W dniu 26 listopada w Instytucie Francuskim w Warszawie, ul. Widok 12 z okazji wydania książki Historia komunizmu na świecie t. 3. Współsprawcy przez Wydawnictwo Literackie, odbyło się spotkanie autorskie z Thierrym Woltonem, w którym uczestniczył także Adam Michnik. Spotkanie poprowadził historyk i dziennikarz Andrzej Brzeziecki, odbywało się ono także z tłumaczeniem na język polski i francuski.
Wśród najciekawszych wypowiedzi, które padły w trakcie tego około 2 godzinnego wydarzenia wymienię przede wszystkim uwagę autora, że komunizm wraz z procesem swojego rozwoju i rozprzestrzeniania się na inne kraje stawał się coraz bardziej bezwzględniejszy i okrutniejszy, co autor klarownie ujął słowami: „Stalin był gorszy od Lenina, Mao był gorszy od Stalina, a Czerwoni Khmerzy w Kambodży byli gorsi od Mao”.
Fragment najnowszej książki Thierry’ego Woltona przeczytasz tutaj:
Odpowiadając na pytanie z jednego z uczestników spotkania „Dlaczego komunizm nie rozprzestrzenił się w Afryce, a rozprzestrzenił się w Azji?”, autor wskazał, że w Afryce nie było żadnego wielkiego kraju, który mógłby szerzyć komunizm na tym kontynencie, podczas gdy w Europie takim krajem był Związek Sowiecki, a w Azji Chiny.
Autor zauważył także, iż w każdym z 26 krajów na świecie w którym komunizm zapanował zawsze po pewnym czasie zaczął on porzucać swój pierwotny, internacjonalistyczny, kosmopolityczny charakter i z biegiem czasu coraz bardziej odwoływać się do miejscowych, nacjonalistycznych haseł, co biorący udział w spotkaniu Adam Michnik ironicznie skomentował: „Parafrazując Marksa należy stwierdzić, że nacjonalizm jest najwyższym stadium komunizmu”.
Michnik dodał także, że marksizm oprócz komunizmu wydał z siebie także i „drugie dziecko”, którym jest socjaldemokracja, zapoczątkowana przez Karola Kautsky’ego, która w odróżnieniu od komunizmu zawsze odrzucała stosowanie przemocy i dążyła do realizacji swoich celów programowych tylko i wyłącznie metodami pokojowymi, w zgodzie z regułami ustroju demokratycznego.
Kończąc swoją relację, wspomnę, że Thierry Wolton wygłosił w trakcie swojego wystąpienia jeszcze cały szereg innych wyjątkowo trafnych uwag, których jednak już w tym miejscu nie przytoczę.
Zainteresowanych odsyłam co przeczytania zarówno wydanego w ostatnich dniach trzeciego tomu jego „Historii Komunizmu”, który nosi podtytuł „Współsprawcy”, jak i dwóch poprzednich tomów jego dzieła, z których pierwszy zatytułowany jest „Kaci”, a drugi „Ofiary”. Wolton zapowiedział także, że tematem jego następnej książki, którą zamierza napisać będzie nacjonalizm.
Konrad Ruzik
