8 lipca 1709 roku miała miejsce bitwa pod Połtawą

Podczas III Wojny Północnej, wojska szwedzkie dowodzone przez króla Karola XII Wittelsbacha, odnosząc pasmo sukcesów dotarły do położonej na terenach Ukrainy Połtawy. W połowie kwietnia wojska szwedzkie wspierane przez Kozaków Zaporoskich hetmana Iwana Mazepy rozpoczęły oblężenie Połtawy. Wtedy też na Ukrainę wkroczyły wojska cara Piotra I Romanowa, odcinając Szwedom drogę odwrotu na zachód. 6 lipca wojska rosyjskie rozbiły warowny obóz niedaleko Połtawy, całkowicie blokując armię szwedzką. Nocą, 6 lipca, Karol XII z niewielkim oddziałem wyprawił się w kierunku Worksli, by poznać wielkość rosyjskiej armii. Podczas wypadu doszło jednak do starcia z rosyjskim podjazdem, w wyniku czego, król został ranny w stopę, co uniemożliwiło mu dalszą jazdę konną, a co za tym idzie, również dowodzenie w przyszłej bitwie (Karol jako dowódca, był niezwykle mobilny, rzucając się z osobistym oddziałem drabantów w najgorętsze miejsce bitwy, przez co nie dość, że zaskakiwał przeciwnika, to również doprowadzał swoją armię do zwycięstwa). O świcie 8 lipca, rosyjska armia dowodzona przez cara Piotra I była gotowa do walki. Centrum szyku car przydzielił feldmarszałkowi Borysowi Szeremietiewowi, lewe skrzydło Aleksandrowi Mienszykowowi, prawe generałowi lejtantowi Karolowi Rönne, a artylerię Jakubowi Bruce. Natomiast nad armią szwedzką komendę w zastępstwie Karola XII, przejął feldmarszałek Carl Gustaf Rehnskiöld, zasłużony między innymi w bitwach pod Narwą i Kliszowem. Bitwa rozpoczęła się na krótko przed świtem, atakiem Szwedów na rozstawione przez Rosjan reduty (pomiędzy obozem a Połtawą). Pierwszy sukces jaki przyniosła szwedzka kawaleria, spychając rosyjską jazdę został wykorzystany do zaatakowania obozu carskiej armii. Piechota Karola XII ruszyła do bitwy dopiero po wschodzie słońca, kiedy z wilgotnego gruntu zaczęły wznosić się mgły, a widoczność pogarszał dodatkowo dym z armatnich i muszkietowych wystrzałów. Dowodzący piechotą generał Lewenhaupt nie widząc skutków atakowania obozu kazał piechocie wycofać się i przegrupować. Powstałe podczas tego manewru zamieszanie (część wojsk nie otrzymała wiadomości o odwrocie i przegrupowaniu i nadal atakowała rosyjskie umocnienia), postanowili wykorzystać Rosjanie i szybkim uderzeniem wyparli Szwedów i odzyskali utracone wcześniej reduty. Za rosyjską kawalerią uderzyła piechota pod dowództwem Mienszykowa, która doprowadziła do rozbicia prawego skrzydła Szwedów i zajęcia ich obozu. Następnym krokiem w bitwie było przegrupowanie obu armii. Centralną część obu wojsk zajęła piechota, skrzydła pozostawiając kawalerii. O 9:00 rano rozpoczął się obustronny ostrzał artyleryjski, w którym posiadający więcej dział Rosjanie zadali armii Karola znaczne straty. Chwilę później obie armie ruszyły do natarcia, a najwyżsi dowódcy nie bacząc na grożące im niebezpieczeństwo towarzyszyli swoim żołnierzom. Nie mogący poruszać się samodzielnie Karol XII najpierw przemierzał pole bitwy w powozie. Jednak po zniszczeniu go, przez kulę armatnią, kazał nosić się na skrzyżowanym pikach. Również Piotra I nie ominęły kule – jedna z nich trafiła cara w pierś (przed śmiercią uchronił go gruby metalowy krzyż noszony na piersi), kolejne natomiast przestrzeliły kapelusz i łęk siodła. Szwedzka piechota, której było pięciokrotnie mniej niż rosyjskiej, dotarła pod silnym ogniem armatnim i muszkietowym do linii rosyjskich i dopiero tam, na 30 metrów od wroga rozpoczęła ostrzał. Chwilę później obie armie przystąpiły do walki wręcz. Szwedzka kawaleria nie ruszyła z pomocą piechocie, przez co nie udało się przerwać rosyjskich linii. Ponadto rosyjska piechota szybko oskrzydliła centrum szwedzkiego szyku. O 11:00, Karol XII, chcąc uchronić swoją armię przed całkowitą klęską, wydał rozkaz odwrotu. W południe, rosyjska kawaleria oczyszczała pole bitwy z niedobitków wrogiej armii. Karol XII zarządził odwrót na południe, rezygnując jednocześnie z dalszego oblegania Połtawy. Według raportów, do niewoli rosyjskiej trafiło 59 generałów, w tym kanclerz Piper i feldmarszałek Rehnskiöld, ponad 1000 oficerów i prawie 17 tysięcy podoficerów i szeregowych. Król szwedzki, wraz z hetmanem kozackim i 2000 żołnierzy zdołał ujść na terytorium Turcji, na którym musiał spędzić najbliższe kilka lat.

(bitwa pod Połtawą – zdjęcie za: wikipedia.pl)

One Comment

  1. Krzysiek

    O bitwie usłyszałem, zanim usłyszałem piosenkę, ale dzięki niej, zainteresowałem się bitwą bardziej 😀 i w zasadzie to pasuje ta piosenka do tej bitwy 😀

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*