Solniczki to niewielkie, lecz niezwykle cenne przedmioty, które od stuleci zdobiły stoły możnych i podkreślały ich prestiż. Tworzono je z materiałów takich jak złoto, porcelana, masa perłowa czy szlachetne kamienie, dzięki czemu stawały się prawdziwymi dziełami sztuki. Jedną z najbogatszych kolekcji tego typu obiektów posiada Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka, które przygotowało dla zwiedzających wyjątkowe wydarzenie – Dni Solniczki 2025.
Ze względu na planowany remont Zamku Żupnego, kolekcję solniczek będzie można podziwiać jedynie do końca października. Właśnie teraz nadarza się więc niepowtarzalna okazja, aby zobaczyć te małe arcydzieła zanim powrócą dopiero w odświeżonej odsłonie w roku 2028.
Oprowadzania kuratorskie w ramach Dni Solniczki 2025
Podczas wydarzenia odbędą się wyjątkowe oprowadzania kuratorskie prowadzone przez Klementynę Ochniak-Dudek, historyczkę sztuki i kuratorkę zbiorów. Spotkania zaplanowano na 28 września, 12 października oraz 25 października, zawsze o godzinie 13.00.
Każde oprowadzanie będzie połączone z pokazem dzieł, które na co dzień nie są prezentowane publiczności. Pierwsze spotkanie zatytułowane Na Krańce Świata. W poszukiwaniu egzotyki zabierze uczestników w podróż po solniczkach pochodzących z odległych zakątków globu – od Hondurasu i Gwatemali, przez Niger i Australię, aż po Hawaje i Peru.
Szczególną atrakcją będą solniczki odlane w XVI wieku w Hiszpanii, wykonane ze srebra sprowadzonego z Nowego Świata. Metal ten wydobywano w kopalni w Potosí (Boliwia), w niezwykle ciężkich i wyczerpujących warunkach. W programie znajdą się także eksponaty z Chin, przenoszące w świat porcelany i staropolskich „farfurek” – delikatnych wyrobów ceramicznych cenionych na polskich dworach.
Warsztaty i atrakcje rodzinne
Nie zabraknie również propozycji dla rodzin z dziećmi. Z myślą o najmłodszych przygotowano warsztaty zatytułowane Solniczkowy zawrót głowy, które odbędą się 27 września, 11 października oraz 25 października o godzinie 11.00.
W trakcie zajęć uczestnicy będą mogli:
- poznać muzealną kolekcję poprzez gry, zagadki i zabawy,
- własnoręcznie udekorować solniczki inspirowane historycznymi dziełami,
- odkrywać tajemnice dawnych technik artystycznych.
Na najmłodszych czekać będzie specjalny kącik edukacyjny z kolorowankami, puzzlami magnetycznymi i quizami. Dzięki temu dzieci w angażujący sposób poznają niezwykłe ciekawostki związane z kulturą stołu i rolą solniczek w dawnych wiekach.
Kolekcja solniczek – od gotyku po art déco
Kolekcja prezentowana w Zamku Żupnym należy do najcenniejszych na świecie. Powstawała w renomowanych warsztatach złotniczych i manufakturach porcelany. W jej skład wchodzą solniczki wykonane z:
- porcelany,
- złota,
- masy perłowej,
- kamieni szlachetnych.
W przeszłości pełniły one funkcję nie tylko praktyczną, lecz także symboliczną. Ustawione na stołach podczas wystawnych uczt wyznaczały miejsca honorowe i podkreślały status społeczny gospodarzy. To dlatego były tak starannie zdobione i traktowane jako wyznacznik bogactwa.
Z powodu rozpoczynającego się remontu ekspozycję będzie można oglądać tylko do końca października 2025 roku. Następnie kolekcja powróci dopiero w 2028 roku, w nowej odsłonie, przygotowanej w zmodernizowanych przestrzeniach Zamku Żupnego.
Dni Solniczki 2025: informacje praktyczne
Udział w oprowadzaniach kuratorskich w ramach Dni Solniczki 2025 będzie możliwy na podstawie biletu wstępu do Zamku Żupnego. Koszt zajęć edukacyjnych wynosi 15 zł od osoby lub 45 zł za bilet rodzinny (2+2 lub 3+1).
Dostępne będą również zniżki – 50% rabatu przysługuje posiadaczom Wielickiej Karty Dużej Rodziny 3+, Krakowskiej Karty Rodzinnej, Karty Dużej Rodziny oraz Krakowskiej Karty Rodziny z Niepełnosprawnym Dzieckiem.
To wydarzenie zapowiada się jako niezwykła podróż przez historię sztuki – od gotyku po art déco – opowiedziana za pomocą małych, lecz wyjątkowo pięknych przedmiotów. Dni Solniczki 2025 będą więc nie tylko okazją do zobaczenia unikalnej kolekcji, ale także sposobem na kreatywne spędzenie czasu w gronie rodziny i przyjaciół.
Fot. Dariusz Kołakowski
