Fizyka XX wieku to nie tylko Albert Einstein i jego odkrycia. To cały zasób geniuszy, takich jak chociażby jak Richard Philips Feynman, twórca relatywistycznej elektrodynamiki kwantowej… Jorg Resag ukazuje Richarda Feynmana jako człowieka dla którego fizyka była całym jego życiem i w tym tkwiła tajemnica wielkich odkryć, których dokonał…
Autor
Jörg Resag jest doktorem fizyki teoretycznej To niezwykle poczytny autor książek popularnonaukowych, znany z przedstawiania treści naukowych w przystępny i obrazowy sposób, zarówno w książkach jak i w Internecie.
Poza jego biografią Richarda Feynmana, ukazała się również u nas także dwie inne książki, których jest autorem: „Fascynująca fizyka” (razem z Beniaminem Bahrem i Kristin Riebe) oraz „Fascynująca chemia” (razem z Sylvią Feil i Kristin Riebe).
Fascynacja fizyką wyniesiona z domu
Tym co mnie najbardziej zainteresowało w książce to ukazanie jak wielki wpływ na wybór drogi życiowej przez Richarda Feynmana (1918-1988) miał jego dom rodzinny. Jego ojciec, Melville kochał bowiem nauki przyrodnicze, ale sam nigdy nie miał środków finansowych aby podjąć studia w tym kierunku. Postanowił zatem za wszelką cenę dać tę szansę swojemu synowi i od najmłodszych lat robił wszystko, co możliwe, aby wzbudzić w nim zainteresowanie tą tematykę i nauczyć krytycznego myślenia.
Kupił „Encyklopedię Britannica”, i z zapałem czytał ją swojemu dziecku oraz objaśniał znaczenie poszczególnych haseł. Nauczył go również aby zachował niezależny umysł i nie ulegał autorytetom oraz symbolom władzy. Feynman wspominał później te rozmowy z ojcem bardzo pozytywnie” „Wiele lat później w książce The Pleasure of Finding Things Out napisał: Tak mnie uczył ojciec, za pomocą przykładów i rozmów, bez jakiejkolwiek presji, jedynie bardzo interesujące dyskusje”. (s. 19-20). Można zatem bez wahania stwierdzić, że jego ojciec był nie tylko jego ojcem w sensie rodzinnym, ale także był „ojcem” wyboru przez niego jego drogi życiowej i wszystkich jego dokonań naukowych.
Co Feynman dał światowej nauce?
Richard Feynman przez niespełna 70 lat swojego życia był ojcem szeregu odkryć naukowych. Przede wszystkim stworzył relatywistyczną elektrodynamikę kwantową, za co otrzymał w 1965 roku Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki.
Był także bardzo dumny ze swojej pracy dotyczącej łamania symetrii zwierciadlanej w rozpadach jąder w wyniku oddziaływania słabego. Dokonał także odkryć w innych obszarach, np. w kwantowym opisie nadciekłego helu.
Wielką wartość w fizyce mają również całki po trajektoriach Feynmana, które stały się standardowym narzędziem pracy w wielu dziedzinach fizyki teoretycznej i cieszą się obecnie coraz większą popularnością. Jak pisze autor „Jego całki mogłyby być podstawą teorii kwantowej, a tym samym całej fizyki. Być może całki po trajektoriach Feynmana są jedynym naprawdę fundamentalnym sposobem sformułowania teorii kwantowej”. (s.369).
Feynmana jako naukowca cechowały przede wszystkim uczciwość, otwartość i naukowa rzetelność. Każdy pomysł, niezależnie od tego jak bardzo był dla niego fascynujący musiał zostać poddany bezwzględnej próbie eksperymentalnej. Jeśli istniały wyraźne rozbieżności między teorią a eksperymentem, wtedy zdecydowanie porzucał ją, mimo, że wcześniej z różnych względów mu ona odpowiadała. To właśnie tego typu podejście do nauki jest moim zdaniem jedną z najbardziej wartościowych części jego dziedzictwa intelektualnego obok jego wspaniałych odkryć, które zostały powyżej opisane.
Podsumowanie
Książka Jorga Resaga jest nie tylko biografią jednego człowieka, jest także opowieścią o wielkich odkryciach w fizyce XX wieku w ogóle. Bez tych odkryć niezwykle trudno jest zrozumieć dzisiejszy świat, dlatego gorąco polecam jej lekturę!
Wydawnictwo PWN
Ocena recenzenta: 6/6
Konrad Ruzik
