Andrzej Nowak, Kościół na straży polskiej wolności. Czas walki z Bogiem
Posłannictwo Kościoła i jego rola w splocie dziejowym Polski są od samego początku naszej państwowości integralne. Kościół na straży polskiej wolności. Czas walki z Bogiem to książka opisująca walkę o trwanie polskiego narodu, którego filarem tożsamości jest wiara przyjęta na chrzcie w 966 roku, tradycja wolnościowa naszych przodków. A którą nie raz wróg chciał stłamsić i wyplenić z polskich serc.
Na kartach naszej rodzimej historii, polski Kościół od wieków odgrywał istotną rolę w społeczeństwie. Był nośnikiem wiary, kultury oraz wartości patriotycznych. W niedoli, w okresie wojen, powstań, z kolei dodawał cierpiącemu społeczeństwu otuchy, ale i krzewił nadzieję, by nigdy nie zwątpić w zwycięstwo Chrystusa nad złem oraz by wierzyć w zwycięstwo.
O autorze
Profesor Andrzej Nowak, krakowianin, z wykształcenia jest historykiem, sowietologiem. Pracuje jako kierownik Pracowni Historii Europy Wschodniej i Studiów nad Imperiami XIX i XX wieku w Instytucie Historii PAN oraz Pracowni Historii Europy Wschodniej na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie.
W swej karierze naukowej udzielił wielu wykładów na uczelniach międzynarodowych w Europie, USA czy Japonii. Uczestniczył w ponad stu konferencjach i kongresach także o zasięgu międzynarodowym. Za swoje zasługi na rzecz Ojczyzny oraz krzewienia patriotyzmu został uhonorowany odznaczeniem Orderem Orła Białego w 2019 roku.
Jest autorem wielu książek oraz publikacji, ale do jego najważniejszych prac zaliczyć można monumentalną edycję „Dziejów Polski”. Dotychczas ukazało się sześć tomów doprowadzonych do 1673 roku.
O czym jest książka?
„Ataki na polskość zaczynały się zawsze od ataków na wiarę” , tak rozpoczyna swoją książkę profesor Andrzej Nowak. Polska przyjmując w X stuleciu chrzest weszła do kręgu cywilizacji chrześcijańskiej. Wiara i Kościół stały się ważnym elementem polskiej tożsamości. Można rzec, iż wraz z rozwojem państwowości krzewiła się również organizacja kościelna.
W trudnych momentach dla Polaków, Kościół zawsze stał na straży utrzymania wolności oraz istoty narodu polskiego opartego na fundamentach chrześcijaństwa. Prezentowana publikacja została poświęcona okresowi od odzyskania przez Polskę niepodległości po czasy współczesne. Książka ma układ chronologiczny.
Niepodległość w cieniu czerwonej gwiazdy to pierwszy rozdział książki. Autor przedstawia sytuację ówczesnej Polski borykającej się z odbudowaniem swej państwowości oraz z natarciem sowietów. Wróg ze Wschodu w sposób szczególny upodobał sobie zniszczenie Kościoła. Dla komunistów wiara chrześcijańska było opium dla ludu.
Na przestrzeni kolejnych lat dochodziło do prób ograniczenia roli Kościoła w życiu codziennym Polaków. Duchowieństwo polskie poddawane było represjom, ginęło w służbie Ojczyzny w wojnie polsko – bolszewickiej.
Również dramatycznym momentem dla polskiej wolności i polskiego katolicyzmu był okres II wojny światowej. Kościół intensywnie włączył się w pomoc charytatywną, walkę bezpośrednią na froncie czy w podtrzymywanie ducha patriotyzmu w narodzie. Iluż duchownych, zakonników i zakonnic, zginęło także w obozach koncentracyjnych.
Szczególnie ohydną grę z Kościołem w Polsce rozgrywali komuniści, zwłaszcza w okresie stalinizmu. Prześladowania, ścieżki „zdrowia” przy aresztowaniach, tajemnicze zgony i zniknięcia księży. Walka z Episkopatem, z każdym, kto upominał się o godne prawo do życia oraz wyznania. Wyrzucanie lekcji religii ze szkół, krzyży…brzmi skądinąd znajomo.
Mimo to Kościół i jego wierni się nie zlękli. Trwali w zaufaniu Bożej nadziei. Kościół dał polskiemu narodowi wybitnych przedstawicieli na trudne czasy – kard. Augusta Hlonda, kard. Adama Stefana Sapiehę, Prymasa Tysiąclecia kard. Stefana Wyszyńskiego i w końcu Jana Pawła II. Stali się głosem sumień milionów Polaków, głosem wolności.
A jak sprawa ma się dziś? Widzimy pewne alegorie, podobne postępowania i metody przedstawicieli władz, mediów etc. Zachodnie ideologie, dążące do religii humanizmu, do którego jak do worka można wrzucić wszystkie widzi-misie, a bożkiem jest sam człowiek, próbują znów nasz Kościół atakować. Przepasły konsumpcjonizm i dostęp do „postępu” rozumianego jako „rób co chcesz”, bezmyślne autorytetu, pochwała głupoty w internecie…to wszystko spłyca człowieka, nakłada ograniczenia. Z czasem jest ryzyko, że i zgasi ducha tożsamości i wiary.
Czas walki z Bogiem – ocena
W moim mniemaniu książka jest dobitna, wręcz wymaga od nas, aby ją wziąć do ręki i przeczytać. Pomyśleć i opamiętać. Wykorzenienie wiary i historii przez nowoczesność, przynieść może jedynie ogołocenie człowieka z godności. Odebranie mu punktu odniesienia w tej pogoni za ulotnym i materialnym szczęściem.
Jak już wspomniałam praca ma układ chronologiczny, dzięki czemu łatwiej czyta się książkę, a także pozwala to na zrozumienie procesów jakie rozwijały się na przestrzeni ostatniego stulecia na linii władza – Kościół – społeczeństwo. Treść wzbogacają archiwalne ilustracje. Wymowna jest również okładka, współgrająca adekwatnie z podejmowanym zagadnieniem roli Kościoła w walce o polską wolność.
Mankamentem jest brak bibliografii, mimo że książka zawiera przypisy. Mamy cytaty różnych przedstawicieli władz i Kościoła polskiego, stąd notka bibliograficzna na końcu książki byłaby wskazana.
Podsumowując, książka jest wartością samą w sobie i podejmowana tematyka warta jest przeczytania i naszej refleksji.
Wydawnictwo Biały Kruk
Ocena recenzenta: 5,5/6
Ewelina Kazienko
Recenzja powstała we współpracy z Wydawnictwem Biały Kruk. Tekst jest subiektywną oceną autora, redakcja nie identyfikuje się z opiniami w nim zawartymi.
