Manifest PKWN z 22 lipca 1944 roku

20 lipca 1944 roku w Moskwie powstał PKWN – Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego

Tego dnia 1944 roku w Moskwie, powstał Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego (PKWN). Był to tymczasowy organ władzy wykonawczej na wyzwolonych spod okupacji niemieckiej terenach Polski.

Na czele stanął Edward Osóbka-Morawski. Stalin wyraził zgodę na utworzenie Komitetu. Potrzebował, by na zajmowanych przez Armię Czerwoną wschodnich terenach Polski objął rządy ktoś, kto wykona wszystkie jego rozkazy. PKWN miał być konkurencyjną władzą w stosunku do władzy tworzonej przez Polskie Państwo Podziemne.

Warunkiem utworzenia PKWN i ogłoszenie jego „Manifestu” było podpisanie przez polskich komunistów zgody na uznanie linii Curzona za wschodnią granicę państwa polskiego. Mieli także uznać władzę Stalina nad terytorium Polski w sprawach dotyczących prowadzenia operacji wojennych i podporządkowania polskiej ludności sowieckim sądom wojennym.

Po podpisaniu tych porozumień, 27 lipca 1944 r. Komitet przeniesiono do Chełma. Ostatecznie komuniści na swoją siedzibę wybrali Lublin. Dlatego w historiografii polskiej okres od 27 lipca 1944 r. do 28 czerwca 1945 r. określa się mianem „Polski lubelskiej”.

Przy współpracy z Armią Czerwoną i NKWD, PKWN bezwzględnie przejmowało rządy na terenach opuszczonych już przez Niemców. Przeprowadzono reformę rolną, prowadzono ożywioną propagandę prosowiecką, dokonano wymiany pieniądza, a przede wszystkim bezwzględnie mordowano żołnierzy związanych z AK. 31 grudnia 1944 roku PKWN został przekształcony w Rząd Tymczasowy, natychmiast uznany przez Stalina jako legalny rząd polski.

Propagandowe zdjęcie obywatela czytającego Manifest Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego. Fot. PAP/CAF

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

*