Peter Darman, Mundury II wojny światowej
Jak już nieraz bywało w historii wojskowości, uzbrojenie decydowało o przegranej lub wygranej. Przypatrując się wyposażeniu żołnierzy, trzeba zwrócić uwagę na ich ubiór. To od niego często zależał wynik walki i bardzo wpływał na morale żołnierzy. Polecam książkę „Mundury II wojny światowej”, autorstwa Petera Darmana z wydawnictwa Almapress. Daje nam obraz i sytuacje, w której walczyły wszystkie strony wspomnianego konfliktu.
Oficyna Wydawnicza Alma-Press (Wydanie 2, 2025 rok) daje w ręce czytelników album z ilustracjami. Rysunki przedstawiają żołnierzy i żołnierki w umundurowaniu charakterystycznym dla danego państwa. Poznajemy także oznaki, wypustki, odznaki i odznaczenia.
Każda strona konfliktu i krótki opis Polaków
Zaczynając opis od Niemców, autor ukazuje wygląd armii USA, Wielkiej Brytanii, Japonii, Włoch, Związku Radzieckiego, Francji i innych (państwa Osi i aliantów). Co do Polski, to opis naszej armii także się znajduje. Oceniono nasze uzbrojenie fachowo i podkreślono zaangażowanie Polaków we wrześniu 1939 roku. Opisy sprzętu są dokładne i ukazano zwycięstwa w dalszej walce.
Porównanie mundurów
Spójrzmy dla przykładu na mundury niemieckie, amerykańskie i polskie. Niemcy byli doskonale przygotowani do walki. Ich dowódcy jednak nie uwzględnili sytuacji zimy na wschodzie, stąd też zaczęły się ich kłopoty z zaopatrzeniem. Uwidacznia się bardzo zmechanizowanie armii. Każdy opis zawiera datę, jednostkę, stopień, teatr działań i miejsce walki. Tak jest przy opisie żołnierzy z wszystkich państw.
Amerykański żołnierz należy natomiast do najlepiej uzbrojonych ze wszystkich, obok niemieckiego. Po początkowych brakach, zaczyna nadrabiać straty. Walczył w Europie, ale widzimy także teatr wojny na Pacyfiku i innych oceanach. Mundury są, jak wszystkie, dokładnie zilustrowane i opisane. Polaków przedstawiono w kilku stopniach, jak np. czołgista wojsk pancernych, porucznik polskiego lotnictwa czy starszy marynarz. Jest to niewątpliwie zaleta tego albumu, bowiem w opisach walk skupiano się zazwyczaj na przyczynach konfliktów, wygranych bądź przegranych. Tutaj mamy udokumentowane wizerunki mundurów wojsk. Tego typu publikacji brakowało.
Jak jest książka zbudowana?
Opis książki należy zacząć od przedstawienia autora. Peter Derman napisał takie książki, jak: „Army of the Wolf”, „Druga Wojna Światowa. Statystyki i fakty”, „Świat i Polacy 1939-1945”, czy „Podręcznik survivalu”.
Książka o mundurach zawiera 288 strony. Na wstępie czytamy, że jest tłumaczona z języka angielskiego z 2015 roku (Amber Books). Jako 2 wydanie – 1. w tej edycji, zawiera ponad 250 ilustracji mundurów.
Ogólnie charakterystycznymi cechami tej książki są właśnie opisy mundurów, krótkie i fachowe. Nie można dużo mówić o stylu napisanej publikacji, jako album skupia się bardziej na wzrokowych doznaniach – rysunkach. A te są udane co do ich charakterystyki.
Ciekawostki o mundurach
Wśród wielu przedstawionych ilustracji, ważne miejsce zajmował kolor khaki. Zmienił on historię wojskowości. Barwy maskujące miały wpływ na wynik walki. Odtąd maskowanie było dobierane w środowisku lasu, pustyni czy śniegu.
Słowo khaki oznacza w języku hindi – „zakurzony”, „pylisty”. Ułatwiał on kamuflaż, co dowiadujemy się z opisów niektórych mundurów. Innym charakterystycznym „odzieniem” była radziecka uszanka. Tak więc inne były mundury noszone w tropikach (np. Afrika Korps), a inne zimą. Braki w zaopatrzeniu wojsk niemieckich na froncie wschodnim zimą, przyczyniły się do ich klęski. Kurtki futrzane, płaszcze oraz walonki używane w armii radzieckiej, przesądziły o jej zwycięstwie.
Mundur to przede wszystkim znak rozpoznawczy i symbol narodowy. Wpływał on na morale walczących.
Także Polacy mieli swoje charakterystyczne elementy. Należały do nich bryczesy – spodnie, czy rogatywka z daszkiem – czapka. Inne były pagony i naramienniki wśród żołnierzy walczących na Zachodzie – odróżniało ich od walczących na Wschodzie to, że ci ostatni mieli podobne pagony do wzorców radzieckich.
Podsumowanie
Aby wpłynąć na dyscyplinę i lojalność walczących, należało zadbać o ich komfort. Miał go zapewnić mundur. Często utrudniał on działanie. Należy więc z szacunkiem spojrzeć na tych żyjących już ostatnich kombatantów, gdyż dla nich mundur, odznaczenia, ordery i naszywki były największym dobrem.
Wydawnictwo Alma Press
Ocena recenzenta: 5/6
Paweł Marek
Recenzja powstała we współpracy z Wydawnictwem Alma Press. Tekst jest subiektywną oceną autora, redakcja nie identyfikuje się z opiniami w nim zawartymi.
