Jan Mazurkiewicz

27 sierpnia 1896 roku urodził się Jan Mazurkiewicz „Zagłoba”

Tego dnia 1896 roku we Lwowie urodził się gen. Jan Mazurkiewicz ps. „Zagłoba”, „Socha”, „Sęp”, „Radosław”

Jan Mazurkiewicz był żołnierzem I Brygady Legionów Polskich, odznaczonym Orderem VM 5 kl. Jako major WP, w 1938 r. wykładał taktykę w Centrum Wyszkolenia Piechoty. We wrześniu 1939 r. dowodził odcinkiem dywersji pozafrontowej.

17 września w Stanisławowie z rozkazu gen. Stachiewicza został Komendantem Głównym Tajnej Organizacji Wojskowej z siedzibą w Budapeszcie, przeniesionej w czerwcu 1940 r. do Warszawy. 16 marca 1943 r. scalił TOW z AK, wprowadzając prawie cały swój stan do Kedywu, gdzie został zastępcą komendanta, a w lutym 1944 r. komendantem.

Już w drugim dniu Powstania Warszawskiego proponował wyprowadzenie około 2 000 żołnierzy Kedywu do Kampinosu, by z zewnątrz atakować Niemców. Sprzeciwili się temu skutecznie w Komendzie Głównej AK pułkownicy Tadeusz Pełczyński „Grzegorz”, Józef Szostak „Filip” i Antoni Chruściel „Monter”.

11 sierpnia 1944 r. został ciężko ranny w ataku na Stawki. Po dwóch tygodniach na własną prośbę objął swe Zgrupowanie „Radosław”. Odznaczyło się ono walecznością na Woli, potem na Starym Mieście, a od 4 września na Czerniakowie – „drugim po Starówce piekle ognia i stali”. Z czasem brakowało mu amunicji. 13 września „na rozpaczliwe alarmy” otrzymał tylko 300 sztuk.

Dwa dni później atakowany całą dobę artylerią ciężką, czołgami, nalotami stukasów, utracił 100 poległych i 300 rannych. 20 września zarządził ewakuację kanałami na Mokotów, stamtąd taką samą drogę przeszedł po tygodniu do Śródmieścia już tylko ze 120 żołnierzami.

Został odznaczony Orderem VM 4 kl. Uniknął niewoli.

W kwietniu 1945 r. z rozkazu gen. Andersa został (przy płk. Rzepeckim) komendantem obszaru centralnego Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj. We wrześniu – po przejściowym aresztowaniu – już jako przewodniczący Centralnej Komisji Likwidacyjnej byłej Armii Krajowej – apelował do żołnierzy o ujawnienie się. W 1946 r. zainicjował budowę bursy dla sierot po powstańcach warszawskich.

Ponownie uwięziono go na początku 1949 r. Poddano go długotrwałemu śledztwu, w czasie którego był torturowany. Na procesie 16 listopada 1953 r. odwołał zeznania „wymuszone albo sfałszowane”. Sąd wojskowy skazał go na dożywotnie więzienie.

Zwolniono go w 1956 r. i zrehabilitowano. Pełnił funkcję wiceprzewodniczącego ZBoWiD. W 1980 r. minowano go tytularnym generałem brygady LWP.

Zmarł 4 maja 1988 r. w Warszawie. Spoczął na stołecznych Wojskowych Powązkach.

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

*