Anna Cylejska to druga żona króla Polski Władysława II Jagiełły, a Elżbieta Rakuszanka to żona Kazimierza IV Jagiellończyka. Obie były polskimi królowymi, ale obie na początku nie podobały się swoim przyszłym mężom! Gdy Anna Cylejska przyjechała do Krakowa, od razu nie spodobała się mężowi. Ten oczywiście nie mógł wprost jej powiedzieć, że jest brzydka, dlatego postanowił przyczepić się do nieznajomości przez nią języka polskiego, a w celu jego nauki, zamknął przyszłą żonę w klasztorze! Syn Jagiełły – Kazimierz IV Jagiellończyk, gdy zobaczył swoją przyszłą żonę to uciekł i nie wychodził ze swojej komnaty przez kilka dni. Czas pokazał jednak, że wybredni mężowie poślubili początkowo niechciane kobiety. Pokazuje to, że Kazimierz IV Jagiellończyk miał wspólną cechę z ojcem – porywczość!
Piastowska krew wraca na Wawel
Kazimierz Wielki ze swoją czwartą żoną – Jadwigą Żagańską miał m.in. córkę Annę Kazimierzównę. Mimo że pochodziła ona z bigamicznego związku, to została uznana przez papieża Urbana V za legalne potomstwo króla, ale bez prawa do dziedziczenia tronu. Gdy 5 listopada 1370 roku zmarł król Kazimierz Wielki, a tron po nim objął jego siostrzeniec – Ludwik Andegaweński, córki Kazimierza Wielkiego zostały wywiezione do węgierskiej Budy. Ludwik Węgierski wraz ze swoimi kuzynkami wywiózł na Węgry również polskie insygnia koronacyjne, aby mieć pewność, że podczas jego nieobecności w Krakowie, nikt samowolnie nie koronuje się na króla Polski.
Już przecież samo to, że pogrzeb króla Kazimierza Wielkiego odbył się bez udziału Ludwika Węgierskiego było dla niego policzkiem. Polska szlachta chciała w ten sposób okazać swoją niechęć w stosunku do nowego monarchy. Drugi pogrzeb Kazimierza Wielkiego odbył się już z udziałem Ludwika Węgierskiego, który wyprawił wujowi pogrzeb z pompą. Panowie krakowscy dużo się nie pomylili, bo Ludwik Węgierski traktował Królestwo Polskie, jak piąte koło u wozu. Wyznaczył nawet swoją matkę na swoją regentkę nad Wisłą uważając, że ta lepiej sprawdzi się na tym stanowisku, jako że była córką króla Polski – Władysława Łokietka.
Wracając do córki Kazimierza Wielkiego i Jadwigi Żagańskiej. Anna Kazimierzówna została wydana za hrabiego Cylejskiego – Wilhelma i urodziła córkę Annę Cylejską. Wkrótce miała ona zostać polską królową. Władysław II Jagiełło od 1386 roku był królem Polski i mężem najmłodszej córki Ludwika Węgierskiego – Jadwigi Andegaweńskiej. To małżeństwo trwało 13 lat i to Jadwiga była dziedziczką polskiego tronu. W związku z tym pozycja Jagiełły w Polsce osłabiła się i, aby to zmienić, musiał poślubić wspomnianą wyżej wnuczkę Kazimierza Wielkiego – Annę Cylejską.
Kiedy 16 lipca 1401 roku Anna Cylejska przyjechała na Wawel, nie spodobała się Władysławowi II Jagielle. Król Polski robił wszystko, by uniknąć ślubu z wnuczką Kazimierza Wielkiego. Zamknął przyszłą żonę w klasztorze, by tam uczyła się języka polskiego, czyli języka swoich nowych poddanych. Okazało się jednak, że Litwin musi poślubić Cylejkę, by dalej myśleć o zasiadaniu na polskim tronie. W związku z tym ślub tych dwojga odbył się 29 stycznia 1402 roku. Następnym krokiem była koronacja Anny na królową Polski, która odbyła się 25 lutego 1403 roku. Władysław II Jagiełło opóźniał wszystko do maksimum. W końcu jednak zaakceptował swój nowy związek i nawet doczekał się z niego córki – Jadwigi Jagiellonki, która była od 1413 roku szykowana na następczynię ojca na tronach Polski i Litwy. Zmieniło się to dopiero, gdy król doczekał się synów, ze swoją czwartą żoną – Zofią Holszańską. Jadwiga Jagiellonka zmarła 8 grudnia 1431 roku na gruźlicę. Polski tron po śmierci Jagiełły objął jego starszy syn – Władysław, który 10 listopada 1444 roku zginął w bitwie pod Warną i od tego tragicznego wydarzenia zyskał przydomek Warneńczyk. Trzy lata po śmierci Warneńczyka polski tron objął jego młodszy brat – Kazimierz IV Jagiellończyk. Narodzinom tego króla towarzyszyły kontrowersje. Nikt nie był w stanie uwierzyć, że coraz starszy monarcha, taki jak Jagiełło był w stanie spłodzić jeszcze trzech synów i to z dużo młodszą od siebie żoną. Wkrótce młodszy syn Jagiełły dał dowód na to, że jest jego nieodrodnym synem!
Kolejna potomkini Kazimierza Wielkiego zostaje królową Polski!
Zygmunt Luksemburski był prawnukiem Kazimierza Wielkiego. Jego wnuczką była Elżbieta Rakuszanka. Kazimierz IV Jagiellończyk długo starał się o rękę Elżbiety Rakuszanki. Kiedy była ona jeszcze pod opieką Fryderyka III Habsburga, wysłał do niego poselstwo z prośbą o jej rękę. Wtedy przyszły cesarz odmówił. W 1452 roku udał się jednak do Rzymu na koronację cesarską. Wtedy wszczęto bunt przeciwko temu, w jakich strasznych warunkach trzymane są prawnuki cesarza Zygmunta Luksemburskiego, w tym przyszła królowa Polski – Elżbieta Rakuszanka. Trafiła ona do Ulryka II Cylejskiego, który był nie tylko krewnym jej babki – Barbary Cylejskiej, ale również był to krewny drugiej żony Władysława II Jagiełły – Anny Cylejskiej. Wówczas król Polski, Kazimierz IV Jagiellończyk po raz kolejny wysłał poselstwo z prośbą o rękę Elżbiety.Tym razem do Ulryka II Cylejskiego, który zgodził się wydać swoją podopieczną za polskiego króla.
Elżbieta Rakuszanka rozpoczęła podróż do Krakowa. Przed bramami miasta została przywitana przez swoją przyszłą teściową – Zofię Holszańską. Ponieważ wtedy padał deszcz, królowa matka zaproponowała, że dalej pojadą razem karetą, żeby Elżbieta nie zmokła. Gdy obie Damy dotarły na Wawel, doszło do skandalu! Zdaniem Jana Długosza, który mógł być naocznym świadkiem tych wydarzeń, król Kazimierz IV Jagiellończyk wyraził swoje niezadowolenie z przyjazdu przyszłej żony. Zachował się podobnie, jak pół wieku wcześniej jego ojciec! Tym sposobem udowodnił, że jest nieodrodnym synem Jagiełły. Zamiast jednak zamykać Rakuszankę w klasztorze, sam się zamknął w swojej komnacie i nie wychodził z niej przez kilka dni! Dopiero interwencja Zofii Holszańskiej i jej rozmowa z synem, przekonały go do ożenku z Elżbietą. Ich ślub oraz koronacja Elżbiety Rakuszanki na królową Polski odbyły się 10 lutego 1454 roku, u progu wojny trzynastoletniej (1454-1466). Czas pokazał, że było to bardzo zgodne małżeństwo. Wspólnie doczekali się 13. dzieci, z czego aż 11. dożyło dorosłości. Aż czterech ich synów zostało królami, w tym trzech Polski!
Pierwsze spotkanie Jagiełły z Anną Cylejską i pierwsze spotkanie Kazimierza IV Jagiellończyka z Elżbietą Rakuszanką rozpoczęło się od skandalu, który pod znakiem zapytania stawiał to, czy zostaną one polskimi królowymi. W obydwu przypadkach małżonkowie znaleźli nić porozumienia, a nawet doczekali się potomstwa. Te dwa skandale udowadniają to, że Kazimierz IV Jagiellończyk był nieodrodnym synem Jagiełły, bo był tak samo porywczy.
Bibliografia:
- Rudzki E., Polskie królowe. Żony Piastów i Jagiellonów, Warszawa 1985.
