Tego dnia 2015 roku w wieku 96 lat zmarł Denis Avey, brytyjski weteran wojenny, który wkradł się do Auschwitz
Denis Avey był brytyjskim weteranem wojennym i świadiem Holocaustu, który swoje burzliwe i bohaterskie losy, w tym potajemne wtargnięcie do obozu koncentracyjnego Auschwitz III-Monowitz, opisał (wspólnie z Robem Broombym) w książce “Człowiek, który wkradł się do Auschwitz”.
Był niezwykle charyzmatyczną, stanowczą, przenikliwą, ale i ciepłą osobą. Emanował pewnością siebie, siłą i energią, ale i wewnętrznym smutkiem, szczególnie gdy poruszająco mówił nam o złu, które zobaczył na własne oczy, którego doświadczył i z którym przez całe życie walczył.
Urodził się w hrabstwie Essex w 1919 roku. Kształcił się w Leyton Technical College w Londynie i jako chłopiec uczył się boksu. Był dwukrotnie żonaty i kontynuował karierę inżyniera, budując fabrykę w pobliżu Newcastle.
Wstąpił do armii w 1939 roku, w wieku 20 lat, w służbie armii brytyjskiej, walcząc w kampanii północnoafrykańskiej (1940-1943), w ramach 7 Dywizji Pancernej Armii Brytyjskiej. Został schwytany przez Niemców podczas ataku na armię generała Erwina Rommla podczas oblężenia Tobruku w Libii, widząc, jak na jego oczach umiera jego najlepszy przyjaciel. Uciekł do Grecji, ale został ponownie schwytany.
Jako więzień II wojny światowej, pracował jako inżynier w IG Farben w obozie pracy Monowitz (koło Auschwitz). W tym czasie miał kontakt z wieloma żydowskimi więźniami deportowanymi do KL Auschwitz. Zaprzyjaźnił się zwłaszcza z Ernstem Lobethalem, którego pomógł uratować życie, przemycając papierosy.
Za to w 2010 roku został odznaczony przez byłego premiera Wielkiej Brytanii Gordona Browna brytyjskim odznaczeniem Bohatera Holokaustu. Avey twierdzi również, że spotkał holenderskiego Żyda o imieniu Hans i wraz z nim postanowił rozpocząć wymianę ubrań, aby wejść do obozu koncentracyjnego Auschwitz i doświadczyć z bliska okropności popełnianych przez Niemców.
Jego historia została szczegółowo opowiedziana w książce, napisanej wspólnie z dziennikarzem BBC Robem Broombym, The Auschwitz Memorial. O ile obecność Aveya jako więźnia w Monowitz i jego przyjaźń z Ernstem Lobethalem są w pełni potwierdzone, o tyle jego twierdzenie, że wszedł do Auschwitz dzięki wymianie ubrań z więźniem Hansem, nie zostało potwierdzone, a wielu nawet wyraziło wątpliwości, czy coś takiego było w ogóle możliwe.
