Ostatnie wydarzenia z kalendarium historycznego

Gomułka. Dyktatura ciemniaków | Recenzja

Gomułka. Dyktatura ciemniaków | Recenzja

Piotr Gajdziński, Gomułka. Dyktatura ciemniaków

Walka o sowietyzację Polski zaczęła się już podczas II wojny światowej. Stalin nauczony doświadczeniami z lat poprzednich zdawał sobie sprawę, że Polaków nie można zniszczyć, trzeba ich oszukać. Oszustwo to miało polegać na stworzeniu namiastki niepodległej Polski, przez niespełna pół wieku zwanej ludową. Potrzebował do tego jednak Polaków, jednym z nich był Władysław Gomułka.

Polska Partia Robotnicza w 1945 roku miała znikome poparcie w społeczeństwie. Przeciwnie było z poparciem dla podziemia antykomunistycznego, które dzięki wsparciu ludności, mimo że drastycznie osłabione, działało jeszcze w latach pięćdziesiątych. Bez sowieckich bagnetów sowietyzacja nigdy by się nie powiodła. Obiektywnie jednak należy przyznać, że Gomułka, Bierut i inni zrobili rzecz niesamowitą.  Zwłaszcza biorąc pod uwagę ich słabe wykształcenie.

Władysław Gomułka to postać przez jednych podziwiana, przez innych znienawidzona. Napisanie rzetelnej biografii tego człowieka to duży wyczyn. Podjął się jej Piotr Gajdziński, dziennikarz i publicysta, który zmierzył się już z takimi postaciami jak Edward Gierek czy Wojciech Jaruzelski. Książka ta wymagała od autora zapoznania się z licznymi publikacjami, relacjami historycznymi, dokumentami, aktami, wywiadami oraz dziennikami i wspomnieniami samego Gomułki. Już od pierwszego rozdziału miałem wrażenie, że autor zbadał życiorys I sekretarza PPR i PZPR gruntownie.

Książka jest napisana prostym i przystępnym językiem. Autor podzielił życie Gomułki na kilka etapów, którym odpowiadają poszczególne części książki. Z tego powodu kilka faktów z życia towarzysza „Wiesław” opisuje wielokrotnie, co momentami było monotonne. Z drugiej strony autor nie nafaszerował książki licznymi datami i typowo naukowymi opisami. Dzięki temu czyta ją się przyjemnie i może ona wciągnąć czytelnika, który nie koniecznie musi się interesować tym okresem.

Gajdzińśki opisując życie Gomułki, przybliża czytelnikowi również tło historyczne okresu w jakim żył. Dzięki czemu łatwiej jest, osobie nawet niezorientowanej, odnaleźć się w realiach, jakie panowały w obozie komunistycznym podczas II wojny światowej i PRL. Dość szczegółowo opisane jest pochodzenie „Wiesława”, które zapewne miało znaczący wpływ na to, jak potoczyły się losy głównego bohatera.

Poznajemy w tej książce życiorys buntownika, który potrafił krytycznie wyrażać się nawet o ZSRS, mimo tego był zawsze wierny Stalinowi i ideologii komunistycznej. Gomułkę, który jak na komunistę  z lat 40 i 50 przejawiał wyjątkowy patriotyzm. Z drugiej strony był jednak człowiekiem, kierującym się przede wszystkim dobrem partii i był wierny „wielkiemu bratu” zza Buga. Autor pokazuje jego relacje z czołowymi postaciami ówczesnej polityki, w tym przywódców ZSRR, nakreślając kontekst wydarzeń politycznych.

Gajdziński wielokrotnie przytacza pamiętniki „Wiesława” i jego relacje, które wielokrotnie miały na celu wybielenie samego siebie. Zawsze jednak opisuje tło historyczne, inne źródła i relacje z wydarzeń opisanych w pamiętnikach I sekretarza PZPR, dzięki czemu czytając książkę sami możemy ocenić jej głównego bohatera. Ostatecznie to czytelnik sam odpowiada sobie na pytanie, czy Gomułka był bohaterem, jednym z „wielkich” czy jednak zdrajcą i „sowieckim pachołkiem”. A może przeciętniakiem, który znalazł się jedynie dzięki szczęściu na szczycie władzy w komunistycznej Polsce. Dzięki temu zabiegowi jest to biografia opisująca życie jej bohatera, a nie publikacja oceniająca go. Bibliografia jest co prawda uboga, jednak autor zestawia ze sobą źródła z obydwu stron barykady, czyli komunistów i ich przeciwników. Dużym minusem jest natomiast brak przypisów.

„Gomułka. Dyktatura ciemniaków” to książka, która jest świetną lekcją historii. Czytelnik pozna dzięki niej nie tylko życie jednego z siedmiu I sekretarzy PZPR, ale kawał historii Polski, jej trudne i skomplikowane dzieje. Z czystym sumieniem mogę polecić tę książkę.

Wydawnictwo: Wydawnictwo Zysk i S-ka

5 – taką ocenę wystawiam książce „Gomułka. Dyktatura Ciemniaków”. Publikacja Piotra Gajdzińskiego nie dostała 6, tylko ze względu na brak przypisów i w gruncie rzeczy skąpą bibliografię.

Wydawnictwo: Zysk i S-ka

Ocena recenzenta: 5/6

Kamil Janczarek

Partnerzy



Przewiń do góry