Tego dnia 1974 roku zmarł Bolesław Kominek, polski duchowny, kardynał
W czasach burzliwych przemian, gdy historia wciąż nosiła blizny wojny, pojawił się człowiek, który potrafił łączyć, a nie dzielić. Bolesław Kominek – kapłan, patriota i wizjoner – odważył się wypowiedzieć słowa, które zmieniły bieg polsko-niemieckiego pojednania. Jego życie to opowieść o niezłomności, wierze i odwadze, która nie bała się sprzeciwić zarówno totalitaryzmowi, jak i podziałom w sercach ludzi.
Bolesław Kominek przyszedł na świat 23 grudnia 1903 roku w Radlinie, obecnie dzielnicy Radlin II w Wodzisławiu Śląskim. Był najstarszym z dziewięciorga dzieci Franciszka i Katarzyny z domu Kozielskiej. Dorastał w wielodzietnej rodzinie górnośląskiej, gdzie od najmłodszych lat miał kontakt z dwoma językami: polskim i niemieckim. Znajomość niemieckiego zawdzięczał edukacji w miejscowej szkole niemieckiej.
Po ukończeniu Państwowego Gimnazjum w Rybniku rozpoczął studia na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie oraz w Instytucie Katolickim w Paryżu (1927–1930). To właśnie we Francji zetknął się z duszpasterstwem emigracyjnym, angażuje się w pomoc Polakom mieszkającym na obczyźnie, co ugruntowało w nim poczucie misji i społecznej odpowiedzialności.
11 września 1927 roku w Katowicach przyjął święcenia kapłańskie. Po powrocie do Polski w 1930 roku rozpoczął pracę duszpasterską w diecezji katowickiej, gdzie został m.in. sekretarzem Akcji Katolickiej.
Działalność duszpasterska i II wojna światowa
Podczas II wojny światowej pozostał na Górnym Śląsku oraz w Lublinie, angażując się w pomoc charytatywną i duszpasterską dla jeńców wojennych i więźniów obozów koncentracyjnych. W trudnych realiach okupacyjnych jego brat został wcielony do Wehrmachtu, natomiast on sam znalazł się na III grupie Volkslisty. Mimo to pozostał wierny polskiemu podziemiu – pełnił funkcję kapelana Armii Krajowej na Górnym Śląsku oraz był pełnomocnikiem rządu emigracyjnego ds. kościelno-społecznych.
Bolesław Kominek, administrator apostolski Opola
Po zakończeniu wojny, 15 sierpnia 1945 roku, został mianowany administratorem apostolskim Opola. Jego zadaniem była odbudowa struktur kościelnych oraz integracja złożonej społeczności Śląskiej, która obejmowała miejscowych autochtonów oraz repatriantów z Kresów Wschodnich.
Nie zgadzał się na tworzenie osobnych parafii dla przesiedleńców ani na odprawianie oddzielnych nabożeństw dla Ślązaków. Jego decyzje budziły kontrowersje – w Niemczech był oskarżany o nacjonalizm, a władze komunistyczne w Polsce zarzucały mu działalność antypaństwową.
Posługa we Wrocławiu i nominacja kardynalska
26 kwietnia 1951 roku został mianowany biskupem tytularnym Sophene oraz rządcą polskiej części archidiecezji wrocławskiej. Władze komunistyczne nie uznały tej nominacji, co zmusiło go do przyjęcia sakry biskupiej w tajemnicy 10 października 1954 roku w Przemyślu.
Po zmianach politycznych w 1956 roku mogł oficjalnie objąć urząd, a w 1972 roku został mianowany arcybiskupem metropolitą wrocławskim. Jego pozycja w Kościele katolickim w Polsce systematycznie rosła, a 5 marca 1973 roku papież Paweł VI wyniósł go do godności kardynała z tytułem prezbitera Bazyliki Świętego Krzyża na Via Flaminia.
Bolesław Kominek i list biskupów polskich do biskupów niemieckich
Najważniejszym dziełem kardynała Kominka było zainicjowanie i napisanie w 1965 roku listu biskupów polskich do niemieckich, w którym zawarł historyczne słowa:
Przebaczamy i prosimy o przebaczenie.
Był to kluczowy krok na drodze do pojednania polsko-niemieckiego oraz międzynarodowego uznania granicy na Odrze i Nysie Łużyckiej.
Śmierć i upamiętnienie
Bolesław Kominek zmarł 10 marca 1974 roku we Wrocławiu. Został pochowany w kaplicy św. Kazimierza w archikatedrze wrocławskiej.
Na jego cześć nazwano ulice w kilku polskich miastach, w tym w Opolu, Katowicach, Wrocławiu i Rybniku. W 2005 roku we Wrocławiu, na Bulwarze Wyszyńskiego, odsłonięto jego pomnik.
Jest patronem Szkoły Podstawowej nr 1 w Kątach Wrocławskich oraz Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 3 w Wodzisławiu Śląskim. W jego dawnej Szkole Podstawowej nr 17 powstała izba pamięci, upamiętniająca jego życie i dorobek.
