Kommodus – szalony cesarz |Część 1

Kommodus to jeden z najbardziej charakterystycznych i wyrazistych cesarzy, a przy tym człowiek szalony, nieobliczalny i nieokrzesany. Był władcą świata, który chciał go nagiąć do swojej woli i uczynić zeń swą prywatną domenę. Na nim skończyła się linia cesarzy z rodu Aureliuszów.

Czytaj część drugą

Młodość

Lucjusz Aureliusz Kommodus urodził się 31 sierpnia 161 roku n.e., w pobliżu Lanuvium, około 32 km na południe od Wiecznego Rzymu, jako syn cesarza rzymskiego, a także filozofa i pisarza, Marka Aureliusza i Faustyny Młodszej. Już w 165 roku rodzinę cesarską dotknęła wielka tragedia, w wieku czterech lat zmarł brat bliźniak późniejszego cesarza – Aureliusz Antonin. Najprawdopodobniej Marek Aureliusz i Faustyna mieli liczne potomstwo, jednak większość dzieci zmarła w wyniku nieznanej epidemii (Kommodusa, który również zachorował, uleczył podobno Claudius Galenus, słynny medyk rzymski). Pozostały wprawdzie wiadomości o kilku córkach cesarskiej pary, ale z imienia znamy tylko jedną – Lucyllę. Nic więc dziwnego, że doświadczony przez los cesarz, nie zauważając okrucieństwa syna, przelał na swojego jedynego potomka i spadkobiercę wszelkie tytuły i nie ukrywał, że mianuje go swym następcą. Cesarz obdarzył swego syna trybunatem oraz mianował go, razem z jego bliźniaczym bratem, Cezarem w październiku 166 roku. Gdy stało się jasne, że Lucjusz został jedynym spadkobiercą cesarza, otrzymał najlepszych nauczycieli i dalsze awanse. Czy cesarz nie dostrzegał okrucieństwa i bezwzględności swego syna? Nie wiemy. Gdy Kommodus, mając dwanaście lat, uznał, że woda do kąpieli jest za zimna, kazał wrzucić odpowiedzialnego za to sługę do pieca.

Podobizna młodego Kommodusa ze zbiorów Muzeum Rzymsko-Germańskiego w Kolonii Zdj. Wikimedia Commons
Podobizna młodego Kommodusa ze zbiorów Muzeum Rzymsko-Germańskiego w Kolonii
Zdj. Wikimedia Commons

W 175 roku przyznano mu tytuł princepsa iuventiusa, a więc pierwszego wśród młodych. Przywdział także togę męską i został członkiem kolegium kapłańskiego. W wieku szesnastu lat Kommodus  był już konsulem, a od 177 roku rządził wspólnie z ojcem jako trybun ludowy, towarzysząc mu w licznych podróżach, a także podczas walk w Germanii. Rok później Kommodus wziął ślub z Bruttią (Brucją) Crispiną słynącą z urody i koligacji rodzinnych. Ich związek nie należał do udanych, Bruttia pogardzała mężem. Wkrótce młody Lucjusz wyruszył wraz z ojcem na drugą kampanię przeciwko Markomanom, którzy razem z Kwadami rozpoczęli tak zwane wojny markomańskie w 167 roku najazdem na rzymską prowincję Panonię, rozciągającą się między Sawą a Dunajem. W czasie trwania kampanii, 17 marca 180 roku, zmarł cesarz Marek Aureliusz, a Kommodus został uznany za cesarza Imperium Rzymskiego. Śmierć zastała cesarza filozofa w Vindobonie, dzisiejszym Wiedniu (pojawiły się domysły o udziale Kommodusa w śmierci ojca, choć Aureliusz umarł najprawdopodobniej w wyniku zarazy), a jego następca szybko podjął decyzję o zaprzestaniu walk z wojowniczymi, choć niemal pokonanymi plemionami Kwadów i germańskich Markomanów, podpisując z nimi pokój. Większość podbitych przez ojca ziem zwrócił barbarzyńskim plemionom, co było olbrzymim błędem strategicznym po wyczerpującej i krwawej, ale niemal już wygranej kampanii.

Cesarz

Po powrocie do Rzymu Kommodus zajmował się tylko sprawami reprezentacyjnymi swojego państwa. Faktyczną władzą nad Imperium dysponowali zaś jego doradcy, na czele z prefektami pretoriańskimi: Tarutenusem Saternusem i Tigidiusem Perennisem oraz greckim wyzwoleńcem Saoterusem, z którym w czasie triumfalnego wjazdu rydwanem do Wiecznego Miasta, obejmował się czule i całował. Grek wzbudzał oburzenie wśród senatorów i pozostałych przy życiu sióstr cesarza, na czele z Lucillą, nie tylko tym, że zajmował tak wysoką pozycję i był doradcą cesarza, ale głównie z tego powodu, że był jego kochankiem. Cesarz obnosił się z tym publicznie, co nawet w Rzymie uchodziło za hańbę.

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*