Kurhan z nietypową zawartością odkryty w Łupawie

Grupa archeologów pod kierownictwem Katarzyny i Piotra Alagierskich dokonała wyjątkowego odkrycia w pobliżu Łupawy. Podczas badań kurhanu sprzed niemal trzech i pół tysiąca lat odkryto zabytki będące ewenementem w środkowej Europie, m.in. drewnianą pochwę na sztylet czy wykonaną z brązu siekierę, na której zachowały się resztki włosów.

Na trop kurhanu wpadł archeolog Tomasz Wiktorzak ze Stowarzyszenia Przyjaciół Łupawy „Dolina Łupawskich Megalitów”. Pan Tomasz od lat skanuje tereny metodą LiDAR, czyli lotniczego skanowania powierzchni Ziemi w poszukiwaniu zabytków.

„Za pomocą tej technologii jesteśmy w stanie zbadać rzeźbę terenu by wyszukać pozostałości rzek, strumieni, megalitów, kurhanów czy grodów. Później, po weryfikacji w terenie, można sprawdzić, czy jest to zabytek, czy nie W ten właśnie sposób odkryłem dwa kurhany, z których jeden został następnie przebadany, ponieważ był już nieco zniszczony. Otrzymaliśmy zgodę Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz właściciela terenu, który swoją drogą nam bardzo dużo pomógł. Pozostało więc zebrać grupę badaczy i rozpocząć prace, nad którymi kierownictwo podjęli Katarzyna i Piotr Alagierscy”, wyjaśnił pan Tomasz Wiktorzak.

Prace wykopaliskowe trwały od 27 września do 15 października tego roku.

Pan Tomasz Wiktorzak dodał przy tym: „Na tym terenie występują zarówno zabytki z epoki kamienia, czyli te liczące sobie około 5500 lat, jak i ze wczesnego średniowiecza, czyli z końca pradziejów. Jest tego naprawdę dużo, a okolice Łupawy i Doliny Łupawy to – można powiedzieć – „naturalny skansen”, w którym występują całe setki kurhanów, ale stan badań w naszym powiecie jest nadal w fazie rozwoju, co jednocześnie pozostawia pole dla nas archeologów”

Pomimo tego, że teren jest obficie pokryty kurhanami sprzed lat to jednak ten jest na swój sposób wyjątkowy. Dlaczego, wyjaśniła kierownik badań archeologicznych, Katarzyna Alagierska: „Oczywiście większość kurhanów jest do siebie podobna, jeżeli chodzi o ich wygląd zewnętrzny. Różnice polegają na tym, co zostało w nich pogrzebane. W tym wypadku pierwszą rzeczą, która nas zaskoczyła było to, z jakiego okresu kurhan pochodził. Spodziewaliśmy się, że będziemy mieli do czynienia z obiektem z okresu wpływów rzymskich (początek naszej ery), a tymczasem okazało się, że jest to grobowiec dużo starszy. W trakcie odkrywania zabytków znajdujących się w komorze grobowej doszliśmy do wniosku, że kurhan pochodzi z II okresu epoki brązu, a więc mógł powstać trzy i pół tysiąca lat temu”.

Ponadto na podstawie odnalezionych artefaktów badacze doszli do wniosku, że w okresie z którego pochodzi kurhan na terenie Doliny Łupawy mogła mieszkać bogata ludność.

„Aby dostać się do kamiennej komory grobowej o wymiarach 6 metrów na 3 metry musieliśmy najpierw usunąć nasyp składający się z 50 ton kamieni. W samej komorze niestety nie znaleźliśmy żadnych szczątków ludzkich poza fragmentem żuchwy, który zachował się prawdopodobnie tylko dlatego, ponieważ przykleił się do ozdoby wykonanej z miedzi, której sole go zakonserwowały. To właśnie po rozkładzie narzędzi i ozdób znajdujących się w grobie podejrzewamy, że złożono w nim trzy osoby. Mężczyznę i dwie kobiety po jego bokach, które prawdopodobnie pochowano w znalezionych przez nas ozdobach”, mówiła pani Alagierska.

Dodała przy tym: „Możemy podejrzewać, że pochowane z mężczyzną kobiety nie zmarły z przyczyn naturalnych, a raczej zostały złożone z nim do grobu. Poza tym wspomniane już ozdoby występowały w dużych ilościach, a wśród nich znaleźliśmy też takie, które pochodzą z tzw. kręgu kultury przedłużyckiej, która to według obecnych badań na tereny podsłupskie nie sięgała. To by oznaczało, że przedmioty te pochodzą z innego regionu, czyli mówimy tutaj o imporcie”.

W komorze grobowej odkryto także siekierę brązową, na której zachowały się resztki włosów oraz wykonany również z brązu sztylet wraz z zachowaną drewnianą pochwą.

Pani Alagierska zdradziła, że: „To jest w tym wszystkim bardzo ciekawe. Sztylet wykonany był z brązu, a więc ze stopu miedzi i cyny. Sole miedzi, podobnie jak miało to miejsce w przypadku znalezionej żuchwy, zakonserwowały tę drewnianą pochwę”.

W komorze grobowej znaleziono również znaczną ilość bursztynowych paciorków, wykonane z brązu ozdoby czy kamienny toporek i drobne groty krzemienne ze starszej, post neolitycznej tradycji. Odkryty kurhan jest pierwszym tak dobrze udokumentowanym obiektem tego typu na tych ziemiach. Obecnie jest on przedmiotem opracowania i czeka przede wszystkim na wykonanie specjalistycznych analiz. Być może odkrycie będzie w przyszłości opisane w osobnej publikacji książkowej, ale na to będziemy musieli jeszcze poczekać.

Źródło: gp24.pl
Fot. Zdjęcie poglądowe – Wikimedia Commons

Maciej Polak

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*