24 października 1934 roku powstał ZUS

Tego dnia 1934 roku Ignacy Mościcki wydał rozporządzenie o ubezpieczeniu społecznym, powstał ZUS

Rozporządzenie o ubezpieczeniu społecznym wydane przez Ignacego Mościckiego w 1934 roku zmieniało ustawę o ubezpieczeniu społecznym z poprzedniego roku. Z połączenia dotychczasowych instytucji powstał ZUS.

Podstawy systemu ubezpieczeń społecznych w Europie uformowały się w XIX wieku, z inicjatywy kanclerza Otto von Bismarcka. Dlatego też w odrodzonej Polsce wzorowano się w tej kwestii na rozwiązaniach z zaboru pruskiego. 11 stycznia 1919 roku, Józef Piłsudski wydał dekret o ubezpieczeniach na wypadek choroby.

Do czasu rozporządzenia prezydenta Mościckiego, działały na ziemiach polskich następujące instytucje ubezpieczeniowe:

  • Izba Ubezpieczeń Społecznych,
  • Zakład Ubezpieczenia na Wypadek Choroby,
  • Zakład Ubezpieczenia od Wypadków,
  • Zakład Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych,
  • Zakład Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników.

24 października 1934 roku podjęto decyzję o połączeniu ich w Zakład Ubezpieczeń Społecznych – ZUS. Obszar działań ówczesnego ZUSu opierał się na sprawach administracyjnych, związanych z:

  • przyznawaniem prawa i wypłacaniem świadczeń długoterminowych,
  • rozporządzaniem majątkiem emerytalnym i wypadkowym,
  • prawem do świadczeń chorobowych.

Zakład prowadził też działania popularyzatorskie, związane z ubezpieczeniami społecznymi, promował zdrowy styl życia.

Wybuch II wojny światowej wiązał się z koniecznością ewakuacji Centrali Zakładu. Niemieckie władze okupacyjne obsadziły instytucje ubezpieczeniowe swoimi urzędnikami. Pozostawiono jednak na stanowisku dyrektora naczelnego, Zbigniewa Skokowskiego. Umożliwiło to prowadzenie działań konspiracyjnych przez ZUS.

Po wojnie, ZUS został włączony do systemu gospodarki centralnie planowanej. W istocie władze ludowe starały się sukcesywnie ograniczać jego samodzielność. Efektem tych działań była likwidacja zakładu w 1955 roku. Administrowaniem wypłat świadczeń emerytalnych i rent zajmował się odtąd Minister Pracy i Opieki Społecznej. Pozostałe funkcje zakładu przejęły związki zawodowe.

Powstały system okazał się jednak bardzo nieudolny, dlatego w 1960 roku rząd Władysława Gomułki podjął decyzję o ponownym powołaniu ZUSu.

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

*