie przeważającej liczbie w 480 roku p.n.e. Bitwa ta, choć przegrana, zakorzeniła się w kulturze jako symbol poświęcenia i oddania, a […]
Jeremi Wiśniowiecki – doświadczony wódz czy rębajło szlachecki?
Dnia 20 (sierpnia) książę Wiśniowiecki Jeremi Korybut mąż i sprawca wojskowy, rycerz doświadczony w boju […] umarł w obozie pod Pawołoczą, po którym wszystkie Rycerstwo żałosne było jako dzieci małe po matce, gdyż był to pan dobrotliwy nie poważny. W takich słowach opowiedział o śmierci księcia Jeremiego Joachim Jerlicz w […]