Jedni uznają go za obrońcę tradycji katolickiej, inni za schizmatyka. „Ekscelencja jest szalony! Arcybiskup Marcel Lefebre i czasy, które przewidział”, to pierwsza polskojęzyczna biografia duchownego, który budzi tak spore kontrowersje w świecie współczesnego katolicyzmu.
Sobór Watykański II bezsprzecznie zapisał się na kartach historii Kościoła jako aggiornamento – uwspółcześnienie i otwarcie się na dialog ze światem. Wprowadzona została liturgia w językach narodowych oraz rozpoczęto drogę ekumenizmu. Jednak tak często powtarzamy, że Kościół ma iść z duchem czasu. Może warto zadać pytanie, czy XX i XXI wiek, w który wkroczyliśmy w nowoczesność, nie potrzebuje tym bardziej mocniejszego zakorzeniania w tradycji?
O autorce
Ewa Polak-Pałkiewicz jest konserwatywno-katolicką publicystką i pisarką. Przeprowadziła wywiad-rzekę z premierem Janem Olszewskim pt. „Prosto w oczy”. Jest autorkom kilku książek m.in. „Rycerze wielkiej sprawy” (2015), „Powrót pańskiej Polski” (2016), „Café Katedra. Szkice o rewolucji w Kościele” (2019).
Ekscelencja jest szalony!
Recenzowana książka jest obszerną publikacją, liczącą ponad 600 stron biografią francuskiego arcybiskupa Marcela Lefebvre’a, którego lata życia i działalności przypadały na 1905-1991. W książce wątki biograficzne przeplatają się z elementami reportażu oraz esejem historycznym. Autorka skrupulatnie opisała bowiem przemiany jakie zaszły w XX stuleciu w wielowymiarowym aspekcie, tj. religii, społeczeństwa, polityki.
Autorka ukazuje postać jako proroczego krytyka przemian zachodzących w Kościele katolickim po Soborze Watykańskim II. Lefebvre negatywnie odniósł się do zmian wprowadzonych w liturgii, nie popierał ekumenizmu i kolegialności w Kościele.
Odpowiedzią na przemiany było założenie przez niego w 1970 roku Bractwa Kapłańskiego Świętego Piusa X jako stowarzyszenie życia apostolskiego. Członkowie bractwa żyli we wspólnocie i wedle określonej reguły,aczkolwiek nie składali ślubów zakonnych. Głośno zrobiło się o bractwie w chwili, kiedy w 1988 roku bez zgody Stolicy Apostolskiej wyświęciło czterech biskupów. Lefebvrystów papież Jan Paweł II obłożył ekskomuniką.
Przez lata trudno było obu stronom przełamać impas. Symptomy chęci do dialogu pojawiły się u progu XXI wieku i obchodów wielkiego jubileuszu roku 2000. Dalsze rozmowy podjął papież Benedykt XVI. W 2007 roku przywrócił możliwość swobodnego odprawiania mszy w rycie trydenckim. Ekskomunika została zniesiona.
Obecnie bractwo znowu popadło w konflikt z Kościołem. Wyświęciło kolejno nowych biskupów bez zgody papieża Leona XIV. Stolica Apostolska ogłosiła, że bractwo popadło w stan schizmy.
Ocena
Prezentowana książka pomimo wielkiej objętości, została napisana stylem żywym oraz pełnym emocji. Autorka bardzo zręcznie i w oparciu o bogatą literaturę przedmiotu zaprezentowała działalność abpa. Lefebvre’a w komponując w treści biograficzne wszystko to, co nazywamy ”tłem swoich czasów”.
Nie można pominąć faktu, iż książka jest subiektywną oceną autorki i prezentuje określoną perspektywę. Z sympatią odnosi się do abpa. Lefebvre’a i bractwa. Zabrakło w książce bezstronnej analizy.
Można rzec, że jest to ciekawa lektura, traktująca o ważnym etapie w historii Kościoła współczesnego. Zachęcam do sięgnięcia po nią.
Wydawnictwo Ora Pro Nobis
Ocena: 4/6
Ewelina Kazienko
