Bing Chandler, Współczesne śmigłowce bojowe od 1990 do dziś
Śmigłowce bojowe po raz pierwszy odegrały fundamentalnie ważną rolę w wojnie w Wietnamie w latach 1965-1975. Od tego czasu rozwinęły się na tak wielką skalę, że dziś dla żadnej poważnej armii świata funkcjonowanie bez nich nie jest możliwe…
Big Chandler ukazuje nam wszystkie najważniejsze modele współczesnych śmigłowców bojowych, ich możliwości bojowe oraz ich znaczenie na współczesnym polu bitwy…
Kiedy pojawiły się śmigłowce bojowe?
Bing Chandler jest byłym operatorem systemów śmigłowców Lynx, obecnie jest oficerem ds. bezpieczeństwa lotów (Air Safety Officer) w brytyjskiej Królewskiej Marynarce Wojennej (Royal Navy). Publikuje teksty o szerokiej tematyce, od śmigłowców szturmowych po lotniskowce, na blogu lotniczym Hush Kit. Jest autorem książek „German Aircraft of World War II” i „Modern Military Aircraft”. Mieszka w Dorset w Wielkiej Brytanii.
Jego książka „Współczesne śmigłowce bojowe od 1990” ukazuje najnowsze modele śmigłowców bojowych, z podziałem na ich przeznaczenie, a więc: szturmowe, wielozadaniowe, transportowe i rozpoznawcze. Książka liczy 128 stron.
Na samym początku swojej publikacji autor przedstawia w skrócie całościową historię użytkowania śmigłowców przez armie świata. Pierwszy śmigłowiec bojowy powstał w Niemczech na krótko przed wybuchem II wojny światowej, a po stronie alianckiej firma Sikorsky opracowała tego typu maszynę o nazwie R-4 w 1942 roku. Pierwszą śmigłowcową operację desantową przeprowadziły brytyjska Royal Air Force (RAF) [Królewskie Siły Lotnicze] i wspomniana już wcześniej Royal Navy w 1956 roku.
Wzięło w niej udział 16 śmigłowców Westland Whirlwind i sześć Bristol Sycamore, które przetransportowały 650 żołnierzy Royal Marine (Królewska Piechota Morska) i 23 tony zaopatrzenia z pokładów dwóch lotniskowców płynących w pobliżu wybrzeża Egiptu, by zaatakować pozycje na wybrzeżu. W czasie wojny w Wietnamie w latach 1967-1975, wojska USA używały już śmigłowców na tak masową skalę, że od tego konfliktu stały się one już stałym i fundamentalnie ważnym elementem sił zbrojnych wszystkich państw na całym świecie.
Latające fortece
Najważniejszą ze wszystkich opisanych przez autora maszyn jest dla mnie amerykański Boeing AH-64 Apache. Jego historia sięga lat 70 XX wieku, kiedy to rozpoczęto pracę nad jego stworzeniem. Ostateczną datą jego powstania pod obecną nazwą jest koniec 1981 roku. Pierwszy Apache miał kabinę z miejscami w układzie tandem z pilotem zajmującym miejsce za strzelcem- drugim pilotem, a oparcie jego fotela znajdowało się 60 cm przed masztem wirnika nośnego.
Osłona kabiny składała się z kilku płaskich paneli ze szkła pancernego, które ustawiono pod takimi kątami, że prawdopodobieństwo odbicia światła w kierunku przeciwnika na ziemi, zdradzającego położenie śmigłowca, jest minimalne.
Śmigłowce Apache przeszły swój chrzest bojowy w 1989 roku podczas amerykańskiej interwencji w Panamie, której celem było obalenie i aresztowanie rządzącego tym krajem gen. Manuela Noriegi. Wtedy też zadebiutowały pociski kierowane Helfire, gdy śmigłowce z Kompanii B1. Batalionu 82. Dywizji Powietrznodesantowej wystrzeliły dwa tego typu pociski w kierunku kwatery Noriegi. Całkowitą dojrzałość konstrukcja śmigłowca AH-64A Apache osiągnęła w czasie wojny nad Zatoką Perską w 1991 r., 17 stycznia tego roku śmigłowce te wykonały pierwsze uderzenia tej wojny.
Obecnie, w użyciu armii USA i państw, które kupiły te śmigłowce z tego kraju są modele Boeing Apache AH-64 E oraz Boeing Apache AH-64 D.
Boeing Apache AH-64 E posiada bardzo silne uzbrojenie: działko M230 chain gun kal. 30 mm, pociski przeciwpancerne AGM-114 Hellfire lub AGM-65 Maverick, zasobniki na rakiety niekierowane Hydra 70, CRV lub APKWS kal. 70 mm, pociski powietrze-powietrze AIM-92 Spike.
Warto także wspomnieć o śmigłowcu Changhe Z-10, używanym przez armię chińską. W 1988 roku podjęto decyzję o opracowaniu wyspecjalizowanego śmigłowca szturmowego. Prace nad nim rozpoczęto w 1995 roku. Śmigłowiec znany jest jako „Ognisty Piorun.” Jego kadłub ma przekrój sześciokąta i charakterystyczny kształt. Skrzydła mają po dwa naczepy na podwieszenie uzbrojenia pod każdym z nich. Jego boki są nachylone do wewnątrz od charakterystycznej krawędzi biegnącej wzdłuż boków kadłuba. Napęd stanowią dwa silniki turbinowe Zhuzhou WZ-9 o mocy po 1600 KM.
Uzbrojenie składa się z działka PX-10 A, kal.23 mm, rakiet niekierowanych kal. 57 mm, 70 mm i 90 mm, kierowane półaktywnie laserowo pociski HJ-8, HJ-9, AKD-9 i AKD-10, pociski kierowane aktywnie radarowo AKD-21, bomby kierowane GB25 i GB50.
Podsumowanie
Publikacja Binga Chandlera omawia w sposób malowniczy i mocno przykuwający uwagę wszystkie najważniejsze typy śmigłowców bojowych różnorakiego rodzaju, używanych przez wszystkie armie świata od końca „zimnej wojny” do chwili obecnej. Z czystym sumieniem mogę polecić ją do lektury fanom lotnictwa bojowego oraz historią wojskowości w ogóle!
Wydawnictwo Alma Press
Ocena recenzenta: 5,5/6
Konrad Ruzik
