24 czerwca 1948 roku rozpoczął się I Kryzys Berliński

Relacje między Związkiem Radzieckim a innymi państwami okupującymi Berlin (Francją, USA i Wielką Brytanią) były napięte od czasu zakończenia II wojny światowej. Trwała Zimna Wojna, podczas której często dochodziło do sporów dotyczących różnych kwestii. Jedną z najważniejszych rzeczy była przyszłość Niemiec. Każdy kraj miał inny pomysł. Wielkiej Brytanii i Stanom Zjednoczonym zależało na szybkiej demokratyzacji Niemiec, Francja chciała całkowitego rozbrojenia kraju, a Stalin dążył do stworzenia komunistycznego państwa niemieckiego, które mogłoby zostać wchłonięte do ZSRR albo stanowić państwo „zaprzyjaźnione”.

Na I kryzys berliński wpływ miało kilka czynników. Bezpośrednią przyczyną była reforma walutowa przeprowadzona przez państwa zachodnie w swoich strefach okupacyjnych. Odbyła się ona bez zgody i wiedzy ZSRR. Moskwa bała się, że utraci kontrolę gospodarczą nad okupowaną przez siebie częścią terytorium Niemiec. W nocy 24 czerwca doszło więc do nagłej blokady Berlina Zachodniego. Zamknięte zostały linie kolejowe i drogi przejeżdżające przez strefę sowiecką do stref okupacyjnych państw zachodnich. Ponadto wyłączono odcięto energię elektryczną mieszkańcom zachodniej części miasta. Natychmiast podjęto działania mające na celu wsparcie mieszkańców Berlina Zachodniego. Utworzono tzw. most powietrzny. Samoloty lądowały na położonym w amerykańskiej strefie lotnisku Berlin-Tempelhof. Potrafiły one lądować nawet co kilkadziesiąt sekund. Po pewnym czasie wraz ze wzmożoną intensyfikacją lotów dochodziło do coraz większej ilości katastrof i wypadków. Nie zahamowały one jednak transportów.

Blokada trwała niecały rok i zakończyła się 12 maja 1949 roku. Była to całkowita porażka ZSRR i pełne zwycięstwo państw zachodnich – głównie Stanów Zjednoczonych. Przez ten czas odbyło się prawie 300 tyś. lotów, w których przewieziono niecałe 2,5 mln. ton zaopatrzenia. Wożono praktycznie wszystko, ale głównie węgiel i żywność. We wszystkich katastrofach lotniczych zginęło ok. 30 pilotów amerykańskich i ok. 40 brytyjskich.

I kryzys berliński był pierwszym tak poważnym kryzysem w czasach Zimnej Wojny. Przyśpieszył on proces podziału Niemiec na NRD i RFN. Już kilka miesięcy po zakończeniu blokady Berlina Zachodniego przez Związek Radziecki, doszło do podziału kraju na zachodnią Republikę Federalnych Niemiec i wschodnią Niemiecką Republikę Demokratyczną. Podział ten utrzymał się aż do 1990 roku.

Jan Lewandowski

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*