Andrew Heywood, Matthew Laing, Politologia
Czy można streścić tak obszerną dziedzinę wiedzy jaką jest politologia w jednej książce? Andrew Heywood i Matthew Laing udowadniają, że jak najbardziej jest to możliwe, bo poradzili sobie z tym zadaniem znakomicie…
Publikacja Andrew Heywooda i Matthew Lainga ukazuje nam jak wielki wpływ ma polityka na wszystkie aspekty naszego życia, z czego często nie zdajemy sobie sprawy, oraz że pokusa ucieczki od niej jest nie tylko dla nas niemożliwa, ale także przede wszystkim jest także szkodliwa, bo oddaje prawo do decydowania o naszym losie w ręce innych…
Światowej sławy eksperci
Andrew Heywood (ur. 27 grudnia 1952 roku) jest brytyjskim politologiem. W przeszłości był wicedyrektorem Croydon College , wcześniej był dyrektorem studiów w Orpington College i kierownikiem wydziału politologii w Farnborough Sixth- Form College. Jest autorem wielu podręczników ze swojej dziedziny: „Klucz do politologii. Najważniejsze ideologie, systemy, postaci” (2000) „Ideologie polityczne” (2003), „Teoria polityki” (2004).
Matthew Laing jest adiunktem na Wydziale Nauk Politycznych Monash University w Australii. Wcześniej pracował jako wykładowca i pracownik naukowy na Uniwersytecie w Utrechcie w Holandii oraz Uniwersytecie Monash w Melbourne. Od 2020 roku tworzy nagradzane serie edukacyjne dla The Great Courses i Audible oraz pisze podręczniki do historii i polityki dla wydawnictwa Bloomsbury.
Nowoczesne kompendium
Publikacja „Politologia” jest kolejną już, zaktualizowaną do współczesności, wersją tego klasycznego podręcznika do tej dziedziny nauki, którego poprzednie wydania miały miejsce w latach 1997, 2002, 2007, 2013 i 2019.
Różnica w porównaniu z poprzednimi wydaniami polega przede wszystkim na tym, że o ile autorem poprzednich wydań był tylko sam Andrew Heywood, o tyle tym razem książka obok Andrew Heywooda ma także drugiego współautora, którym jest Matthew Laing. Książka podzielona jest na 20 rozdziałów, obejmujące m.in. takie dziedziny jak prawo, ekonomię, socjologię i bezpieczeństwo (zarówno międzynarodowe jak i wewnętrzne) oraz teorię polityki i państwa.
„Zepsuta polityka”
Najbardziej niekonwencjonalnym rozdziałem ze wszystkich jest dla mnie rozdział ostatni, poświęcony kwestii dlaczego zwykli ludzie mogą czuć rozczarowanie polityką. Autorzy stawiają tutaj trafną diagnozę, że jedną z przyczyn może być to, że jedną z przyczyn może być to, że partie polityczne, zarówno z prawa jak i z lewa przekształcają się w „partie dużego namiotu”.
Są to partie o bardzo uproszczonym i programie ideologicznym, których celem jest przyciągnięcie jak najszerszego grona wyborców. Stawiają one w coraz mniejszym stopniu na konkretne idee i wartości, a więcej na skonstruowanie tak szerokiego programu wyborczego żeby przyciągnąć do siebie jak największą ilość wyborców.
Oderwanie się partii zarówno z lewej, jak i też prawej strony sceny politycznej od swoich korzeni ideologicznych zagubiły one poczucie celu i kierunku i przestały dawać swoim członkom i zwolennikom powody do przywiązania emocjonalnego. Spowodowało to, że partie głównego nurtu zaczęły sprzedawać „produkty” (przywódców i bezideową politykę) a nie marzenia i nadzieje.
W tych wywodach jest dużo racji, ponieważ ja sam widzę, że wiele partii politycznych na świecie „poszło tak bardzo do centrum”, że właściwie nie widać po między nimi różnicy. Dobrym na to przykładem są niemieckie partie CDU (teoretycznie chrześcijańska demokracja) i SPD ( socjaliści), które praktycznie tak mocno upodobniły się do siebie, że praktycznie poza nazwami różnią się ze sobą w bardzo niewielu kwestiach.
„Zepsute społeczeństwa”
Autorzy chcą jednak zwrócić uwagę także na „drugą stronę medalu” i ukazać, że także współczesne społeczeństwa odpowiadają za słabą jakość życia politycznego. Źródłem tego jest fakt, że nastawienia i instynkty konsumenckie, tak silne we współczesnym społeczeństwie, coraz silniej ujawniają się w polityce.
„W naturze konsumeryzmu […] leży pragnienie uzyskania jak najwięcej za najniższą cenę. Skoro zachowania obywatelskie również zaczynają wzorować się na modelu konsumeryzmu, to znaczy, że obywatele stają się coraz bardziej wymagający względem polityki i polityków, ale jednocześnie są coraz słabiej przygotowani, by przykładać się do utrzymania systemu politycznego w którym żyją.
Stwarza to dwie możliwości. Po pierwsze, stajemy się społeczeństwem apatycznych „pasażerów na gapę”, którzy mają dostęp do wszystkich przywilejów obywatelskich (szkół, dróg, wolności słowa, rozwoju gospodarczego, porządku publicznego i tak dalej), ale nie chcą zaakceptować wynikających z tego kosztów, a zwłaszcza zawracać sobie głowy głosowaniem.
Po drugie, stajemy się społeczeństwem ludzi sfrustrowanych i wściekłych, którzy decydują się na poparcie przywódców i partii, deklarujących zamiar zakłócenia konwencjonalnych procesów politycznych, głównie dlatego, że nie spełniły one wymagań- być może nieracjonalnych- które im stawialiśmy.” (s.466).
Jest to niezwykle ciekawy wywód, z którym można się zgadzać, lub nie, niemniej jednak prowokuje on do intensywnego myślenia…
Wnioski końcowe
Nie ze wszystkimi tezami i poglądami autorów zawartymi w ich książce zgadzam się osobiście, są kwestie w których mam radykalnie odmienne zdanie od nich, niemniej jednak nie będę już tego w tym miejscu opisywał.
Mimo to, uważam ich książkę za najlepszy na naszym rynku wydawniczym podręcznik do zapoznania się ze wszystkim działami politologii, nie tylko dla osób, które studiują ten kierunek, ale także dla wszystkich, którzy są zainteresowani polityką jako taką. Polecam wszystkim!
Wydawnictwo PWN
Ocena recenzenta: 5,5/6
Konrad Ruzik
